ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, για τη μεγαλύτερη αύξηση δασμών σε καιρούς ειρήνης σε πολλές χώρες-εμπορικούς εταίρους προκαλούν διεθνείς αντιδράσεις, και ΜΜΕ των ΗΠΑ φτάνουν να τον κατηγορούν ότι κατάργησε την παγκοσμιοποίηση μόλις μέσα σε ένα απόγευμα.
Ο γνωστός Αμερικανός οικονομολόγος, καθηγητής Robert Reich, ο οποίος ήταν για ένα διάστημα υπουργός Εργασίας του Μπιλ Κλίντον, υποστηρίζει ότι οι δασμοί από μόνοι τους δεν δημιουργούν περισσότερες αμερικανικές θέσεις εργασίας, ούτε οδηγούν σε αύξηση της αμερικανικής παραγωγής. Υποστηρίζει ότι ο λόγος για τον οποίο ο Τραμπ έχει επιβάλει δασμούς σε ολόκληρο τον κόσμο δεν είναι για να προστατεύσει τους Αμερικανούς εργαζόμενους, αλλά για να αποσπάσει παραχωρήσεις από άλλες χώρες και εταιρείες που ζητούν εξαιρέσεις.
«Όλα έχουν να κάνουν με τη δυνατότητά του να μοιράζει τιμωρίες και ανταμοιβές», είπε. Ο Reich τον κατήγγειλε για χάος και στο εσωτερικό της χώρας, ειδικά για τις 7.000 θέσεις εργασίας που έχει περικόψει ήδη από τη Διοίκηση Κοινωνικής Ασφάλισης, με αποτέλεσμα η ιστοσελίδα της να καταρρέει, οι τηλεφωνικές γραμμές να είναι υπερφορτωμένες και οι δικαιούχοι να μην μπορούν να εξυπηρετηθούν.
Οι περισσότεροι οικονομικοί αναλυτές παραδέχονται το υπαρκτό πρόβλημα της αμερικανικής οικονομίας, αμφισβητούν ωστόσο έντονα την αποτελεσματικότητα αυτής της πολιτικής των δασμών, με την οποία ο Τραμπ πιστεύει ότι θα το αντιμετωπίσει.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι οι δασμοί είναι απαραίτητοι για την ανάταξη της αμερικανικής βιομηχανίας και τη βελτίωση συμφωνιών του παρελθόντος με τις χώρες αυτές, οι οποίες δεν ευνοούσαν την οικονομία των ΗΠΑ. Οι περισσότεροι οικονομικοί αναλυτές παραδέχονται το υπαρκτό πρόβλημα της αμερικανικής οικονομίας, αμφισβητούν ωστόσο έντονα την αποτελεσματικότητα αυτής της πολιτικής των δασμών, με την οποία ο Τραμπ πιστεύει ότι θα το αντιμετωπίσει.
Η Κίνα προχώρησε ήδη άμεσα σε αντίμετρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση απειλεί ότι θα προχωρήσει και αυτή σε αντίμετρα και οι άλλες χώρες διαμαρτύρονται. Η πολιτική των δασμών του Τραμπ, ωστόσο, έχει οδηγήσει σχεδόν όλες τις χώρες να επιδιώξουν εμπορικές διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, κάτι που, σύμφωνα με ορισμένους, ήταν και η αρχική του επιδίωξη, όταν προκαλούσε αυτό το χάος.
Μέχρι στιγμής, πάντως, ο Τραμπ δείχνει να αδιαφορεί για την αναταραχή που έχει προκαλέσει στις διεθνείς σχέσεις των ΗΠΑ και στην παγκόσμια οικονομία, και επιμένει ότι θα εφαρμόσει πιστά τις προεκλογικές του δεσμεύσεις. Ισχυρίζεται ότι τα έσοδα από τους δασμούς θα τα αξιοποιήσει για να αντισταθμίσει τα έσοδα από τις μεγάλες περικοπές φόρων που θα φέρει στους Αμερικανούς (σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις, υπολογίζονται σε 5,5 τρισεκατομμύρια δολάρια για τη δεκαετία), οι οποίες θα ωφελήσουν κυρίως τους πλουσιότερους Αμερικανούς και τις μεγάλες επιχειρήσεις των ΗΠΑ.
Πέρα από τη διεθνή κριτική που αφορά στις σχέσεις με τις άλλες χώρες, πολλοί οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι οι δασμοί θα οδηγήσουν σε αύξηση των τιμών για τους καταναλωτές στις ΗΠΑ, πλήττοντας περισσότερο τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Τι θα κάνουν οι Ευρωπαίοι;
Οι Ευρωπαίοι για την ώρα προσπαθούν να κερδίσουν όσο χρόνο μπορούν, αλλά δεν είναι ενωμένοι απέναντι στον Τραμπ, ούτε όλες οι χώρες κρατούν την ίδια στάση. Όλες θέλουν να διαπραγματευτούν, ανάλογα με τα εθνικά συμφέροντα του κάθε κράτους-μέλους και την έκταση των εξαγωγών τους στις ΗΠΑ. «Πριν φτάσουν στα αντίμετρα, θα επιδιώξουν τη διαπραγμάτευση» έλεγε στη LiFO την περασμένη εβδομάδα Ευρωπαίος αξιωματούχος, από τις Βρυξέλλες όπου βρίσκεται.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επιχειρεί να συνεννοηθεί αυτές τις μέρες με τους ηγέτες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ώστε να υπάρξει μια κοινή γραμμή, η οποία για την ώρα δεν υπάρχει ούτε καν μεταξύ των ηγετών του μεγαλύτερου ευρωπαϊκού κόμματος, της κεντροδεξιάς. Η Ε.Ε. μοιάζει ακέφαλη και αδύναμη να αντιδράσει. Οι Γερμανοί ασχολούνται με τη συμφωνία που θα επιτρέψει τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησής τους και το ίδιο κάνει και ο Φρίντριχ Μερτς, ο νικητής των γερμανικών εκλογών, ο οποίος έχει βάλει στον πάγο τα ευρωπαϊκά θέματα για την ώρα.
«Η Ευρώπη είναι σε σοκ ακόμα. Θέλει να πάρει αποφάσεις αλλά δεν μπορεί. Περιμένει να δει τις επόμενες κινήσεις του Τραμπ για τους δασμούς αλλά και για την Ουκρανία», αναφέρει το στέλεχος της Ε.Ε. «Αν θέλει να πονέσει πραγματικά τις ΗΠΑ, η Ε.Ε. θα έπρεπε να επιβάλει δασμούς στις αμερικανικές Big Tech. Θα το κάνει; Αν φτάσει η κατάσταση στο μη περαιτέρω, ενδεχομένως να το κάνει. Αλλά θα έχει μεγάλες συνέπειες».
Ως μια ακραία πολιτική που ωστόσο είναι δύσκολο να πάρει πίσω ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτηρίζει την πολιτική του Προέδρου των ΗΠΑ, μιλώντας στη LiFO, πρώην υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας. «Ίσως την πάρει πίσω εν μέρει με επιμέρους διαπραγματεύσεις. Λογικά θα έχει σκεφτεί κάποια φόρμουλα που θα του δίνει μια ευελιξία ώστε να πει ότι αναγκάσαμε όλες τις χώρες να μας φέρονται τώρα καλύτερα».
Την ώρα που σχεδόν όλες οι χώρες κατηγορούν τον Τραμπ για τη ζημιά που θα προκαλέσει ο εμπορικός πόλεμος που κήρυξε, ο ίδιος επιμένει ότι θα φέρει πολλά χρήματα στο δημόσιο ταμείο για να προχωρήσει σε φοροαπαλλαγές. Ποιοι θα πληγούν από τις αυξήσεις στις τιμές των εισαγόμενων και ποιους θα ωφελήσουν οι φοροαπαλλαγές δεν το συζητά όμως, αλλά και το αποτέλεσμα για την ίδια την αμερικανική οικονομία είναι αμφίβολο, σύμφωνα με κορυφαίους οικονομικούς αναλυτές. Το αν θα υποχωρήσει, όπως εκτιμούν οι πιο αισιόδοξοι, ή όχι, θα το δούμε το επόμενο διάστημα.
