ΠΡΟΣΦΑΤΑ Η ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΗ ΚΑΜΠΑΝΙΑ του Κυριάκου Μητσοτάκη στο TikTok βραβεύτηκε στα Βραβεία Ερμής. Δικαίως. Στα βίντεό του ο πρωθυπουργός μοιάζει «σοβαρός» αλλά «ανθρώπινος» με μια ελαφριά δόση αυτοσαρκασμού και κυρίως βαθιά γνώση του ίδιου του μέσου και του τρόπου λειτουργίας του (τι GRWM, τι απάντηση στο Judah Club, τι «όχι μπαμπά cringe»). Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως πλησίασε ένα κοινό 15-30 που παρακαλάνε όλοι να το φτάσουν και κανένας δεν μπορεί. Δίπλα του ο Αλέξης Τσίπρας έμοιαζε με κουρασμένο θυρωρό πολυκατοικίας που μας κυνηγάει για τα κοινόχρηστα.
Το τελευταίο βίντεο του πρωθυπουργού με τίτλο «Η σκληρή αλήθεια για τα ενοίκια» (ένα ξεκάθαρο κλείσιμο του ματιού στο podcast «Μικροπράγματα», είπαμε, αυτός που «τρέχει» τον λογαριασμό έχει διδακτορικό στα media trends) δεν αποτελεί εξαίρεση. Το βίντεο είναι σύντομο, επεξηγηματικό και απόλυτα στοχευμένο στο σωστό κοινό, τους νέους, που είναι και το βασικό ακροατήριο, καθώς είναι αυτοί που έχουν πληγεί περισσότερο από τη στεγαστική κρίση.
Ο πρωθυπουργός ξεκινά το βίντεό του με ένα νούμερο: 7 στους 10 Έλληνες έχουν δικό τους σπίτι, κάτι που ίσως και να εξηγεί το γιατί, ενώ η στεγαστική κρίση είναι οξεία, το θέμα είναι σχετικά χαμηλά στην ατζέντα των ειδήσεων.
Το σημαντικότερο πρόβλημα δεν είναι ούτε η Golden Visa ούτε το Airbnb αλλά τα εξαιρετικά χαμηλά εισοδήματα των Ελλήνων. Ας μην ξεχνάμε ότι από το 2009 έως το 2014 οι Έλληνες έχασαν το 40% των εισοδημάτων τους και οι μισθοί παραμένουν χαμηλοί, οπότε το να αγοράσει κανείς σπίτι είναι για τους περισσότερους όνειρο θερινής νυκτός.
«Εξαιτίας της ανάπτυξης είδαμε μια απότομη αύξηση στις αξίες των ακινήτων και μια πολύ απότομη αύξηση στα ενοίκια. Ο κατώτατος μισθός έχει αυξηθεί κατά 20%, τα ενοίκια όμως έχουν αυξηθεί περισσότερο». Κάπου εδώ σταματάνε και τα νούμερα καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνεχίζει «ξεχνώντας» να αναφέρει το ποσοστό αύξησης των ενοικίων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας και της ΕΣΥΕ, η αύξηση από το 2018 έως το 2023 κινείται από το 43% έως το 52%. Ούτε φυσικά αναφέρει στο βίντεο ότι τα ελληνικά νοικοκυριά δίνουν περίπου το 37% του εισοδήματός τους στο ενοίκιο – το μεγαλύτερο ποσοστό απ' όλες τις χώρες της Ε.Ε.
Στη συνέχεια ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναλύει τις αιτίες πίσω από τη στεγαστική κρίση –κλειστά σπίτια, Airbnb, Golden Visa– και μετά προσφέρει κάποιες λύσεις: περιορισμούς στο AirBnB και στην Golden Visa, μια σειρά προγραμμάτων και κονδυλίων, όπως το Ανακαινίζω-Εξοικονομώ και το Ανακαινίζω-Ενοικιάζω, φορολογικές εκπτώσεις, κίνητρα σε ιδιοκτήτες να επισκευάσουν τα κλειστά τους σπίτια, το πρόγραμμα «Σπίτι μου», μέσα από το οποίο επιδοτούνται τα στεγαστικά δάνεια νέων, το επίδομα ενοικίου μέσω ΟΠΕΚΑ, αύξηση του επιδόματος φοιτητικής στέγης και κατασκευή νέων φοιτητικών κατοικιών. Το μόνο κάπως πιο φιλόδοξο πρόγραμμα που αναφέρεται στο βίντεο είναι ο θεσμός της Κοινωνικής Αντιπαροχής για καινούργια σπίτια, ο οποίος είναι, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, «το νέο μεγάλο στοίχημα της κυβέρνησης».
Κυριάκος Μητσοτάκης: Η σκληρή αλήθεια για τα ενοίκια️
Μπορεί αυτά τα βήματα να είναι προς τη σωστή κατεύθυνση (πολλά βέβαια από αυτά, όπως το επίδομα ενοικίου του ΟΠΕΚΑ, υπάρχουν εδώ και χρόνια), αλλά στην πραγματικότητα μοιάζουν με σταγόνα στον ωκεανό σε μια χώρα με μηδενική στεγαστική πολιτική. Όπως εξηγεί αναλυτικά η έρευνα της διαΝΕΟσις «Η στεγαστική πολιτική στην Ελλάδα και στην Ευρώπη», μετά το κλείσιμο του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας το 2012, εν μέσω δεύτερου μνημονίου, η χώρα απέμεινε για πάνω από δεκαετία χωρίς καμία επί της ουσίας στεγαστική πολιτική.
Και το πιο βασικό απ’ όλα: το σημαντικότερο πρόβλημα δεν είναι ούτε η Golden Visa, ούτε το Airbnb αλλά τα εξαιρετικά χαμηλά εισοδήματα των Ελλήνων. Ας μην ξεχνάμε ότι από το 2009 έως το 2014 οι Έλληνες έχασαν το 40% των εισοδημάτων τους και οι μισθοί παραμένουν χαμηλοί, οπότε το να αγοράσει κανείς σπίτι είναι για τους περισσότερους όνειρο θερινής νυκτός. Tην ίδια ώρα, τα ακίνητα έχουν ελκυστικές τιμές πώλησης, σχετικά με άλλες χώρες της Ε.Ε., οπότε θεωρούνται καλές επενδύσεις από ξένους αγοραστές. Αυτό για να αλλάξει θέλει στοχευμένο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, κάτι που ξεκάθαρα δεν πρόκειται να συμβεί σε αυτή την περίπτωση.
Και κάτι τελευταίο και εξίσου σημαντικό: Όλη αυτή η ιστορία με την αύξηση των ενοικίων, πέρα απ’ όλα τα υπόλοιπα προβλήματα, τόνισε ακόμα περισσότερο την κοινωνική ανισότητα και αδικία. Από τη μία το 73% είδε την περιουσία του να αποκτά αξία και από την άλλη ένα 27% δυσκολεύεται πλέον να αποκτήσει πρόσβαση στην κατοικία.
