Η ζωή σαν μια μόνιμη ταινία καταστροφής

ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ τα πρώτα δραματικά πλάνα μιας ταινίας καταστροφής: Εκατοντάδες άνθρωποι βρίσκονται εγκλωβισμένοι με τα οχήματά τους σε κεντρικό αυτοκινητόδρομο για πάνω από 24 ώρες χωρίς βοήθεια – ένας από αυτούς παθαίνει έμφραγμα και περπατά μόνος του για ένα χιλιόμετρο στο χιόνι για να βρει τον στρατό, που θα τον οδηγήσει στο κοντινότερο ασθενοφόρο.

Τριακόσιοι επιβάτες κοιμούνται σε ένα παγωμένο ακινητοποιημένο τρένο σε ερημική τοποθεσία, 55 λεπτά από το κέντρο της πόλης, χωρίς νερό ή φαγητό για πάνω από 20 ώρες. Λεωφόροι ολόκληροι παραδίδονται στη χιονοθύελλα.

Σε μια κοντινή επαρχιακή πόλη ένα εκχιονιστικό μηχάνημα προσπαθεί να βοηθήσει εγκλωβισμένο τρένο με 200 επιβάτες, που έχει μείνει χωρίς θέρμανση και φωτισμό για ώρες, αλλά γλιστράει και τρακάρουν. Έντεκα επιβάτες και εργαζόμενοι μεταφέρονται στο νοσοκομείο. Δύο μέρες μετά, τρεις άνθρωποι προσπαθούν μάταια να πάρουν έναν νεκρό μέσα στο φέρετρο, τσουλώντας το φέρετρο για ώρα στον πάγο.

«Μα δεν είμαστε συνηθισμένοι στα χιόνια». Πράγματι, δεν είμαστε συνηθισμένοι στα χιόνια, αλλά δεν γίνεται να ζούμε συνέχεια και σε μια ταινία καταστροφής. Όχι ότι είμαστε συνηθισμένοι και στη ζέστη βέβαια – το καλοκαίρι καιγόταν η Αττική μια εβδομάδα ολόκληρη.

Φαντάζομαι και φέτος θα αναρωτιόμαστε γιατί δεν έχουν προσληφθεί πυροσβέστες και γιατί τα αεροπλάνα που επιχειρούν είναι 50 ετών ή θα μιλάμε για την κλιματική κρίση και τις «πρωτόγνωρες» συνθήκες; 

Είναι δύσκολο να εμπιστευτείς το κράτος όταν ζεις σε ένα μόνιμο καθεστώς ατιμωρησίας επειδή οι συνθήκες «είναι πρωτόγνωρες» και η δικαιοσύνη πάσχει.

Μήπως φταίνε οι οδηγοί; Μήπως φταίει ο καιρός; Μήπως η κακή μας μοίρα; Χιλιάδες άνθρωποι έμειναν χωρίς ρεύμα στα προάστια της Αθήνας για μέρες ολόκληρες και βρέθηκαν να μιλούν με τη ΔΕΔΔΗΕ, το δασαρχείο, την πυροσβεστική, τον Δήμο τους και πάλι πίσω, μπαλάκι ανάμεσα σε διάφορες υπηρεσίες.

Ζώντας στην Ελλάδα, έχουμε βέβαια μάθει πια για τα καλά τη ζωή μέσα σε χάος. Οτιδήποτε απαιτεί έστω και το ελάχιστο συνεννόησης μεταξύ διαφορετικών κρατικών φορέων είναι σχεδόν αδύνατον. Και φυσικά υπάρχει πάντα και αυτό το βολικό αφήγημα, ότι κανείς δεν ευθύνεται για όλο αυτό το χάος γιατί «οι συνθήκες είναι πρωτόγνωρες». 

Σύμφωνα βέβαια με το Αστεροσκοπείο Αθηνών, οι συνθήκες μόνο πρωτοφανείς δεν ήταν. Το 2008 είχε ρίξει περισσότερα εκατοστά χιονιού ενώ λίγο μικρότερες ήταν οι χιονοπτώσεις του 2002, του 2004 και του 2021.

Και εδώ υπάρχει και κάτι βαθύτερο. Μιλάμε συχνά για τους Έλληνες που δεν εμπιστεύονται το κράτος, για μια πολιτική κουλτούρα δυσπιστίας, για την εμμονική κλειστοφοβική μανία μας με την οικογένεια, τους γνωστούς και τα ρουσφέτια. Είναι δύσκολο όμως να εμπιστευτείς το κράτος όταν ζεις σε ένα μόνιμο καθεστώς ατιμωρησίας επειδή οι συνθήκες «είναι πρωτόγνωρες» και η δικαιοσύνη πάσχει.

Πολλοί υποστηρίζουν ότι οι οδηγοί που εγκλωβίστηκαν στην Αττική Οδό δεν πρέπει να υποκύψουν στην (ανεκδιήγητη) λύση των 2.000 ευρώ αλλά να πάνε δικαστικά για να βρουν το δίκιο τους. Ναι, να πάνε δικαστικά – σε πόσα χρόνια περίπου θα εκδικαστεί η συγκεκριμένη υπόθεση; Πόση υπομονή και πόσα χρήματα έχουν;

Τριάμισι χρόνια μετά έχει τιμωρηθεί έστω και ένα άτομο για όλα όσα συνέβησαν στο Μάτι; Εκατόν τρεις νεκροί κι ακόμα περιμένουμε. Oι πυρκαγιές της Ευβοίας; Αποδόθηκαν ευθύνες σε κάποιον; Παραιτήθηκε κάποιος όλα αυτά τα χρόνια των «πρωτόγνωρων καταστροφών»; 

Είναι λυπηρό να βλέπεις τον κρατικό μηχανισμό και την κεντρική διοίκηση να απαξιώνουν έτσι το ίδιο τους τον ρόλο: Nα αρνούνται να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να αρκούνται σε επιδόματα-ψίχουλα, μέχρι την επόμενη καταστροφή.