Ανησυχία και έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στη Νέα Ζηλανδία η απόπειρα των Νήσων Κουκ να προωθήσουν την έκδοση ξεχωριστού εθνικού διαβατηρίου, καθώς και η απόφασή τους να ενισχύσουν τη συνεργασία τους με την Κίνα χωρίς εκτενή διαβούλευση με τον εταίρο τους. Οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει σε κλιμάκωση της έντασης μεταξύ των δύο πλευρών, θέτοντας υπό δοκιμασία τις σχέσεις τους.
Ο πρωθυπουργός των Νήσων Κουκ, Μαρκ Μπράουν, ανακοίνωσε την απόσυρση του σχεδίου για την εισαγωγή εθνικού διαβατηρίου, μετά την αποτυχία να καθησυχάσει τη Νέα Ζηλανδία ότι η κίνηση αυτή δεν θα επηρέαζε τη συνταγματική σχέση των δύο χωρών. Σύμφωνα με τοπικά μέσα, η Νέα Ζηλανδία εξέφρασε έντονες αντιρρήσεις, με αξιωματούχους να προειδοποιούν ακόμη και για νομοθετικές αλλαγές που θα μπορούσαν να πλήξουν τα δικαιώματα των κατοίκων των Νήσων Κουκ.
Ο Μπράουν δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η Νέα Ζηλανδία μας έδειξε τα δόντια της. Δεν θα επιτρέψουμε να υποστούμε τιμωρίες. Το σχέδιο διαβατηρίου σταματά εδώ. Θα αναζητήσουμε άλλους τρόπους να αναγνωρίσουμε την εθνική μας ταυτότητα».
Η Νέα Ζηλανδία, μέσω του υπουργού Εξωτερικών Ουίνστον Πίτερς, επανέλαβε ότι η έκδοση διαβατηρίου, η πλήρης ανεξαρτησία και η ένταξη στον ΟΗΕ είναι εφικτά μόνο για πλήρως ανεξάρτητες χώρες. Τόνισε επίσης ότι οποιαδήποτε αλλαγή στη σχέση των δύο κρατών απαιτεί δημοψήφισμα. «Οι πολίτες των Νήσων Κουκ πρέπει να αποφασίσουν αν προτιμούν τη διατήρηση της σύνδεσης με τη Νέα Ζηλανδία ή την πλήρη ανεξαρτησία», ανέφερε εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών.
Διπλωματική ένταση για την ενίσχυση σχέσεων με την Κίνα
Παράλληλα, προβληματισμό στη Νέα Ζηλανδία έχει προκαλέσει η απόφαση των Νήσων Κουκ να εμβαθύνουν τις σχέσεις τους με την Κίνα. Ο Μπράουν πρόκειται να επισκεφθεί τη χώρα αυτόν τον μήνα, όπου θα υπογράψει ένα Κοινό Σχέδιο Δράσης για μια Συνολική Στρατηγική Συνεργασία.
Ωστόσο, η Νέα Ζηλανδία κατηγορεί την κυβέρνηση των Νήσων Κουκ ότι δεν ενημέρωσε επαρκώς για τις προθέσεις της. «Η απόφαση αυτή μας αιφνιδίασε», δήλωσε ο Πίτερς, προσθέτοντας ότι οι Νεοζηλανδοί αξιωματούχοι προσπαθούσαν επί μήνες να λάβουν πληροφορίες για τις κινήσεις της κυβέρνησης των Νήσων Κουκ χωρίς επιτυχία.
Επιπλέον, ο Πίτερς αμφισβήτησε δηλώσεις του Μπράουν που υποστήριζαν ότι οι Νήσοι Κουκ συμβάλλουν με πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια στη νεοζηλανδική οικονομία, λέγοντας πως δεν γνωρίζει την πηγή των συγκεκριμένων αριθμών. «Αυτές οι δηλώσεις είναι υπερβολικές και δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα», σχολίασε. Παράλληλα, σημείωσε ότι η Νέα Ζηλανδία έχει στηρίξει την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής υπογράφοντας συμφωνίες για τη στήριξη των πτήσεων της Air New Zealand, ενώ συνεργάζεται για την υδροδότηση της χώρας. Τόνισε δε ότι κάποια έργα της Κίνας στην περιοχή έχουν αποτύχει.
Η αυξανόμενη κινεζική επιρροή στις χώρες του Ειρηνικού αποτελεί πηγή ανησυχίας για τη Νέα Ζηλανδία και άλλες χώρες της Δύσης. Στο παρελθόν, η Νέα Ζηλανδία είχε αντιδράσει έντονα σε συμφωνίες όπως αυτή μεταξύ Κίνας και Νήσων του Σολομώντα. Ο Πίτερς σημείωσε ότι οι όποιες κινήσεις των Νήσων Κουκ πρέπει να ελέγχονται ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια και η συνεργασία προς όφελος και των δύο χωρών.
Η κατάσταση παραμένει τεταμένη, με τις σχέσεις των δύο χωρών να δοκιμάζονται. Οι Νήσοι Κουκ προσπαθούν να ενισχύσουν την εθνική τους ταυτότητα και να ισορροπήσουν μεταξύ των ιστορικών τους δεσμών με τη Νέα Ζηλανδία και της επιρροής της Κίνας, γεγονός που αναμένεται να κρίνει το μέλλον της στρατηγικής τους πορείας.
