ADVERTORIAL
Ο Νοέμβριος έχει πάντα κάτι το μεσοβέζικο. Δεν είναι τόσο φθινόπωρο, αλλά ούτε και χειμώνας. Είναι εκείνες οι μέρες που το μπουφάν φοριέται απαραίτητα, αλλά και με το φερμουάρ ανοιχτό. Η πόλη κινείται στον αυτόματο, κι όμως, κάπου στο βάθος, κάτι δείχνει να ετοιμάζεται. Κάτι λαμπυρίζει. Είναι ο μήνας που ο αέρας κουβαλάει εκείνη τη μυρωδιά της μετάβασης. Ίσως γι’ αυτό να είναι και ο πιο κατάλληλος μήνας για να «φυτέψεις» κάτι καινούριο.
Ο Αλέξανδρος, 32 ετών, έχει ένα μικρό γραφείο στο κέντρο της Αθήνας. Tech founder – ένας από αυτούς που μιλούν συνεχώς για «data» και «impact», για «smart cities» και «green solutions». Μόνο που τον τελευταίο καιρό, η λέξη «πράσινο» έχει αρχίσει να χάνει το χρώμα της στο γκρίζο φόντο της πόλης. «Ωραία τα δεδομένα», σκέφτεται μια μέρα κοιτάζοντας την οθόνη, «αλλά πότε ήταν η τελευταία φορά που λέρωσα πραγματικά τα χέρια μου;» Στο κινητό του εμφανίζεται μια είδηση που μοιάζει με πρόσκληση. Στον τίτλο του άρθρου, η συνεργασία της Lidl Ελλάς με τη We4All. Περίπατοι, δενδροφυτεύσεις, καθαρισμοί σε τέσσερις πόλεις. Τέσσερις ημερομηνίες, τέσσερις μικρές πράξεις. «Θα πάω!», ανακοινώνει δυνατά στους συναδέλφους, χωρίς να το πολυσκεφτεί.
Κυριακή στα Ιωάννινα. Η μέρα ξεκινά με μια απαλή ομίχλη που απλώνεται πάνω από τη λίμνη. Ο Αλέξανδρος φοράει το αδιάβροχό του και γίνεται ένα με τους υπόλοιπους, σε μια δράση που καλεί τους συμμετέχοντες να γνωρίσουν τη φύση με τα πόδια. Ο περίπατος ξεκινά. Η ομάδα περνά μέσα από τους καλαμιώνες, μαθαίνει για τα σπάνια υδρόβια φυτά και τα χαρακτηριστικά ψάρια της λίμνης.
Η Μαρία, βιολόγος που έχει επιστρέψει στην πόλη μετά από χρόνια στην Αθήνα, περπατά δίπλα του. Μεγάλωσε εδώ, ξέρει τη λίμνη από παιδί, πριν καν μάθει να τη «διαβάζει» επιστημονικά. «Αυτή η λίμνη θυμάται τα πάντα· και τους ανθρώπους της, και ό,τι της αφήνουν πίσω», λέει στον Αλέξανδρο, δείχνοντας μικρά κομμάτια πλαστικού μπλεγμένα στα νερά. Η ομάδα του #teamLidl μαζεύει τα απορρίμματα μεθοδικά. Κανείς δεν μιλά πολύ. Η φύση δείχνει τι σημαίνει υπομονή. Και η υπομονή, σκέφτεται ο Αλέξανδρος, είναι μάλλον η πιο αργή μορφή αγάπης.
Τετάρτη στην Αλεξανδρούπολη. Ο ήλιος είναι αρκετά φωτεινός για Νοέμβρη. Στην Κοινότητα Δωρικού, το Καταφύγιο Αδέσποτων Ζώων Συντροφιάς περιμένει τους εθελοντές. Η δράση δενδροφύτευσης ξεκινά. Σκοπός να δημιουργηθεί σκιά, δροσιά και ζωή για τους τετράποδους φίλους του χώρου. Ο Στέφανος, υπεύθυνος σε κατάστημα Lidl της περιοχής, πατά το χώμα γύρω από ένα φρεσκοφυτεμένο δεντράκι με την άκρη του παπουτσιού του. «Ξέρεις τι μου θυμίζει;» λέει στον Αλέξανδρο. «Όταν ήμουν μικρός, φυτέψαμε μια μουριά με τον πατέρα μου. Κάθε φορά που περνάω από κει, ακόμα ψάχνω τη σκιά της.» Τα δέντρα φυτεύονται ένα ένα. Ένα κουτάβι κουλουριάζεται στη βάση ενός από αυτά, σαν να ξέρει ότι κάτι αλλάζει. Η σκιά δεν είναι εδώ ακόμα, αλλά η πρόθεση έχει ήδη ριζώσει.
Μια εβδομάδα μετά, στα Τρίκαλα. Η κοινότητα που επισκέπτονται έχει ακόμη τα σημάδια της πλημμύρας του περασμένου φθινοπώρου. Η γη έχει στεγνώσει, αλλά το χώμα κρατάει ακόμα τις δύσκολες μνήμες. Η δράση δενδροφύτευσης ξεκινά. Ο Αλέξανδρος στέκεται δίπλα στην Ελένη, μια δασκάλα που έχει φέρει μαζί τα παιδιά της τάξης της. Σκάβουν, γελούν, λερώνουν τα παπούτσια τους. Ο Αλέξανδρος σκύβει να βάλει βαθιά μια ρίζα. Η λάσπη κολλά στα γάντια του και σκέφτεται πως αυτό είναι ίσως και το πιο «καθαρό» πράγμα που έχει κάνει εδώ και καιρό. Σαν παιδί.
Παρασκευή στη λίμνη Μπελέτσι στην Πάρνηθα. Η τεχνητή λίμνη αστράφτει στο φως του μεσημεριού. Ο περίπατος ξεκινά. Η φύση εδώ μοιάζει πιο εύθραυστη. Ο τόπος αυτός, ένας σημαντικός πνεύμονας πρασίνου για την Αττική, είναι ευάλωτος, καθώς κάθε καλοκαίρι ζει υπό τον φόβο της φωτιάς. Ο Αλέξανδρος περπατά δίπλα στον Ανδρέα, φωτογράφο και λάτρη της φύσης. Κάποια στιγμή βγάζει το κινητό του και μπαίνει στην εφαρμογή της εταιρείας του. Μετρήσεις, δείκτες, δεδομένα. Τα κοιτά για λίγο και αμέσως τα κλείνει. «Όχι σήμερα,» σκέφτεται. Ο Ανδρέας σηκώνει τη μηχανή του και τραβά μια φωτογραφία. Ίσως, τελικά, ο μόνος φακός που μπορεί και αποτυπώνει σωστά τα δεδομένα της φύσης να είναι αυτός των ματιών μας.
Το τελευταίο Σάββατο του μήνα στη Θεσσαλονίκη. Η Νέα Παραλία, γεμάτη ήχους και κίνηση, σήμερα έχει κάτι διαφορετικό: μικρές ομάδες εθελοντών, νεαροί και οικογένειες έχουν μια μεγάλη αποστολή. Το team έχει δώσει ραντεβού για μια ακόμη δενδροφύτευση, αυτή τη φορά στο πιο αγαπημένο σημείο της πόλης. Ο Αλέξανδρος έχει εμπειρία πια. Δίπλα του ο Γιώργος, φοιτητής, συμμετέχει για πρώτη φορά. «Περίεργο,» του λέει, «να φυτεύεις εκεί που έψαχνες σκιά για να πιείς καφέ στα κενά των μαθημάτων στο πανεπιστήμιο.» Ο Γιώργος γελά. Δείχνει να καταλαβαίνει. Ίδιο μέρος, άλλη εποχή. Φυτεύουν μαζί. Πίσω τους, παιδιά τρέχουν, μια παρέα παίζει μουσική, μια ηλικιωμένη κυρία τους ρωτά όλο περιέργεια για τι είδους δέντρο πρόκειται. Η φύση, έχει πάντα τον τρόπο της να ξυπνά απορίες και χαμόγελα.
Με την επιστροφή στην Αθήνα, ο Νοέμβριος έχει αφήσει πίσω του αναμνήσεις, αλλά και φωτογραφικό υλικό. Ο Αλέξανδρος αποθηκεύει στον υπολογιστή του έναν φάκελο με όλα εκείνα που δεν χωράνε σε dataset. Κάθε εικόνα, κάθε χειρονομία, κάθε μικρή πράξη μοιάζει να λέει το ίδιο πράγμα: Η βιωσιμότητα δεν είναι θεωρία. Είναι μυρωδιά που γεμίζει την ατμόσφαιρα και ρίζα που πιάνει εκεί που κάποιος αποφάσισε να φυτέψει μια ωραία ιδέα. Κι ίσως η πραγματική καινοτομία να μη βρίσκεται πάντα στα συστήματα που καταγράφουν τον κόσμο, αλλά σε εκείνα τα μικρά, ανθρώπινα συστήματα που τον κάνουν να ανθίζει πραγματικά.
