Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ, που επανεξελέγη εχθές, πρέπει τώρα να βγάλει τα σωστά συμπεράσματα από τον πρώτο γύρο, στον οποίο έγινε η καταγραφή των δυνάμεων, και να κινηθεί αναλόγως και γρήγορα.
«Ο αγώνας θα γίνει σε ανηφορικό τερέν», δήλωσε εχθές ο καθηγητής, πρώην υπουργός Οικονομικών και νυν επικεφαλής του Ινστιτούτου του ΠΑΣΟΚ για τη Σοσιαλδημοκρατία In Social, Νίκος Χριστοδουλάκης, τονίζοντας ότι ο επανεκλεγείς πρόεδρος έχει πολύ δρόμο μπροστά του και ανηφορικό, με πολλές δυσκολίες.
Ο ίδιος ο Νίκος Ανδρουλάκης εμφανίστηκε αισιόδοξος εχθές και η ομιλία του ήταν σε ενωτικό πνεύμα. Επισήμανε ότι τώρα που οι ψεύτικες υποσχέσεις κατέρρευσαν, τα μάτια όλο και περισσότερων στρέφονται σε αυτούς. Απευθύνθηκε όμως και στους απογοητευμένους ψηφοφόρους της κυβέρνησης, λέγοντας ότι μπορούν να προχωρήσουν μαζί χωρίς λαϊκισμό, με σοβαρό προγραμματικό λόγο. Αναφέρθηκε στο πολιτικό ήθος, που δεν είναι αυτονόητο, και είπε πως εκείνος δεν αγωνίζεται για την εξουσία αλλά για μια πιο δίκαιη κοινωνία. Έθεσε στόχο για το κόμμα του να νικήσει τη Νέα Δημοκρατία στις επόμενες εκλογές και δήλωσε πως το ΠΑΣΟΚ επέστρεψε.
Φαίνεται ότι ο βασικότερος παράγοντας για τη νίκη του Ανδρουλάκη ήταν η ίδια η υποψηφιότητα του Δούκα, την οποία είχε απέναντί του, και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της.
Πολιτική αυτονομία και σύνθεση
Ο κόσμος του ΠΑΣΟΚ με την ψήφο του επαναβεβαίωσε χθες την εμπιστοσύνη του προς τον πρόεδρό του, αναγνώρισε τα θετικά αποτελέσματα που έχει φέρει και δεν ταυτίστηκε με όσους απαξίωσαν τη θητεία του και του άσκησαν σκληρή κριτική. Το γεγονός ότι οι περισσότεροι βαρόνοι του ΠΑΣΟΚ με τους μηχανισμούς τους συντάχθηκαν με τον Χάρη Δούκα, που θεωρούνταν φαβορί, μάλλον λειτούργησε υπέρ του Ν. Ανδρουλάκη, ενισχύοντας τη διαφορά. Φαίνεται ότι ο βασικότερος παράγοντας για τη νίκη του Ανδρουλάκη ήταν η ίδια η υποψηφιότητα του Δούκα, την οποία είχε απέναντί του, και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της.
Στις χθεσινές εκλογές, όμως, ψήφο εμπιστοσύνης έλαβε και η στρατηγική του Νίκου Ανδρουλάκη για την πολιτική αυτονομία του ΠΑΣΟΚ. Αυτό ήταν το πολύ ξεκάθαρο μήνυμα της δεύτερης Κυριακής, αν και θα μπορούσε να πει κανείς ότι προέκυπτε και από την πρώτη, της οποίας το κεντρικό μήνυμα ήταν η σύνθεση.
Όλοι σε ενωτικό κλίμα πλην Δούκα
Ο Νίκος Ανδρουλάκης στην ομιλία του εχθές συνεχάρη ονομαστικά όλους τους συνυποψήφιούς του, δηλώνοντας πως δεν υπάρχουν νικητές και ηττημένοι, και τους επαίνεσε γιατί με τη στάση τους έδειξαν ότι το ΠΑΣΟΚ έχει ποιότητα στελεχών και πολιτική ωριμότητα.
Ο Παύλος Γερουλάνος, ο οποίος για πολύ λίγο δεν πέρασε στον δεύτερο γύρο και αύξησε κατά πολύ τις δυνάμεις του από την προηγούμενη φορά που ήταν υποψήφιος, συνεχάρη εγκάρδια τον Νίκο Ανδρουλάκη για τη νίκη του, δηλώνοντας: «Προχωράμε ενωμένοι, συντεταγμένοι, αποφασισμένοι, υπό την ηγεσία του. Χωρίς αστερίσκους, χωρίς περιστροφές». Ένθερμη ήταν και η ανακοίνωση της Άννας Διαμαντοπούλου, η οποία του έδωσε θερμά συγχαρητήρια, δηλώνοντας πως πιστεύει για αυτόν ότι έχει τη θέληση, τη δύναμη και την ικανότητα να κάνει αυτά που πρέπει, ώστε «το ΠΑΣΟΚ να γίνει μεγάλο και κυβερνών» και κλείνοντας με τη φράση: «Είμαστε μαζί σου!».
Ο Χάρης Δούκας συνεχάρη τυπικά τον Νίκο Ανδρουλάκη. Όλη η υπόλοιπη ανακοίνωσή του εχθές ήταν ευχαριστίες σε όσους τον υποστήριξαν και όσους τον ψήφισαν, έπαινοι για τον αγώνα που έκανε και αναφορές στον εαυτό του, κλείνοντας με τη φράση: «Θα είμαι πάντα εδώ, στην πρώτη γραμμή». Το μήνυμα της χθεσινής κάλπης προς τον Χάρη Δούκα ήταν επίσης ξεκάθαρο: να ασχοληθεί με τον δήμο. Το έλαβε άραγε; Από τη δήλωσή του προκύπτει ότι δεν θέλει να εγκαταλείψει τη διεκδίκηση της ηγεσίας του κόμματος. Επίσης πολλοί υποστηρικτές του στα τηλεοπτικά πάνελ εχθές δεν έδειχναν καμία διάθεση «ανακωχής», αντιθέτως ξεκίνησαν ήδη μία νέα προσπάθεια αποδόμησης.
Ορισμένοι υποστηρικτές της υποψηφιότητας Δούκα εχθές ήταν ακόμα πιο εκνευρισμένοι με τον Παύλο Γερουλάνο από ό,τι με τον Νίκο Ανδρουλάκη και τον χαρακτήριζαν «Πόντιο Πιλάτο». Ο πρώην υπουργός του Γιώργου Παπανδρέου, Σωκράτης Ξυνίδης, φωτογραφίζοντάς τον σε σχόλιο στο Facebook, έγραψε: «Δεν είναι Πιλάτος. Εφιάλτης είναι». Είναι προφανές ότι κάποιοι είχαν την απαίτηση από τον Παύλο Γερουλάνο να ζητήσει την υπερψήφιση του Χάρη Δούκα στον δεύτερο γύρο, αν και μερικοί από αυτούς θα προτιμούσαν –δεν το έκρυβαν– να μην ήταν καν υποψήφιος, για χάρη του δημάρχου Αθηναίων, τον οποίο ήθελαν και πρόεδρο του κόμματος.
Στέλεχος του ΠΑΣΟΚ που είχε τοποθετηθεί από την αρχή κατά της υποψηφιότητας Δούκα λόγω ασυμβίβαστου, για το οποίο υποστήριζε ότι έπρεπε να γίνει σεβαστό, ανέφερε πως αντί κάποια στελέχη –όπως ο πρώην υπουργός του Γιώργου Παπανδρέου– που ήθελαν αλλαγή ηγεσίας να στηρίξουν τον Παύλο Γερουλάνο, ο οποίος είναι και βουλευτής, απαιτούσαν να στηρίξει εκείνος τον Χάρη Δούκα, που ψηφίστηκε πρόσφατα για να είναι δήμαρχος στην Αθήνα. «Πρόκειται για έναν παραλογισμό και μία άδικη κριτική προς τον Παύλο Γερουλάνο, χωρίς καμία βάση», ανέφερε.
Οι δύο υποψήφιοι, Γερουλάνος και Δούκας, ακολούθησαν δύο εντελώς διαφορετικές τακτικές. Ο Γερουλάνος πρόβαλε μια θετική υποψηφιότητα, αναδεικνύοντας τις θέσεις του, ενώ ο Δούκας προέταξε το «σκληρό ροκ» και την επιθετική κριτική. Το αποτέλεσμα ήταν ο Γερουλάνος να κερδίσει τις εντυπώσεις και να υπάρχει ένα γενικότερο αίτημα περαιτέρω αξιοποίησής του, ενώ στον Χάρη Δούκα στάλθηκε το μήνυμα να επιστρέψει στον δήμο.
Οι πρώτες αντιδράσεις του, καθώς και υποστηρικτών του, φανερώνουν τη διάθεση να συνεχίσει την επιθετική πολιτική εναντίον του Ανδρουλάκη, ενδεχομένως και εναντίον άλλων ηγετικών στελεχών. Ο Χάρης Δούκας, ωστόσο, θα πρέπει να αρχίσει να παρουσιάζει έργο στον δήμο, διαφορετικά θα απολογείται όλο το ΠΑΣΟΚ για αυτόν. Ο προϋπολογισμός του δήμου Αθηναίων είναι πολύ μεγάλος, όπως και συνολικά οι πόροι του, γεγονός που τον καθιστά πόλο έλξης για διάφορους πολιτικούς παράγοντες, σε μια περίοδο που τα κόμματα εξουσίας είναι χρεοκοπημένα.
