— Αρχικά, ήθελα να ρωτήσω πώς λειτουργεί το παράνομο streaming;
Το παράνομο streaming έχει γίνει σχετικά εύκολο λόγω της διαθεσιμότητας πολλαπλών τεχνολογικών εργαλείων – πρέπει να θυμόμαστε όμως ότι εγκυμονεί και σοβαρούς κινδύνους υφαρπαγής προσωπικών στοιχείων, λογαριασμών κ.λπ.
Αρχικά, οι πάροχοι του παράνομου streaming υποκλέπτουν περιεχόμενο είτε με ειδικό λογισμικό για παράκαμψη γεωγραφικών περιορισμών ή πνευματικών δικαιωμάτων, είτε με χρήση και διανομή παράνομων συνδρομών, είτε ακόμα και με τεχνικές screen capturing για την καταγραφή και αναδιανομή ζωντανών μεταδόσεων (π.χ. αθλητικών γεγονότων) χωρίς άδεια.
Στη συνέχεια, εμπορευματοποιούν αυτό το περιεχόμενο και για να αποφευχθεί ο εντοπισμός των ιδίων αλλά και των χρηστών καταφεύγουν σε VPNs (Virtual Private Networks) για απόκρυψη της πραγματικής IP διεύθυνσης, Tor browsers για ανώνυμη περιήγηση και κρυπτογραφημένη επικοινωνία για προστασία των δεδομένων αλλά και ταχύτατη αλλαγή διακομιστών.
«Αν, για να περιορίσεις το παράνομο streaming, στήνεις έναν ολοκληρωτικό μηχανισμό παρακολούθησης των χρηστών, το πρόβλημα που δημιουργείται είναι η υπονόμευση της δημοκρατίας και της ελευθερίας των χρηστών στο διαδίκτυο. Ας αναλογιστεί ο καθένας μας αν κάτι τέτοιο αξίζει τον κόπο».
— Είναι μια τεχνολογία που είναι εύκολο να «χακαριστεί»;
Τις περισσότερες φορές οι πάροχοι παράνομου streaming χρησιμοποιούν προηγμένες τεχνικές και εργαλεία. Άλλωστε η πρακτική τους διευκολύνεται από την ευρεία διαθεσιμότητα λογισμικών για παράκαμψη των περιορισμών πνευματικών δικαιωμάτων, την ύπαρξη χιλιάδων ιστοσελίδων με οδηγίες για παράκαμψη γεωγραφικών περιορισμών αλλά και από τη γενικότερη ευκολία πρόσβασης σε εργαλεία όπως αυτά που προαναφέραμε.
χημικός μηχανικός και συγγραφέας του βιβλίου «Τεχνητή Νοημοσύνη: Άνθρωπος - Φύση - Μηχανές»
Επομένως, απαιτούνται πολύχρονες και πολυδάπανες προσπάθειες ώστε να εξαρθρωθούν τα κυκλώματα, τα μεγάλα ψάρια του παράνομου streaming, δεν είναι ούτε εύκολο, ούτε γρήγορο, ούτε και φτηνό. Τον Νοέμβριο που πέρασε εξαρθρώθηκε δίκτυο παράνομου streaming στην Ιταλία με 22 εκατομμύρια χρήστες και ετήσιο τζίρο της τάξης των 3 δισ. ευρώ με συντονισμένη επιχείρηση κυριολεκτικά χιλιάδων αστυνομικών και των αρχών πολλών άλλων χωρών.
— Το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε αυστηρά πρόστιμα για όσους παρακολουθούν παράνομα ταινίες και αγώνες. Μπορεί να εφαρμοστεί αυτό;
Θεωρώ ότι υπάρχουν πολλές και πραγματικές δυσκολίες όσον αφορά την εφαρμογή όσων εξαγγέλθηκαν. Η εφαρμογή του νομοσχεδίου παρουσιάζει διάφορες προκλήσεις. Στο τεχνικό επίπεδο, ο εντοπισμός των παράνομων χρηστών μπορεί είναι περίπλοκος λόγω της ευρείας χρήσης τεχνικών ανωνυμοποίησης της περιήγησης στο διαδίκτυο. Νομικά μιλώντας, συχνά οι πάροχοι παράνομου streaming εντοπίζουν και κινούνται σε «γκρίζες ζώνες» και κενά που υπάρχουν στην προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων. Ακόμα και ο μεγάλος αριθμός χρηστών καθιστά δύσκολη την καθολική εφαρμογή του νόμου σε ευρεία κλίμακα.
Στη χώρα μας οι συνδρομητές που έχουν παράνομα πρόσβαση στο υλικό των πλατφορμών συνδρομητικής τηλεόρασης υπολογίζονται μεταξύ 650.000-900.000, τη στιγμή που οι νόμιμοι χρήστες φτάνουν τους 1.200.000. Τέλος να τονίσω ότι τα πρόστιμα από μόνα τους δεν θα επαρκέσουν και η αποτελεσματικότητά τους θα είναι πολύ περιορισμένη. Θα απαιτηθεί ένας μεγάλος τεχνολογικός και νομικός μηχανισμός για την επιτήρηση του παράνομου streaming και δεν νομίζω ότι η χώρα μας, στην κατάσταση που βρίσκεται αυτή την περίοδο, έχει την πολυτέλεια να τον στήσει.
— Υπάρχει μηχανισμός που να εντοπίζει την IP διεύθυνση όσων βλέπουν παράνομα τηλεοπτικές πλατφόρμες; Και το αναφέρω γιατί στη Γερμανία, δικηγορικά γραφεία εντοπίζουν για λογαριασμό δημιουργών περιεχομένου τους χρήστες παράνομου περιεχομένου μέσω ειδικών προγραμμάτων (σε πολλές περιπτώσεις αποκαλύπτεται, έστω και για δευτερόλεπτα, η μοναδική διεύθυνση IP ενός υπολογιστή παρά την ενδεχόμενη χρήση λογισμικών απόκρυψής της).
Είναι αλήθεια ότι η Γερμανία έχει αναπτύξει ένα σύστημα που επιτρέπει τον εντοπισμό χρηστών παράνομου περιεχομένου, ακόμα και όταν χρησιμοποιούν τεχνικές απόκρυψης της IP τους. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω μιας δέσμης μέτρων που περιλαμβάνει α) ειδικά λογισμικά που μπορούν να ανιχνεύσουν την πραγματική IP διεύθυνση, ακόμη και όταν χρησιμοποιούνται τεχνικές ανωνυμοποίησης, β) συστηματική συνεργασία με παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τους χρήστες, και γ) προηγμένες τεχνικές ανάλυσης δεδομένων που μπορούν να εντοπίσουν μοτίβα χρήσης που υποδεικνύουν παράνομη δραστηριότητα.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι αυτές οι τεχνικές εγείρουν ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων και πολιτικών ελευθεριών, για τα οποία είναι ήδη σε εξέλιξη αγωγές στα γερμανικά δικαστήρια – η κατάληξη του εγχειρήματος παραμένει άγνωστη. Αν, για να περιορίσεις το παράνομο streaming, στήνεις έναν ολοκληρωτικό μηχανισμό παρακολούθησης των χρηστών, το πρόβλημα που δημιουργείται είναι η υπονόμευση της δημοκρατίας και της ελευθερίας των χρηστών στο διαδίκτυο. Ας αναλογιστεί ο καθένας μας αν κάτι τέτοιο αξίζει τον κόπο.
— Για πολλούς είναι σχεδόν αδύνατο να εντοπίσουν αυτόν που ανεβάζει ταινίες στο διαδίκτυο, καθώς κι εκείνος που τις κατεβάζει δεν είναι αμέτοχος, ουσιαστικά κλέβει κατοχυρωμένα πνευματικά δικαιώματα, όσο και ο uploader. Η λογική αυτή εξισώνει τον δράστη με τον χρήστη, ακόμα κι αν ο τελευταίος δεν ωφελείται οικονομικά, από διαφημίσεις ενδεχομένως, απλώς καταναλώνει λαθραία. Ποια είναι η γνώμη σας;
Πιστεύω ότι η εξίσωση του χρήστη με τον διακινητή εγείρει σημαντικά ηθικά ζητήματα. Ο χρήστης που καταναλώνει παράνομο περιεχόμενο παραβιάζει πνευματικά δικαιώματα, αλλά συχνά πληρώνει γι’ αυτό και ποτέ δεν έχει άμεσο οικονομικό όφελος. Αντίθετα, ο διακινητής, τις περισσότερες φορές, έχει άμεσο οικονομικό κέρδος από την παράνομη δραστηριότητα. Η ισοπέδωση αυτής της διαφοράς είναι άδικη.
Επιπλέον, όπως προανέφερα, για να κυνηγήσεις τα μεγάλα ψάρια απαιτείται ένας ολόκληρος μηχανισμός, φοβάμαι λοιπόν ότι τα πρόστιμα θα πέφτουν εύκολα στα μικρά ψάρια που δεν έχουν ούτε την τεχνογνωσία ούτε και τη νομική κάλυψη να τα αποφύγουν. Επομένως, δεν περιμένω πολλά από την εφαρμογή του νέου νόμου, αντίθετα θεωρώ ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να εξετάσει ένα πιο ολοκληρωμένο πλάνο που να συνδυάζει νομοθετικά μέτρα, εκπαίδευση του κοινού και συνεργασία με τη βιομηχανία, λαμβάνοντας υπόψη τις βέλτιστες πρακτικές από άλλες χώρες. Τα πρόστιμα από μόνα τους δεν έλυσαν κανένα πρόβλημα, ποτέ και πουθενά.
To άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.
