ΕΔΩ ΚΑΙ ΔΥΟ εβδομάδες το Μέγαρο Μαξίμου εργάζεται εντατικά για την υπερψήφιση του νομοσχεδίου για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών και την τεκνοθεσία. Και μάλλον είναι η πρώτη φορά που επιστρατεύονται τόσα μέσα, τόσοι υπουργοί και στελέχη της κυβέρνησης για να πειστεί η κοινοβουλευτική ομάδα να ψηφίσει έναν νόμο. Το Μέγαρο Μαξίμου ως τώρα συνήθιζε να λαμβάνει υπόψη του τις μετρήσεις της κοινής γνώμης και προσάρμοζε αναλόγως τις κινήσεις του, πολιτικά και επικοινωνιακά.
Η στρατηγική για το νομοσχέδιο του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών είχε πολλά στάδια. Αρχικά, έριξαν το θέμα στον δημόσιο διάλογο για να δουν πού βρίσκεται η κοινή γνώμη και πώς θα αντιδράσουν οι βουλευτές και η κομματική βάση της Νέας Δημοκρατίας. Στη συνέχεια ο πρωθυπουργός, που το πήρε πάνω του, μη διστάζοντας να ξοδέψει πολιτικό κεφάλαιο για να το περάσει, ανέλαβε να μιλήσει γι’ αυτό δημόσια, αλλά επιδίωξε να φανεί ότι κάνει και υποχωρήσεις.
Σε αυτό αξιοποίησε την πρόταση Κασσελάκη, ώστε να δείξει στους ψηφοφόρους του πως υπάρχει πιο «προωθημένη» εκδοχή, την οποία αυτός και η κυβέρνησή του δεν συμμερίζεται – άλλη μια ευκαιρία για να τοποθετηθεί στο κέντρο επιδεικτικά, ορίζοντας τα «άκρα». «Η κυβέρνηση δεν μπορεί να έχει τις απόψεις του Βελόπουλου και του Νατσιού και να μην αναγνωρίζει την ισότητα στο γάμο, αλλά δεν συμφωνεί και με τον Κασσελάκη για παιδιά κατά παραγγελία μέσω παρένθετης μητρότητας», ανέφερε συνεργάτης του πρωθυπουργού.
Είναι αξιοπρόσεκτο ότι η δεξιά πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας, παρότι κι άλλες φορές είχε δυσαρεστηθεί ή ψηφίσει νόμους με βαριά καρδιά, είναι η πρώτη φορά που αντιδρά και δηλώνει αποφασισμένη να μην υποχωρήσει, αν και μένει να το δούμε αυτό.
Παρά τη μεγάλη προσπάθεια που καταβλήθηκε αυτές τις μέρες, η πλειοψηφία της κοινής γνώμης παρέμενε από επιφυλακτική έως αρνητική, ειδικά στο θέμα της τεκνοθεσίας. Έτσι, ο Άδωνις Γεωργιάδης χρεώθηκε τη μεταφορά του θέματος στο πιο συντηρητικό κοινό, καθώς άλλοι πρόθυμοι από τη δεξιά πτέρυγα δεν βρέθηκαν, και ταυτόχρονα οργανώθηκε από το Μέγαρο Μαξίμου αυτό που στην πολιτική slang λένε «μασάζ», δηλαδή η προσπάθεια να τους πείσουν και να κάμψουν τις αντιδράσεις. Εδώ χρησιμοποιήθηκε και το καρότο και το μαστίγιο.
Το καρότο και το μαστίγιο
Ο πρωθυπουργός δήλωσε δημόσια ότι οι βουλευτές του θα ψηφίσουν ελεύθερα, κατά συνείδηση, και δεν θα θέσει θέμα κομματικής πειθαρχίας. Άλλωστε, κάποιοι «σκληροί» δεξιοί, όσο δεν δημιουργούν άλλα προβλήματα, δεν κάνουν ζημιά στη Νέα Δημοκρατία, αντιθέτως απορροφούν κραδασμούς στα δεξιά και λειτουργούν ως ανάχωμα. Είναι χρήσιμοι δηλαδή στον Κυριάκο Μητσοτάκη, αρκεί να μην είναι πολλοί και να μην έχουν ισχύ.
Από την άλλη, υπήρξε εμμέσως και ατύπως η απειλή ότι αν κάποιος υπουργός δεν ψηφίσει τον νόμο που η κυβέρνηση θα φέρει (σύντομα, λένε οι πληροφορίες), θα πρέπει να παραιτηθεί από μέλος του υπουργικού συμβουλίου, ενώ οι βουλευτές έχουν μεν τη δυνατότητα να καταψηφίσουν –παρότι στους διαφωνούντες συστήνεται η αποχή–, αλλά υπάρχει η προειδοποίηση ότι αν το κάνουν, θα μπουν σε κάποιου είδους black list, που σημαίνει ότι δεν θα έχουν ελπίδες για να εισέλθουν στην κυβέρνηση κάποια στιγμή.
Η πρώτη αναταραχή
Είναι αξιοπρόσεκτο ότι η δεξιά πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας, παρότι κι άλλες φορές είχε δυσαρεστηθεί ή ψηφίσει νόμους με βαριά καρδιά, είναι η πρώτη φορά που αντιδρά και δηλώνει αποφασισμένη να μην υποχωρήσει, αν και μένει να το δούμε αυτό. Ούτε τα εθνικά θέματα ούτε το μεταναστευτικό, για τα οποία ο Κυριάκος Μητσοτάκης δέχεται κριτική από δεξιά, έγιναν η αιτία αυτά τα τέσσερα χρόνια που είναι στην κυβέρνηση να προκληθεί κάποια «ανταρσία». Ως τώρα, μόνο ο Αντώνης Σαμαράς και ο Κώστας Καραμανλής άφηναν κάποιες αιχμές από καιρού εις καιρόν σε ομιλίες τους.
Στο υπόλοιπο κόμμα επικρατούσε πρωτοφανής ηρεμία, χωρίς εσωκομματικές αντιδράσεις. Αν η πολιτική ηγεσία πραγματοποιήσει τις «απειλές» της, είναι πιθανό αφενός ο Μάκης Βορίδης να βρεθεί εκτός κυβέρνησης και αφετέρου να διαρραγεί η σχέση του πρωθυπουργού με τη δεξιά πτέρυγα του κόμματος. Είναι διατεθειμένος ο πρωθυπουργός να πάρει αυτό το ρίσκο; Το πρόβλημά του στην περίπτωση αυτή είναι ότι η θέση της δεξιάς εδώ συμπίπτει με την πλειοψηφία της κοινής γνώμης, παρότι αυτή έχει μετακινηθεί ελαφρώς τελευταία.
Γιατί το φέρνει και γιατί τώρα
Πολλοί αναρωτιούνται γιατί ο πρωθυπουργός φέρνει τον νόμο για τον γάμο και την τεκνοθεσία των ομόφυλων ζευγαριών τώρα που ξεκινά και η μάχη για τις ευρωεκλογές, φέρνοντας απέναντί του ένα μεγάλο μέρος της κομματικής του βάσης και της κοινής γνώμης. Πρώτα απ’ όλα, όπως έχουμε ξαναγράψει, το κάνει όχι μόνο επειδή δεχόταν πιέσεις γι’ αυτό αλλά επειδή και ο ίδιος συμφωνεί και ήθελε να το κάνει. Αυτό που είχε να αποφασίσει ήταν το πότε. Επέλεξε να το κάνει τώρα, που βρίσκεται στην αρχή ακόμα της δεύτερης θητείας του και υπάρχει αρκετός χρόνος, στην περίπτωση που προκληθούν κραδασμοί, να απορροφηθούν.
Πολιτικό κόστος θα υπάρξει, αλλά η εκτίμηση, τόσο του Μεγάρου Μαξίμου όσο και πολλών αναλυτών και δημοσκόπων, είναι ότι αυτό θα είναι μικρό. Άλλωστε, και η κυβερνητική γραμμή επικοινωνίας επισημαίνει διαρκώς ότι ο νόμος αφορά μια συγκεκριμένη ομάδα που θα πάρει αυτό που ζητά, «χωρίς να χάσουν οι υπόλοιποι κάτι», άρα ο νόμος για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών «δεν θα θίξει κάποια άλλη κατηγορία». «Κανείς δεν θα χάσει κάτι», αναφέρει στέλεχος της κυβέρνησης που εκτιμά ότι οι αντιδράσεις θα υποχωρήσουν πολύ γρήγορα μετά την ψήφιση του νόμου.
Η ψήφιση του νόμου, όμως, δεν έχει μόνο πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση, έχει και οφέλη προσωπικά για τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Μπορεί να υπάρχει κάποια ανησυχία για το αν ορισμένοι διαμαρτυρόμενοι ψηφοφόροι αποφασίσουν να τους τιμωρήσουν στις ευρωεκλογές, αλλά αυτή η πολιτική πρωτοβουλία θεωρούν ότι θα ενισχύσει το φιλελεύθερο προφίλ του πρωθυπουργού στην Ευρώπη, κάτι που τον ενδιαφέρει.
Στην Ε.Ε. η μάχη των ευρωεκλογών έχει ξεκινήσει ήδη. Όλες οι πολιτικές ευρωομάδες βάζουν κυρίως στο στόχαστρο το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) που είναι η μεγαλύτερη και ισχυρότερη ομάδα του Ευρωκοινοβουλίου και στην οποία ανήκει η Νέα Δημοκρατία. Στις πολιτικές μάχες που θα γίνουν είναι βέβαιο ότι όλα τα άλλα ευρωπαϊκά κόμματα θα επιτεθούν στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που ορίζονται από τα κεντροδεξιά κόμματα που ανήκουν στο ΕΛΚ.
Σοσιαλιστές, φιλελεύθεροι, πράσινοι και η αριστερά κατηγορούν συχνά το ΕΛΚ για «ακροδεξιά παρέκκλιση» και «ορμπανοποίηση» και είναι βέβαιο ότι η ελληνική κυβέρνηση, που είναι από τις πιο ισχυρές κεντροδεξιές κυβερνήσεις του ΕΛΚ στην Ε.Ε. (λόγω εκλογικού ποσοστού και αυτοδυναμίας, για δεύτερη φορά), θα βρεθεί επίσης στο στόχαστρό τους.
Η ψήφιση του συγκεκριμένου νόμου πριν από τις ευρωεκλογές θα αξιοποιηθεί από τον πρωθυπουργό και για την ενίσχυση του προφίλ του «Ευρωπαίου φιλελεύθερου» προκειμένου να αντικρούσει τις κατηγορίες που θα δεχθεί. Σύμφωνα με τις κακές γλώσσες, του ανοίγει επίσης τον δρόμο για μια πολιτική καριέρα εκτός εθνικών συνόρων, αλλά ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε πρόσφατα ότι κάτι τέτοιο δεν τον ενδιαφέρει.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
