Ανοικτό «πόλεμο» κατά των ηλεκτρονικών τσιγάρων, γνωστών αλλιώς ως vapes, έχει ανοίξει η Σιγκαπούρη με την κατάσταση στο συνοριακό πέρασμα Woodlands, τη βασική χερσαία πύλη της χώρας με τη Μαλαισία, να είναι ενδεικτική της κατάστασης.
«Είναι μια συνηθισμένη, πολυσύχναστη μέρα στο συνοριακό πέρασμα Woodlands, το βασικό χερσαίο σύνορο της Σιγκαπούρη προς τη Μαλαισία. Χιλιάδες αυτοκίνητα κινούνται αργά, υπό το άγρυπνο βλέμμα της τελωνειακής υπαλλήλου Belinda Liaw και της ομάδας της. Ξαφνικά, η Liaw κάνει νόημα σε ένα λευκό βαν Toyota να σταματήσει. Η ομάδα περικυκλώνει αμέσως το όχημα: γάντια, χτυπήματα στο σασί για τον εντοπισμό κρυφών χώρων, έλεγχος αποσκευών, κινητού τηλεφώνου, προσωπικών αντικειμένων» περιγράφει το BBC για την πολιτική της πρώτης χώρας κατά του ηλεκτρονικού τσιγάρου.
Αναζητούν ηλεκτρονικά τσιγάρα -τα γνωστά vapes- απέναντι στα οποία η κυβέρνηση της Σιγκαπούρης έχει κηρύξει ανοιχτό πόλεμο, ήδη από το 2018, όταν και απαγορεύτηκαν για πρώτη φορά στη χώρα της νοτιοανατολικής Ασίας.
Σιγκαπούρη: Απαγορευμένο το vape, αλλά επικρατεί το παρεμπόριο
Τα vapes είναι απαγορευμένα στη Σιγκαπούρη από το 2018. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, στην παράνομη αγορά εμφανίστηκαν τα λεγόμενα K-pods: ηλεκτρονικά τσιγάρα εμποτισμένα με ετομιδάτη, ένα αναισθητικό με παρόμοια δράση με την κεταμίνη. Το φαινόμενο ανησύχησε έντονα τη χώρα, που φημίζεται για τη μηδενική ανοχή της στις ψυχοτρόπες ουσίες.
Οι αρχές απάντησαν με σκληρή καταστολή, αυστηρότερες ποινές και νέα, στοχευμένα νομοθετικά μέτρα. Σήμερα, όποιος συλληφθεί με ηλεκτρονικό τσιγάρο στη Σιγκαπούρη μπορεί να φυλακιστεί, να σταλεί σε κρατικό πρόγραμμα απεξάρτησης ή ακόμη και να τιμωρηθεί με μαστίγωμα. Παράλληλα, ένα μαζικό πρόγραμμα δημόσιας υγείας έχει κατακλύσει το νησί, προειδοποιώντας για τους κινδύνους του vaping.
Η εκστρατεία αυτή έρχεται τη στιγμή που πολλές χώρες επανεξετάζουν τη στάση τους. Δελτίο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας χαρακτήρισε τη στρατηγική της Σιγκαπούρης «σημείο καμπής» που θα επηρεάσει την παγκόσμια πολιτική για τον καπνό και τα ναρκωτικά την επόμενη δεκαετία.
Σιγκαπούρη: Κρύβουν παντού τα ηλεκτρονικά τσιγάρα
Πίσω στο Woodlands, ο οδηγός του βαν αφήνεται ελεύθερος, καθώς δεν βρέθηκε τίποτα. Τα περισσότερα vapes, λέει η Liaw, έρχονται από τη Μαλαισία. Στο παρελθόν έχουν εντοπιστεί σε εξοπλισμό κλιματιστικών, σε κουτιά διακοπτών φωτισμού, ακόμη και μέσα σε φορτηγά με ψωμιά. Πλέον, οι λαθρέμποροι φέρνουν μικρότερες ποσότητες, κρυμμένες σε διάφορα σημεία των οχημάτων. Γι’ αυτό και οι έλεγχοι είναι εξονυχιστικοί.
Παρότι η απαγόρευση ίσχυε από το 2018, η υπόγεια αγορά άνθιζε στο διαδίκτυο. Τα K-pods όμως άλλαξαν τα πάντα. Βίντεο με νέους να λιποθυμούν ή να συμπεριφέρονται αλλοπρόσαλλα σε δημόσιους χώρους έγιναν viral. Τον Ιούλιο, έλεγχος σε 100 κατασχεμένα vapes έδειξε ότι το ένα τρίτο περιείχε ετομιδάτη. Μάλιστα, ο πρωθυπουργός της Σιγκαπούρης, Λόρενς Γουόνγκ παρομοίασε το άτμισμα με «τη χρήση ναρκωτικών», και προειδοποίησε: «Τα vapes είναι απλώς ο μηχανισμός. Ο πραγματικός κίνδυνος είναι το τι περιέχουν».
Από τον Σεπτέμβριο, οι ποινές περιλαμβάνουν πρόστιμα έως 10.000 δολάρια Σιγκαπούρης, υποχρεωτική απεξάρτηση και -για διακινητές, ειδικά όσους εμπλέκονται με ναρκωτικά- φυλάκιση έως 20 χρόνια και έως 15 ραβδισμούς. Οι αλλοδαποί τιμωρούνται το ίδιο και μπορεί να απελαθούν.
Στα σχολεία, μαθητές που συλλαμβάνονται με vapes κινδυνεύουν με αποβολή ή και σωματική τιμωρία. Παράλληλα, έχουν τοποθετηθεί «κάδοι vapes» για ανώνυμη παράδοση συσκευών, ενώ δημιουργήθηκε και τηλεφωνική γραμμή καταγγελιών: μέσα σε εννέα εβδομάδες κατατέθηκαν πάνω από 2.600 αναφορές.
Η αντικαπνιστική καμπάνια είναι πανταχού παρούσα. Διαφημίσεις εμπνευσμένες από σειρές και ταινίες, όπως το Stranger Things και το Breaking Bad, προβάλλουν αληθινές ιστορίες: μια έφηβη που πέθανε μετά από πτώση υπό την επήρεια K-pods, ένας χρήστης που χρειάστηκε επανειλημμένες πλύσεις πνευμόνων.
Οι αρχές υποστηρίζουν ότι η εκστρατεία αποδίδει: τα vapes με ναρκωτικές ουσίες αποτελούν πλέον λιγότερο από το 10% των κατασχέσεων.
Με πληροφορίες από BBC
