Με τον όρο «ασθενοκεντρική χειρουργική» εννοούμε μια εξατομικευμένη χειρουργική προσέγγιση, που σημαίνει ότι μια επέμβαση σχεδιάζεται με επίκεντρο τον/την ασθενή, λαμβάνοντας υπόψη τα ατομικά του χαρακτηριστικά, δηλαδή τα ανατομικά, τα λειτουργικά, τα βιολογικά και τα ψυχοκοινωνικά. Θα μπορούσαμε να το περιγράψουμε ως «tailor-made» χειρουργική.
Προφανώς, το είδος της θεραπευτικής προσέγγισης βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα (evidence-based medicine), όμως δεν αντιμετωπίζονται όλες οι περιπτώσεις ως μια «επέμβαση ρουτίνας», κοινή για όλους.
Εφαρμογή στην πράξη
Κάθε θεραπευτική απόφαση οφείλει να είναι προσανατολισμένη στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του/της ασθενούς. Προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις, ηλικία, φύλο, φαρμακευτική αγωγή, ατομικό ιστορικό, ιδιοσυγκρασιακοί παράγοντες, θρησκευτικές αντιλήψεις, συνθήκες ζωής και αρκετοί άλλοι παράγοντες καθορίζουν τη χειρουργική αντιμετώπιση και τους αντίστοιχους κινδύνους.
Μια επέμβαση που θα ωφελήσει έναν/μία ασθενή μπορεί να επιβαρύνει έναν άλλο ή μια άλλη. Σκοπός είναι η βελτιστοποίηση της έκβασης μιας χειρουργικής επέμβασης, με καλύτερο αποτέλεσμα, λιγότερο πόνο, γρηγορότερη ανάρρωση και μικρότερο ποσοστό επιπλοκών.
Σήμερα, η εικονική πραγματικότητα (VR) και η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των νέων χειρουργών και την ελαχιστοποίηση των λαθών. Φυσικά, όλα αυτά έχουν νόημα όταν μεταφράζονται ως όφελος για τους ασθενείς μας.
Νέες τεχνικές στη χειρουργική
Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια εντεινόμενη εξέλιξη στην ελάχιστα επεμβατική χειρουργική, που διεθνώς είναι γνωστή με το ακρωνύμιο MIS-Minimal Invasive Surgery. Αυτό δεν σημαίνει ότι η κλασική ανοιχτή χειρουργική παροπλίζεται, αντιθέτως αποτελεί τη βάση της χειρουργικής τέχνης, και συχνά τη μόνη λύση.
Η λαπαροσκοπική χειρουργική αποτελεί βασική τεχνική σήμερα και εφαρμόζεται σε ολοένα και περισσότερες περιπτώσεις, όπως στη χολολιθίαση και σε άλλες παθήσεις της χολής και του ήπατος, σε κήλες κοιλιακού τοιχώματος (βουβωνοκήλη, ομφαλοκήλη, κοιλιοκήλη), τη σκωληκοειδίτιδα, τις βαριατρικές επεμβάσεις, τη διαφραγματοκήλη, τον ορθοκολικό καρκίνο και άλλες ογκολογικές επεμβάσεις, τις βιοψίες και αρκετές ακόμη καταστάσεις, που αποτελούν καθημερινή πρακτική στις χειρουργικές αίθουσες. Παράλληλα, η χρήση ειδικών λαπαροσκοπικών εργαλείων και εξελιγμένων μεθόδων, όπως η φθορίζουσα απεικόνιση (ICG) και η 3D λαπαροσκόπηση, αυξάνουν την ασφάλεια της επέμβασης σε ειδικές περιπτώσεις. Το μικρότερο τραύμα, ο λιγότερος πόνος, η ελάχιστη απώλεια αίματος, ο μικρότερος χρόνος νοσηλείας και η γρήγορη επιστροφή στην καθημερινότητα αποτελούν βασικά πλεονεκτήματα της μεθόδου.
Η ρομποτική χειρουργική αναπτύσσεται ραγδαία και, σε συνδυασμό με ΑΙ τεχνολογία, ελαχιστοποιεί τα λάθη και τις επιπλοκές. Ενδοσκοπικές τεχνικές, όπως η διαπρωκτική προσέγγιση (TAMIS), που χρησιμοποιείται σε πρώιμους όγκους του ορθού επιτρέποντας να αποφευχθεί ένα μεγάλο χειρουργείο, ή η χρήση λέιζερ και υπερήχων, κάνουν ολοένα και πιο ασφαλή και ανώδυνη μια χειρουργική θεραπεία, όπως π.χ. στην αιμορροϊδοπάθεια. Σήμερα, η εικονική πραγματικότητα (VR) και η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των νέων χειρουργών και την ελαχιστοποίηση των λαθών. Φυσικά, όλα αυτά έχουν νόημα όταν μεταφράζονται ως όφελος για τους ασθενείς μας.
Συμπέρασμα
Δεν ταιριάζουν όλα σε όλους και όλες. Η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική, εκτός από τεχνική δεξιότητα, απαιτεί επιστημονική γνώση, τεχνολογική καινοτομία και εξατομικευμένη προσέγγιση. Παράλληλα, η συμβατική ανοιχτή χειρουργική δεν παραγκωνίζεται. Αντιθέτως, αποτελεί τη βάση της χειρουργικής και ενίοτε την ιδανική λύση για πολλούς ασθενείς.
Χειρουργούμε τον/την ασθενή και όχι τη νόσο.
