«ΠΕΘΑΝΕ ΣΤΑ 91 ΤΟΥ ο εμβληματικός σχεδιαστής μόδας», διαβάζουμε από χθες το βράδυ σε μυριάδες επικεφαλίδες που γνωστοποιούν τον θάνατο του Τζόρτζιο Αρμάνι και είναι από τις φορές που αυτός ο πασπαρτού προσδιορισμός δικαιολογεί την λειτουργία του σε μια φράση. Η φίρμα «Αρμάνι» υπήρξε απολύτως «εμβληματική» και μάλιστα ποικιλοτρόπως. Αν μη τι άλλο, ήταν το πιο γνωστό (και συνεπώς, το πιο οικείο κατά κάποιο τρόπο) όνομα της μόδας ανάμεσα στο ευρύ κοινό που ελάχιστη επαφή είχε με τις δημιουργίες και το σύμπαν της υψηλής ραπτικής.
Ήταν τόσο εμβληματική η συγκεκριμένη επώνυμη φίρμα, τόσο «καθεστωτική», ώστε καταντούσε σχεδόν μπανάλ. Αυτό όμως δεν έκανε λιγότερο ωραία τα ρούχα ενώ ο ίδιος ο δημιουργός τους ήταν –εμφανισιακά– ο ιδανικός ώριμος πρεσβευτής αυτής της χαλαρής κομψότητας σε μαύρες και μπλε αποχρώσεις.
Όπως έχει ήδη σημειωθεί σε άπειρες νεκρολογίες, τα ρούχα του ήταν η επιτομή μιας λιτής και εκφραστικής κομψότητας, ήταν όμως επίσης και ένα σημαίνον κάποιου στάτους και κάποιας επιφάνειας, όχι αποκλειστικά οικονομικής. Ειδικά στις ανδρικές γκαρνταρόμπες, όπου ένα κουστούμι –ένα σακάκι έστω– Armani σήμαινε πως (επιτέλους) ήσουν «κάποιος» ή πως έχεις φτάσει «κάπου». (Στο πολύ κομψό μικρού μήκους ντοκιμαντέρ του 1990 Μade in Milan» που σκηνοθέτησε ο Σκορσέζε για τον Τζόρτζιο Αρμάνι, και υπάρχει στο YouTube, o Ιταλός σχεδιαστής δηλώνει ότι τα ανδρικά ρούχα τα σχεδιάζει «με το αριστερό χέρι, σαν πιανίστας που ασκείται στις κλίμακες, τα γυναικεία είναι μια άλλη εντελώς ιστορία…»). Ήταν τόσο εμβληματική η συγκεκριμένη επώνυμη φίρμα, τόσο «καθεστωτική», ώστε καταντούσε σχεδόν μπανάλ. Αυτό όμως δεν έκανε λιγότερο ωραία τα ρούχα ενώ ο ίδιος ο δημιουργός τους ήταν –εμφανισιακά– ο ιδανικός ώριμος πρεσβευτής αυτής της χαλαρής κομψότητας σε μαύρες και μπλε αποχρώσεις.
Στα ρούχα που σχεδίασε για την ταινία «American Gigolo» (1980) του Πολ Σρέιντερ και ήταν η πρώτη μεγάλη εισβολή του οίκου Αρμάνι στη δημόσια συνείδηση, υπάρχουν και ένα σωρό άλλες αποχρώσεις. Και η σκηνή με τον Ρίτσαρντ Γκιρ να σνιφάρει χαλαρός γραμμές και να σιγοντάρει τον Smokey Robinson καθώς σκέφτεται ποιο να διαλέξει από τα κουστούμια που με φροντίδα (με αγάπη!) έχει απλώσει στο κρεβάτι του, είναι σα να έπιασε με το καλημέρα μια βαθιά και προχωρημένη εσάνς της δεκαετίας που μόλις ξεκινούσε. Μερικά χρόνια αργότερα, το όνομα –ο όρος– Armani ήταν ήδη για τα καλά εγκατεστημένος στο πάνθεον όχι μόνο της βιομηχανίας της μόδας αλλά της ποπ κουλτούρας συνολικά, όπως μαρτυρούσε το νωχελικό ρεφρέν («Armani, Armani, A-A-Armani») του κομματιού «Paninaro» των Pet Shop Boys από το 1986. Στο περιβόητο μυθιστόρημα του Μπρετ Ίστον Έλις «American Psycho» (1991), όπου η λιτανεία των high end brands είναι αδυσώπητη, η φίρμα Armani αναφέρεται περισσότερες φορές από κάθε άλλη – 57 συνολικά, με τον Ralph Lauren στην δεύτερη θέση (33). Στην κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου όμως, μια δεκαετία αργότερα, τα κουστούμια του Κρίστιαν Μπέιλ ήταν του οίκου Cerruti.
Τεχνικά, ο Τζόρτζιο Αρμάνι ήταν ένας από τους πλουσιότερους ΛΟΑΤΚΙ+ μεγιστάνες στον κόσμο –παρότι μόλις πολύ πρόσφατα μίλησε ανοιχτά για τον δεσμό του με τον στενό του συνεργάτη Σέρτζιο Γκαλεότι στα ‘70s και στα ‘80s– αλλά η σχέση του με την γκέι κοινότητα υπήρξε ελαφρώς προβληματική κυρίως εξαιτίας κάποιων «παλαιάς κοπής» δηλώσεών του το 2015, όταν είχε υποστηρίξει ότι «ένας ομοφυλόφιλος άνδρας είναι ένας 100% άνδρας και δεν χρειάζεται να ντύνεται σαν ομοφυλόφιλος. Όταν η ομοφυλοφιλία εκτίθεται στα άκρα για να πει κανείς "ξέρεις, είμαι ομοφυλόφιλος", κάτι τέτοιο δεν με αφορά καθόλου. Ο άνδρας πρέπει να είναι άνδρας». Ήταν από άλλους καιρούς. Τα ρούχα του όμως δεν έχουν παλιώσει καθόλου (έβαλα να ξαναδώ το American Gigolo και είναι η πρώτη φορά που έχω τέτοια παρόρμηση να ξαναδώ ταινία, όχι μετά από θάνατο σκηνοθέτη ή ηθοποιού αλλά σχεδιαστή ρούχων).
