Τα σημάδια της μάχης παραμένουν εμφανή στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του Ιράκ, τη Μοσούλη, καθώς χιλιάδες σπίτια, κτίρια και τόποι λατρείας καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια του 9μηνου σφυροκοπήματος για την απομάκρυνση του Ισλαμικού Κράτους.
Ωστόσο τώρα, χάρη στη δωρεά ύψους 50 εκατομμυρίων δολαρίων από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ένα από τα πιο εμβληματικά σημεία αναφοράς της αρχαίας πόλης θα «αναδυθεί» από τα συντρίμμια: το Μεγάλο Τέμενος Αλ Νούρι και ο ιστορικός μιναρές του.
Το πενταετές σχέδιο ανοικοδόμησης του θρησκευτικού συγκροτήματος, που βρισκόταν στη Μοσούλη για εκατοντάδες χρόνια, αποτελεί το μεγαλύτερο έργο πολιτισμικής αποκατάστασης στο Ιράκ, σύμφωνα με αξιωματούχους των Ηνωμένων Εθνών που επιβλέπουν το έργο.
Η Νούρα αλ Καάμπι, υπουργός Πολιτισμού των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ), ανέφερε ότι η εμπλοκή της χώρας της έχει ως στόχο να βοηθήσει τους Ιρακινούς μελετητές και τους πολιτιστικούς ηγέτες να αποκαταστήσουν την κοσμοπολίτικη κληρονομιά της Μοσούλης, ως τόπου μάθησης, πολιτισμού και πολυπολιτισμικότητας, και όχι μόνο να βοηθήσει στην αποκατάσταση δρόμων, σχολείων και νοσοκομείων.
«Τα ΗΑΕ υποστηρίζουν τις προσπάθειες των ιρακινών αδελφών μας να προωθήσουν τις κατασκευές, ιδίως όσον αφορά στα ιστορικά μνημεία», δήλωσε η αλ Καάμπι, σε μία τελετή στο εθνικό μουσείο του Ιράκ στη Βαγδάτη. «Η κληρονομιά είναι ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους του πολιτισμού».
Το τέμενος χτίστηκε το 1172, με έναν μιναρέ ύψους περίπου 44 μέτρων με διακοσμητική πλινθοδομή, η οποία ήταν φημισμένη εκείνη την περίοδο που θεωρείται η χρυσή εποχή της ισλαμικής αρχιτεκτονικής και τέχνης.
Οι μεσαιωνικοί ταξιδιώτες είχαν γράψει διθυραμβικές περιγραφές για τη Μοσούλη και ιδιαίτερα για τον κεκλιμένο μιναρέ, τον οποίο οι κάτοικοι της περιοχής είχαν ονομάσει «Al Hudba» ή «καμπούρη».
Ο κεκλιμένος μιναρές έγινε το σήμα κατατεθέν της πόλης και συμβόλιζε τη φήμη της πόλης ως αρχαίου τόπου μόρφωσης και ομορφιάς.
Το Al Hudba ήταν τόσο έντονα χαραγμένο στην ταυτότητα της πόλης, που στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν οι αρχές αρχαιοτήτων του Ιράκ αποφάσισαν να ανακαινίσουν το συγκρότημα Νούρι, άφησαν τον μιναρέ όπως ήταν.
Αργότερα, ο μιναρές επιλέχθηκε για να κοσμήσει το χαρτονόμισμα των 10.000 δηναρίων, γεγονός που ενίσχυσε τη θέση του ως ένα από τα πιο γνωστά ορόσημα της πόλης.
Ύστερα, ήρθε το Ισλαμικό Κράτος.
Τον Ιούνιο του 2014, ο επικεφαλής της τζιχαντιστικής οργάνωσης Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι ανακοίνωσε τον σχηματισμό του «χαλιφάτου» μέσα από το τέμενος Αλ Νούρι.
Πέρυσι, καθώς οι ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας αγωνίζονταν για να απωθήσουν τους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους από τη Μοσούλη, οι τζιχαντιστές κατέστρεψαν το Al Hudba και το τέμενος.
«Ήμουν λιγότερο από 100 μέτρα μακριά όταν οι τρομοκράτες ανατίναξαν το Al Hudba - με εξόργισε γιατί είχαμε μπει στη Μοσούλη με τη ρητή πρόθεση να σώσουμε την κληρονομιά μας», δήλωσε ο ταξίαρχος Abdul-Wahab al-Saadi, αναπληρωτής διοικητής των αντιτρομοκρατικών δυνάμεων του Ιράκ κατά τη διάρκεια της επιχείρησης στη Μοσούλη.
«Το γεγονός ότι ο πολιτισμός και οι ιστορικοί τόποι μας θα αποκατασταθούν με κάνει πολύ ευτυχισμένο. Για αυτό αγωνιζόμαστε», πρόσθεσε.
Το Ιράκ αγωνίζεται για να συγκεντρώσει το ποσό των 100 δισ. δολαρίων που οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι είναι αναγκαίο για την ανοικοδόμηση ολόκληρων πόλεων και κοινοτήτων που καταστράφηκαν από το Ισλαμικό Κράτος. Πολλοί Ιρακινοί ιστορικοί έχουν εκφράσει την ανησυχία ότι η πολιτιστική κληρονομιά θα πέσει σε χαμηλή θέση στη λίστα των προτεραιοτήτων.
Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων συζητά από τον Φεβρουάριο με την UNESCO για το πρότζεκτ στη Μοσούλη. Τα χρήματα των Εμιράτων έχουν δοθεί στον συγκεκριμένο οργανισμό του ΟΗΕ, ο οποίος θα συνεργαστεί με το υπουργείο Πολιτισμού του Ιράκ, με το σουνιτικό θρησκευτικό του ίδρυμα και με το Διεθνές Κέντρο για τη Μελέτη της Συντήρησης και της Αποκατάστασης Πολιτιστικής Ιδιοκτησίας.
Το χτίσιμο ωστόσο θα καθυστερήσει λίγο. Το πρώτο έτος του έργου θα αφιερωθεί στην απομάκρυνση των συντριμμιών από τον χώρο του τεμένους και του μιναρέ και στην ολοκλήρωση των αρχιτεκτονικών μελετών.
Σημειώνεται πως στο σχέδιο ανακατασκευής περιλαμβάνονται και άλλα έργα, όπως αρχαίοι κήποι, ένα μνημείο και ένα μουσείο.
Με πληροφορίες από New York Times
