ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΗ ΠΡΩΤΙΑ της Ελλάδας αποκαλύπτει ο Πανελλήνιος Σύλλογος «SOS Τροχαία Εγκλήματα». Το 2024 έκλεισε με ρεκόρ πενταετίας σε θανάτους από τροχαίες συγκρούσεις, με 665 νεκρούς.
Οι άνθρωποι του συλλόγου, που βίωσαν οι ίδιοι την απώλεια των αγαπημένων τους, σήμερα, έχοντας μετατρέψει την απώλεια σε δράση, θέλοντας να αφυπνίσουν όλους εμάς και να ξεβολέψουν την πολιτεία από την αδράνεια, μας εξηγούν τι κρύβεται πίσω από το συγκλονιστικό αυτό νούμερο.
Τα τελευταία 24ωρα, μόνο στην Αττική και σε διάστημα πέντε ημερών, έχασαν τη ζωή τους 8 άνθρωποι σε τροχαίες συγκρούσεις.
Στις 4 Μαρτίου η ΕΛΣΤΑΤ δημοσιοποίησε τα στοιχεία που αφορούν τα «οδικά τροχαία ατυχήματα» του Δεκέμβρη του 2024. Σύμφωνα με αυτά, τον τελευταίο μήνα του 2024 είχαμε 49 νεκρούς από τροχαίες συγκρούσεις. «Προσθέτοντας τα τελευταία στοιχεία σε αυτά των προηγούμενων μηνών, όπως τα ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, προκύπτει πως το 2024 ο αριθμός των νεκρών από τροχαίες συγκρούσεις στη χώρα μας έφτασε τους 665», αναφέρουν από τον Πανελλήνιο Σύλλογο «SOS Τροχαία Εγκλήματα».
Ο αριθμός των 665 νεκρών για το 2024 είναι «προσωρινός». Ο τελικός αριθμός, που θα ανακοινωθεί περίπου σε έναν χρόνο, θα είναι μεγαλύτερος, μια και θα περιλαμβάνει και θύματα που κατέληξαν αργότερα και όχι τη στιγμή του συμβάντος.
«Υποτίθεται πως η χώρα μας, σύμφωνα με τις κυβερνητικές εξαγγελίες, έχει θέσει ως στόχο τη μείωση των θανάτων από τροχαίες συγκρούσεις κατά 50% στη δεκαετία 2021-2030», λέει στη LiFO ο Μανώλης Σταυρουλάκης, ιδρυτικό μέλος του Συλλόγου «SOS Τροχαία Εγκλήματα».
«Αν πραγματικά στοχεύαμε σε ένα τέτοιο αποτέλεσμα, να φτάσουμε από τους 624 νεκρούς του 2021 σε 312 το 2030, θα έπρεπε ήδη να έχει αποτυπωθεί μια πολύ σημαντική μείωση του αριθμού των νεκρών. Όχι μόνο δεν υπάρχει τέτοια τάση, αλλά αντίθετα, και τα τρία χρόνια μετά το 2021, είχαμε κάθε χρόνο περισσότερους νεκρούς από ό,τι το 2021!
Στην πράξη είναι ήδη ανέφικτος ο στόχος “50% το 2030”, γεγονός που είχαμε από την πρώτη στιγμή επισημάνει, μιας και στην ουσία δεν αποτελούσε στόχο αλλά ευχή», τονίζει.
Η μείωση στο μισό των τροχαίων ατυχημάτων έως το 2030, με σημείο αναφοράς το 2021, αποτελεί στόχο του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου για την Οδική Ασφάλεια, την ευθύνη του οποίου έχει το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και αφορά την περίοδο 2021/2030. Το σχέδιο αυτό συντάχθηκε με την επιστημονική υποστήριξη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και σ' αυτό καταγράφεται ένα πολυεπίπεδο πλέγμα δράσεων και θεσμικών αλλαγών, όλα τα εργαλεία δηλαδή για να μειώσουμε τους νεκρούς της ασφάλτου.
Οι σκληρές επισημάνσεις
Για τους ανθρώπους του Πανελλήνιου Συλλόγου «SOS Τροχαία Δυστυχήματα», λίγα πράγματα έχουν γίνει και οι επισημάνσεις που κάνουν για το «ρεκόρ των νεκρών» το 2024 το αποδεικνύουν.
Όπως μας εξηγούν, ο αριθμός των 665 νεκρών για το 2024 είναι «προσωρινός». Ο τελικός αριθμός, που θα ανακοινωθεί περίπου σε έναν χρόνο, θα είναι μεγαλύτερος, μια και θα περιλαμβάνει και θύματα που κατέληξαν αργότερα και όχι τη στιγμή του συμβάντος. Υποστηρίζουν ακόμη ότι «στα οριστικά στοιχεία περιλαμβάνονται μόνο τα θύματα που έφυγαν από τη ζωή εντός 30 ημερών από το συμβάν. Αν επέζησαν 31 ημέρες ή περισσότερο, οι αρμόδιοι (πανευρωπαϊκά) έχουν συμφωνήσει να μην τους καταγράφουν ως νεκρούς από τροχαία. Αν και η ΕΛΣΤΑΤ αναφέρει τον αριθμό ελαφρά και σοβαρά τραυματιών, δεν θα ασχοληθούμε μ' αυτό γιατί τα στοιχεία είναι παντελώς αναξιόπιστα, μια και πηγή τους είναι η αστυνομία και όχι οι υπηρεσίες υγείας». Κι αυτό γιατί, όπως υποστηρίζουν, «η χώρα μας αρνείται εδώ και 10 τουλάχιστον χρόνια να εφαρμόσει το πρωτόκολλο ΜAIS3+ ώστε να υπάρχει μια σαφής εικόνα του αριθμού και της βαρύτητας των τραυματιών».
Το πρωτόκολλο MAIS3+, που εφαρμόζεται σε σοβαρούς τραυματισμούς τροχαίων ατυχημάτων, έχει υιοθετηθεί από διάφορες χώρες για την παρακολούθηση της οδικής ασφάλειας και την ανάπτυξη πολιτικών με στόχο τη μείωση των σοβαρών τραυματισμών από τροχαία ατυχήματα.
Ουσιαστικά αφορά τη συντεταγμένη δράση της πολιτείας μετά από ένα τροχαίο δυστύχημα σε ένα πολύ ευρύ φάσμα. Από τις επίσημες στατιστικές για την οδική ασφάλεια, τη δημιουργία ψηφιακής βάσης για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ της αστυνομίας, των νοσοκομείων και του ΕΚΑΒ, τη βελτίωση της συλλογής δεδομένων από την Τροχαία ώστε να περιλαμβάνονται πληροφορίες σχετικές με τη σοβαρότητα των τραυματισμών, μέχρι την εκπαίδευση των αστυνομικών, την αντιμετώπιση ενός πολυτραυματία και τα κέντρα αποκατάστασής τους. Τίποτα από όλα αυτά δεν έχει γίνει, καθώς, μπορεί η κυβέρνηση να αναγνωρίζει τη σημασία της εφαρμογής του πρωτοκόλλου MAIS3+ για την αξιολόγηση της σοβαρότητας των τραυματισμών από τροχαία ατυχήματα, αφού το έχει συμπεριλάβει στην εθνική στρατηγική της, αλλά δεν το έχει εφαρμόσει.
«Ο τρομερός αυτός αριθμός νεκρών που έχει σταθεροποιηθεί τα τελευταία χρόνια προφανώς θεωρείται ικανοποιητικός από τους αρμόδιους, που δεν εκφράζουν την παραμικρή ανησυχία, και επανεκτυπώνουν με γλωσσικές και τιμαριθμικές αναπροσαρμογές τον προηγούμενο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας που αποτελούσε επανεκτύπωση του αμέσως προηγούμενου», αναφέρουν από τον Σύλλογο. Και προσθέτουν: «Ικανοποιητικός θα πρέπει να θεωρείται επίσης και από τους Ευρωπαίους εταίρους μας, που επέλεξαν να δώσουν τη θέση τόσο του Επιτρόπου Μεταφορών όσο και του προέδρου της Επιτροπής Μεταφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε Έλληνες, εκτιμώντας προφανώς τη μεγάλη εμπειρία της χώρας μας σε ζητήματα οδικής ασφάλειας (σταθερά ανάμεσα στους πρώτους σε αριθμό νεκρών επί δεκαετίες), στην οποία προστέθηκε και το ζήτημα της ασφάλειας των σιδηροδρομικών μεταφορών μετά και το έγκλημα των Τεμπών».
Ο ΠΟΥ, ο ΟΗΕ και οι υπουργικές απουσίες
Ο Σύλλογος καυτηριάζει ακόμη το γεγονός ότι τα κυβερνητικά στελέχη «απέχουν από τις παγκόσμιες διυπουργικές συναντήσεις για την οδική ασφάλεια, όπως η πρόσφατη που πραγματοποιήθηκε από τις 18 έως τις 20 Φεβρουαρίου στο Μαρόκο με τη συμμετοχή 101 υπουργών, η οποία διοργανώθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τον ΟΗΕ».
Η Καίτη Μακρή, αντιπρόεδρος του συλλόγου «SOS Τροχαία Εγκλήματα», πήγε στη διάσκεψη αυτή και μας εξηγεί τη στόχευσή της: «Σκοπός της διάσκεψης είναι να αξιολογηθεί η πρόοδος που έχει σημειωθεί στην εφαρμογή του Παγκόσμιου Σχεδίου 2021-2030 κατά την αρχική πενταετή του περίοδο, ώστε να δημιουργηθεί υποστήριξη για το νέο όραμα της ασφαλούς και βιώσιμης κινητικότητας σε όλες τις χώρες. Η Διακήρυξη του Μαρακές αναγνωρίζει τον παγκόσμιο αντίκτυπο των οδικών ατυχημάτων, τα οποία οδηγούν σε 1,2 εκατομμύρια θανάτους που μπορούν να προληφθούν και 50 εκατομμύρια τραυματισμούς ετησίως, με σημαντικό οικονομικό κόστος. Η πρώτη διάσκεψη έγινε στη Μόσχα, η δεύτερη στη Βραζιλία, η τρίτη στη Στοκχόλμη τον Μάρτιο του 2020 και η τέταρτη στο Μαρακές πριν από λίγες ημέρες, όπου παρευρέθηκαν 2.500 άτομα από 193 χώρες, 260 ομιλητές και αντίστοιχες υπουργικές αποστολές. Έλληνες υπουργοί δεν συμμετείχαν ποτέ. Ο σύλλογος “SOS Τροχαία Εγκλήματα” είχε επιμείνει με επιστολές και προσκλήσεις που δεν ευοδώθηκαν».
Ανάμεσα στα ζητήματα που συζητήθηκαν ήταν «η μετά από ένα τροχαίο συνθήκη», λέει η κ. Μακρή, μια συνθήκη η οποία στην Ελλάδα πάσχει.
Η μετά το τροχαίο συνθήκη θέτει όλες τις παραμέτρους για το πώς μπορεί να επιβιώσει κανείς μετά από ένα τροχαίο. Υπάρχουν Κέντρα Τραύματος; Τι γίνεται την κρίσιμη ώρα αμέσως μετά από ένα τροχαίο; Τι αντιμετώπιση υπάρχει; Υπάρχουν ασθενοφόρα, υπάρχει άμεση ανταπόκριση; Τι γίνεται σε μια δίκη στην οποία εκδικάζεται μια υπόθεση τροχαίου εγκλήματος; Μας εξηγεί ότι στην Ελλάδα μπορεί κανείς να περιμένει ακόμη και οκτώ ή δέκα χρόνια για να τελεσιδικήσει μια υπόθεση που αφορά τροχαίο δυστύχημα, όταν στην Ευρώπη, όπως λέει, «δεν επιτρέπεται να καθυστερήσει περισσότερο από 1,5 χρόνο».
«Θα ήθελα να μην έχει σκοτωθεί ο γιος μου για να αρχίσω να ασχολούμαι μ' αυτό το καυτό ζήτημα της οδικής ασφάλειας, που είναι η νούμερο ένα αιτία θανάτου των νέων ανθρώπων», αναφέρει. Και προσθέτει: «Μπορεί κάποιος να σκεφτεί “κοίτα, η καημένη έχασε το παιδί της και μιλάει με υπερβολή”. Δεν είναι όμως έτσι, αν ασχοληθεί κανείς λίγο, θα δει ότι η οδική ασφάλεια είναι πρόληψη. Και στην πρόληψη δίνουμε πολύ λιγότερα χρήματα από ό,τι στην αντιμετώπιση όλων των καταστροφών που έπονται, στα νοσοκομεία, τους γιατρούς, την αποκατάσταση, τους ψυχολόγους, τους ψυχιάτρους και τα δικαστήρια».
Το τροχαίο είναι εκτός πολιτικής
Ο σύλλογος υποστηρίζει ότι στη χώρα μας «μετά από δεκάδες χιλιάδες νεκρούς και εκατοντάδες χιλιάδες ανάπηρους, το τροχαίο συμβάν εξακολουθεί να θεωρείται “ατομικό γεγονός”. Δεν παράγει κοινωνικές αντιστάσεις, ούτε καν διεκδικήσεις. Είναι “εκτός πολιτικής”, μια συγκυριακή παράμετρος της κοινωνίας του θεάματος που ομολογεί την κατάρρευση του συλλογικού και της κριτικής σκέψης. 665 άνθρωποι σκοτώθηκαν στον δρόμο το 2024. 665 οικογένειες έμειναν χωρίς τους αγαπημένους τους ξαφνικά, βίαια, με έναν φρικτό τρόπο. Μόνοι. Αντιμέτωποι με το αποτρόπαιο στα νοσοκομεία, στα νεκροταφεία, στον ευτελισμό και την ταπείνωση των δικαστηρίων. “Όρθιοι και μόνοι μες στη φοβερή ερημία του πλήθους”. Ποιος νοιάζεται;» αναρωτιούνται.
