«“ΠΟΙΟΣ ΤΗ ΣΤΕΛΝΕΙ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΚΑΡΤΑ;”, μουρμούρισα κρατώντας την ανάμεσα στα δάχτυλά μου, ενώ το φως του απογεύματος έπεφτε λοξά στο τραπέζι της κουζίνας. Η μητέρα μου, που έκοβε ντομάτες για τη σαλάτα, γύρισε και με κοίταξε με εκείνο το βλέμμα που πάντα με έκανε να νιώθω δώδεκα χρονών».
Όλα αυτά μοιάζουν τρομερά διασκεδαστικά, μέχρι που φτάνει κανείς στα σχόλια. Την ώρα που δεν υπάρχει ουσιαστικά αφηγητής, φωτογραφία ή κάποιο όνομα, πολλοί απαντούν μπαίνοντας άθελά τους σε έναν φανταστικό διάλογο με το υπερπέραν.
Μαζί με την «Ερπετοπανίδα Ελλάδας και Κύπρου», όπου επίδοξοι φυσιοδίφες καλούνται να αναγνωρίσουν το ερπετό από τη φωτογραφία, και την περίφημη «Νέα Δίαιτα Νέα Ζωή», το μεσήλικο feed μου στο Facebook περιλαμβάνει πλέον και μια ψηφιακή καινοτομία: αλλόκοτες οικογενειακές ιστορίες από pages με ονόματα όπως «Σπίτι με κλειστά παράθυρα», «Ψίθυροι της νύχτας» και «Εκεί που πονάω».
Συνήθως ξεκινούν κάπως έτσι: «Όταν αρχίσαμε να ζούμε μαζί, με πήγε να δω το οικόπεδο. Ήταν ένα μεγάλο γωνιακό οικόπεδο με ένα λεμονόδεντρο στο πίσω μέρος και έναν παλιό ξύλινο φράχτη. Μου είπε ότι ανήκε στον πατέρα του, αλλά ότι το είχε ήδη μεταβιβάσει σε αυτόν. Περίμεναν απλώς κάποια χαρτιά που ήταν “σε εξέλιξη”. Τον πίστεψα χωρίς δισταγμό».
Κάθε μέρα σε αυτές τις σελίδες ανεβαίνουν 5-6 ιστορίες με μικροαστικά οικογενειακά δράματα 1.000 λέξεων, κάτι σαν τις «Οικογενειακές Ιστορίες» στον Alpha. Οι πρωταγωνιστές δοκιμάζονται κυρίως ηθικά: ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, αυταρχικοί γονείς, ταραχώδεις πλην μίζερες εξωσυζυγικές σχέσεις. Τρομερό σουξέ έχουν και τα κληρονομικά ζητήματα: μια μάνα αφήνει ένα σπίτι στην αδερφή της και όχι στην κόρη της, ένας άντρας εκμεταλλεύεται μια γυναίκα για να χτίσει ένα σπίτι, το οποίο και τους παίρνει τελικά ο πατέρας του. Πολλές τελειώνουν με την ερώτηση «Εσείς τι θα κάνατε;». Άλλες παραπέμπουν σε παράξενα, πολύγλωσσα site.
Διαβάζοντας τις ιστορίες, κάτι στραβώνει, η γλώσσα μοιάζει κάπως κούφια, σαν να έμπηξε κάποιος τα δόντια του σε ένα πορτοκάλι και να ρούφηξε όλο τον χυμό: «Όλα όσα δεν είπαμε ποτέ κρεμόντουσαν ανάμεσά μας, βαριά σαν καλοκαιρινή καταιγίδα». «Περάσαμε πολύ χρόνο να είμαστε σαν εργοτάξιο». «Η αλήθεια με χτύπησε αργότερα, όχι από αυτόν, αλλά από κάποιον άλλο». «Έφτιαξα μια ζωή για τον εαυτό μου». Είναι εμφανές ότι οι ιστορίες είναι φτιαγμένες από ΑΙ. Αν ψάξει κανείς λίγο καλύτερα, θα δει ότι είναι η μετάλλαξη σελίδων που μέχρι πρόσφατα πόσταραν τσιτάτα με generic φωτογραφίες: «Εσύ θα αγαπούσες έναν άνθρωπο σαν και σένα;», ρωτάει ένα θλιμμένο κοριτσάκι που κοιτάει το υπερπέραν. «Ήρθαν ντυμένοι φίλοι/ αμέτρητες φορές οι εχθροί μας», διαβάζουμε δίπλα σε μια ασπρόμαυρη εικόνα του Οδυσσέα Ελύτη στο background – όταν έγραψε το «Άξιον Εστί», σίγουρα δεν είχε σκεφτεί το Facebook page «Εκεί που πονάω».
Όλα αυτά μοιάζουν τρομερά διασκεδαστικά, μέχρι που φτάνει κανείς στα σχόλια. Την ώρα που δεν υπάρχει ουσιαστικά αφηγητής, φωτογραφία ή κάποιο όνομα, πολλοί απαντούν μπαίνοντας άθελά τους σε έναν φανταστικό διάλογο με το υπερπέραν. Σε μια ιστορία με ένα οικόπεδο, υπάρχουν 108 σχόλια: «Μια από τα ίδια!! αλλά δεν φεύγω μετά από 26 χρόνια στο σπίτι και συνολικά 43 στο πατρικό του που είναι από κάτω που ζει η πεθερά μου!!!μου έκαναν ασφαλιστικά γιος και μάνα του και το κέρδισα!!!!ΔΕΝ ΦΕΥΓΩ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 43 ΧΡΟΝΙΑ !!». Και το κορυφαίο: «Να υποθέσω ότι δεν βγάλατε οικοδομική άδεια; Σε ποιανού το όνομα ήταν η άδεια; Πώς εκδόθηκε σε ξένο οικόπεδο; Και παραπέρα...αν πηγαίνατε σε δικηγόρο για ασφαλιστικά μέτρα; Στην πολεοδομία; Σε καταγγελία για εξαπάτηση;».
Αυτό το farming για likes μέσω ΑΙ είνασυνηθισμένο, ειδικά στο Facebook που απευθύνεται πλέον σε μεσήλικες και ηλικιωμένους. Παράλληλα, δεν μπορεί παρά να αναρωτηθεί κανείς τι άλλο πιθανώς θα πιστέψουμε. Μήνες τώρα κυκλοφορεί μια εμφανώς ψεύτικη φωτογραφία σε πολλές παραλλαγές. Απεικονίζει έναν κλαμένο παππού/μια νέα κοπέλα με φόντο ένα ρουστίκ κιλίμι, που κρατούν μια τούρτα γενεθλίων με αναμμένα κεράκια. Η λεζάντα γράφει: «Κλείνω τα 80 και κανείς δεν ήρθε να μου ευχηθεί!» ή «Κλείνω τα 35 και είμαι μόνη στο χωριό, δεν έχω φίλους αλλά δεν πειράζει». Από κάτω χιλιάδες ευχές: «Δεν πειράζει παππού τράβα μπροστά» ή «Να ζήσεις σαν τα ψηλά βουνά κοπελιά. Όλα τα άλλα είναι τυχερά!».
