Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής εξετάζει το ενδεχόμενο αναστολής των δραστηριοτήτων του στην Ελλάδα μετά από διαμάχες που έχουν ξεσπάσει για την ευθύνη του ναυαγίου ανοικτά της Πύλου, ανέφερε η Le Monde σε άρθρο της στις 24 Ιουνίου.
Κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου του οργανισμού, γνωστού ως Frontex, στις 20-21 Ιουνίου, ο αξιωματούχος θεμελιωδών δικαιωμάτων του οργανισμού, Jonas Grimheden, συνέστησε την προσωρινή αναστολή των δραστηριοτήτων των υπηρεσιών στην Ελλάδα, σύμφωνα με το δημοσίευμα της γαλλικής εφημερίδας.
Η αντίδραση της Frontex έρχεται μετά το ναυάγιο ανοιχτά της Πύλου, που είναι μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες στη Μεσόγειο εδώ και χρόνια. Οι εντάσεις έχουν αυξηθεί μεταξύ του οργανισμού της ΕΕ και της Αθήνας σχετικά με τον ρόλο που έπαιξε κάθε μέρος στην αντιμετώπιση της τραγωδίας.
Οι επικριτές λένε ότι οι ελληνικές αρχές έπρεπε να είχαν ενεργήσει πιο γρήγορα για να αποτρέψουν την ανατροπή του πλοίου. Υπάρχουν μαρτυρίες από επιζώντες ότι το Λιμενικό έδεσε το σκάφος και επιχείρησε να το τραβήξει με αποτέλεσμα αυτό να ταλαντευτεί, κάτι που οι ελληνικές αρχές διαψεύδουν κατηγορηματικά.
Την ίδια στιγμή οι μαρτυρίες αυτές πολλαπλασιάζονται από έγκυρα διεθνή ΜΜΕ.
Σε εκτενή ανταπόκριση πέντε ανταποκριτών του στις 23 Ιουνίου με τίτλο «Αν μας είχαν αφήσει ήσυχους, δεν θα πνιγόμασταν», ρεπορτάζ του CNN εγείρει ερωτήματα σχετικά με την αφήγηση της ελληνικής ακτοφυλακής για την τραγωδία του ναυαγίου», το αμερικάνικο δίκτυο αναφέρει ότι «αν και τα μέσα ενημέρωσης έχουν περιορισμένη πρόσβαση στους επιζώντες, το CNN κατάφερε και πήρε συνέντευξη από τον Ράμι και τον Μουσταφά έξω από τον καταυλισμό μεταναστών στην Μαλακάσα, όπου δεν επιτρέπεται η είσοδος σε δημοσιογράφους.
Το CNN έχει πάρει συνεντεύξεις από πολλούς επιζώντες του ναυαγίου και τους συγγενείς τους, όλοι θέλησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους για λόγους ασφαλείας και τον φόβο αντιποίνων από τις αρχές τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Ένας επιζών από τη Συρία, τον οποίο το CNN κατονομάζει ως Rami, περιέγραψε πώς ένα σκάφος της ελληνικής ακτοφυλακής πλησίασε τη μηχανότρατα πολλές φορές για να προσπαθήσει να συνδέσει ένα σχοινί για να ρυμουλκήσει το πλοίο, με καταστροφικά αποτελέσματα.
«Την τρίτη φορά που μας ρυμούλκησαν, η βάρκα ταλαντεύτηκε προς τα δεξιά και όλοι ούρλιαζαν, άνθρωποι άρχισαν να πέφτουν στη θάλασσα και η βάρκα ανατράπηκε και κανείς δεν έβλεπε κανέναν πια», δήλωσε. «Αδέρφια χωρίστηκαν, ξαδέρφια χωρίστηκαν».
Ένας άλλος Σύρος, ο οποίος κατονομάζεται ως Mostafa, πιστεύει επίσης ότι ήταν ο ελιγμός του Λιμενικού που προκάλεσε την καταστροφή. «Ο Έλληνας καπετάνιος μας τράβηξε πολύ γρήγορα, ήταν εξαιρετικά γρήγορο, αυτό έκανε το σκάφος μας να βυθιστεί», δήλωσε».
Το ρεπορτάζ αναφέρει ότι το Λιμενικό Σώμα αρνήθηκε να απαντήσει στα συγκεκριμένα αιτήματα του CNN για απάντηση στις μαρτυρίες των επιζώντων.
Την ίδια ακριβώς ημέρα, το γερμανικό Spiegel σε ρεπορτάζ τεσσάρων ανταποκριτών του αναφέρει ότι «για άλλη μια φορά, η καταστροφή εγείρει οδυνηρά ερωτήματα για την Ευρωπαϊκή Ένωση: Εγκρίνει τα ναυάγια στη Μεσόγειο, καθυστερώντας τις επιχειρήσεις διάσωσης μέχρι την τελευταία στιγμή; Ή μήπως τα προκαλεί, επειδή χώρες όπως η Ελλάδα θέλουν απεγνωσμένα να εμποδίσουν τους πρόσφυγες να αποβιβαστούν στις ακτές τους;
Σκληρή κριτική έχει ασκηθεί και στην ελληνική ακτοφυλακή. Οι επιζώντες ισχυρίστηκαν στο DER SPIEGEL και σε άλλα μέσα ενημέρωσης ότι το αλιευτικό σκάφος έγινε ασταθές μόνο μετά από απόπειρα ρυμούλκησης του από το Λιμενικό πριν ανατραπεί. Κάποιοι είπαν ότι έγινε ακόμα και σκόπιμα.
Η ελληνική ακτοφυλακή αρνείται τις κατηγορίες. Ισχυρίζεται ότι έφτασε στο πλοίο ώρες πριν από το ατύχημα και δηλώνει ότι οι επιβάτες αρνήθηκαν την προσφορά της για διάσωση. Ωστόσο, το Λιμενικό δεν έδωσε μια εύλογη εξήγηση για το γιατί το σκάφος ανατράπηκε στη συνέχεια. Και ενώ είναι σαφές ότι το πλοίο θα μπορούσε εύκολα να χάσει την ευστάθεια του λόγω του τεράστιου αριθμού επιβαινόντων, το Λιμενικό εξακολουθεί να δέχεται κριτική για τις ενέργειές του και μετά τη βύθιση του σκάφους».
Τέλος, μετά το ναυάγιο η Frontex, ξεκίνησε μια «έκθεση σοβαρών περιστατικών» (SIR) απαιτώντας από τους αξιωματούχους θεμελιωδών δικαιωμάτων της υπηρεσίας να καταγράφουν πιθανές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δήλωσε εκπρόσωπος της υπηρεσίας στο POLITICO.
Όπως αναφέρει ο οργανισμός στην ιστοσελίδα του «Η διαδικασία υποβολής αναφοράς σοβαρών περιστατικών (SIR) - η οποία υποχρεώνει όλους τους συμμετέχοντες στις επιχειρησιακές δραστηριότητες του Frontex να αναφέρουν αμέσως οποιαδήποτε κατάσταση πιθανών παραβιάσεων των θεμελιωδών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των παραβιάσεων του ενωσιακού κεκτημένου ή του διεθνούς δικαίου και των κωδίκων δεοντολογίας του Frontex. Οι αναφορές σοβαρών περιστατικών τα οποία σχετίζονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα διεκπεραιώνονται από το Γραφείο Θεμελιωδών Δικαιωμάτων»
Αν και η συγκεκριμένη διαδικασία δεν είναι έρευνα - η Frontex δεν έχει τη δυνατότητα να διερευνήσει περιστατικά - η έκθεση επιτρέπει στον οργανισμό να συγκεντρώσει όλες τις διαθέσιμες λεπτομέρειες σχετικά με το θανατηφόρο περιστατικό. Η έκθεση μπορεί στη συνέχεια να κοινοποιηθεί σε ερευνητικούς φορείς ή να αποτελέσει μέρος συστάσεων προς άλλα όργανα, όπως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
ΠΗΓΕΣ: frontex.europa.eu, edition.cnn, lemonde.fr, spiegel.de, politico.eu
