ADVERTORIAL
Η Μάγια ανήκει σε εκείνη τη γενιά που εξηγεί όλο και λιγότερα πράγματα. Όχι επειδή δεν έχει τι να πει, αλλά επειδή πολλά πράγματα πια λειτουργούν με έναν κάπως διαφορετικό τρόπο. Ούτε λόγος φυσικά για περαιτέρω ανάλυση. Τουλάχιστον για την ώρα. Αλλά με μικρά hints, inside jokes και φράσεις που δεν χρειάζονται πρόσθετη επεξήγηση για να γίνουν κατανοητές. Στα βίντεο της στο TikTok εμφανίζεται συχνά μια μικρή λεζάντα, σχεδόν σαν τυπική υπογραφή. Τρεις λέξεις που έχουν γίνει κάτι σαν μυστικός κώδικας για τους ανθρώπους της ηλικίας της, και όχι μόνο.
iykyk. If you know, you know.
Το πρώτο βίντεο που έγινε viral ήταν σχεδόν τυχαίο. Ένα ωραίο, πρωινό φως στην κουζίνα, ένα ξύλο κοπής πάνω στον πάγκο και μια φέτα ζεστό ψωμί που μόλις είχε κοπεί με έναν ιδιαίτερα απολαυστικό θόρυβο που σε κάνει να πεινάς. Δίπλα της, κατακόκκινες ντομάτες, λίγο ελαιόλαδο και μια πρέζα αλάτι. Τίποτα εντυπωσιακό ή σκηνοθετημένο. Απλώς ένα πιάτο που έμοιαζε να μυρίζει αληθινό καλοκαίρι.
Η κάμερα έμεινε εκεί για λίγα δευτερόλεπτα, όσο το ψωμί άχνιζε ακόμα. Στο τέλος εμφανίστηκε μόνο η μικρή λεζάντα. Ή αλλιώς… caption, που συνηθίζει να λέει όλη την ώρα η Μάγια.
iykyk.
Μέσα σε λίγες ώρες, τα σχόλια άρχισαν να εμφανίζονται το ένα κάτω από το άλλο.
«Πού βρίσκεις τέτοιες ντομάτες;»
«Τι ψωμί είναι αυτό;»
«Δώσε tips για το πώς διαλέγεις υλικά».
«Πώς ξέρεις τι είναι καλό;»
Η Μάγια προσπαθεί να απαντήσει όσο μπορεί. Μοιράζεται πως διαλέγει όσα βάζει στις συνταγές της, γράφει ότι της αρέσει να δοκιμάζει διαφορετικά πράγματα, ότι ψάχνει απλώς υλικά που φαίνονται φρέσκα και καλά. Αλλά η αλήθεια είναι ότι πολλές φορές δεν έχει και τόσο συγκεκριμένες απαντήσεις. Δεν είναι σεφ, ούτε και food expert. Κάποιες φορές, όταν τα σχόλια γίνονται πολύ συγκεκριμένα -για ποικιλίες, παραγωγούς και άλλα τέτοια- απλώς χαμογελά μπροστά στην οθόνη και γράφει αυτό που της φαίνεται πιο ειλικρινές. Όποιος ξέρει, ξέρει. Κάπως σαν παραδοχή ότι η γνώση του φαγητού δεν χωρά πάντα σε σχόλια κάτω από ένα βίντεο παρά μόνο σε ένα μοτίβο αυθεντικότητας.
Και κάπου εκεί, στο background των περισσότερων βίντεο, υπάρχει σχεδόν πάντα μια δεύτερη παρουσία. Μια παρουσία που περνά για λίγο από την κουζίνα, δοκιμάζει κάτι από το πιάτο και σχολιάζει χαμηλόφωνα. Η γιαγιά της. Η γιαγιά Ελένη δεν έχει ιδέα τι είναι το TikTok. Δεν ξέρει τι σημαίνει viral, ούτε γιατί κάποιος θα τραβούσε βίντεο μια φέτα ψωμί. Ξέρει όμως κάτι άλλο, πολύ πιο πρακτικό, πώς να ξεχωρίζει τα καλά πράγματα όταν τα βλέπει και πως να τα εκτιμάει καθώς τίποτα δεν μας χαρίζεται απλόχερα, όπως λέει συχνά ψιθυριστά.
Τα βίντεο συνεχίζονται. Ένα μπολ γιαούρτι με μέλι, καρύδια και λίγη κανέλα για τα πρωινά που ψάχνουν κάτι απλό αλλά σωστό. Η γνωστή baked feta pasta που γεμίζει την κουζίνα με μυρωδιές. Το τοστ με αβοκάντο και αυγό που εμφανίζεται σε κάθε δεύτερο brunch video. Κάθε φορά η ίδια μικρή υπογραφή. Κάθε φορά περισσότερα σχόλια.
Και κάπου ανάμεσα στα likes και τις κοινοποιήσεις, η κουζίνα της Μάγιας είχε γίνει κάτι σαν μικρό σημείο συνάντησης για ανθρώπους που αγαπούν το φαγητό χωρίς να το κάνουν περίπλοκο θέμα.
Ένα απόγευμα Σαββάτου, η γιαγιά της κάθεται στο τραπέζι και την παρακολουθεί να στήνει άλλο ένα βίντεο. Το κινητό είναι ακουμπισμένο στο περβάζι. Η ίδια σκύβει και κοιτάζει την οθόνη.
«Τι γράφει εκεί κάτω; Αυτό το… άι-γουάι…;»
Η Μάγια γελά. Σημαίνει «If you know, you know».
«Δηλαδή;»
«Δηλαδή… όταν ξέρεις ότι κάτι είναι καλό, δεν χρειάζεται να το εξηγείς πολύ».
Την επόμενη μέρα πηγαίνουν μαζί για ψώνια στα Lidl της γειτονιάς. Η Μάγια συνήθως κινείται στα σούπερ μάρκετ όπως κινείται και στο κινητό της: γρήγορα, με μικρές παύσεις, συχνά αλλάζοντας γνώμη μπροστά στα ράφια. Η γιαγιά της όμως κινείται διαφορετικά. Πιο ήρεμα. Πιο σταθερά και μεθοδικά. Σαν να ξέρει πού πρέπει να σταματήσει. Στη μαναβική πιάνει μια ντομάτα και τη γυρίζει στο φως.
«Αυτές είναι καλές».
«Πώς το ξέρεις;» ρωτά η Μάγια.
«Το βλέπεις. Και το μυρίζεις».
Λίγο πιο πέρα, μπροστά στα ψωμιά, παίρνει μια φραντζόλα που μόλις έχει βγει από τον φούρνο. Η Μάγια την ακολουθεί από ράφι σε ράφι. Γιαούρτι από ελληνικό γάλα. Φρέσκο ψάρι που έχει φτάσει από ελληνικές θάλασσες. Λαχανικά από παραγωγούς που συνεργάζονται χρόνια με την εταιρία. Η γιαγιά δεν συγκρίνει δεκάδες ετικέτες. Δεν ψάχνει στο κινητό για αξιολογήσεις. Απλώς ξέρει τι να κοιτάξει.
«Γιαγιά», λέει κάποια στιγμή η Μάγια, «πώς ξέρεις στ’ αλήθεια τι είναι καλό;»
Η γιαγιά χαμογελά. «Όταν ξέρεις από πού έρχεται το φαγητό σου, ότι έχει περάσει ελέγχους, ότι πίσω του υπάρχουν άνθρωποι που κάνουν σωστά τη δουλειά τους… τότε δεν χρειάζεται να το σκέφτεσαι πολύ. Απλώς… ξέρεις». Η Μάγια συνειδητοποιεί ότι αυτό που λέει η γιαγιά της δεν διαφέρει πολύ από τη φράση που γράφει στα βίντεο της. Μόνο που εδώ δεν είναι trend. Είναι εμπειρία παλιάς κοπής με μια διαχρονικότητα.
Το ίδιο βράδυ τραβούν μαζί άλλο ένα βίντεο. Η λεζάντα γράφει:
POV: όταν η γιαγιά σου ήξερε το iykyk πριν γίνει trend.
Γιατί τελικά το «ξέρω» δεν είναι μυστικός κώδικας. Είναι η σιγουριά που χτίζεται από την εμπειρία. Από το να ξέρεις τι διαλέγεις, από το πού έρχεται και γιατί αξίζει να το βάλεις στο τραπέζι σου. Να μπορείς να αναγνωρίζεις τη φρεσκάδα, τη σωστή επιλογή, τη σχέση ποιότητας και τιμής που βγάζει νόημα. Κι έτσι η φράση αποκτά τελικά την πραγματική της σημασία. Σαν γνώση που χτίζεται σιγά σιγά, από επιλογές που επαναλαμβάνονται, αποκτιούνται και επιβεβαιώνονται.
Γιατί τελικά, στο καλό φαγητό -όπως και στη ζωή- όποιος ξέρει, ξέρει. Και όποιος θέλει να γνωρίζει λίγο παραπάνω… μπορεί να μάθει, αρκεί να μπορεί να αναγνωρίσει πού αξίζει πραγματικά να κοιτάξει.
