Επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι σχεδόν κάθε ζώο στον πλανήτη ονειρεύεται- ενώ κοιμάται- τουλάχιστον μέχρι κάποιο βαθμό.
Τόσο στα ζώα συντροφιάς όσο και στους ανθρώπους, το όνειρο είναι το τελευταίο στάδιο μιας σειράς κύκλων ύπνου που χαρακτηρίζεται από αυξημένη δραστηριότητα του ιππόκαμπου στον εγκέφαλο και γρήγορη κίνηση των ματιών. Έχει συσχετιστεί με τη μάθηση, τη μνήμη και στους πολύ νέους, την ανάπτυξη συνδέσεων των νεύρων.
Ποια ζώα ονειρεύονται;
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι όλα τα θηλαστικά ονειρεύονται, αν και τα κητώδη (φάλαινες, φώκαινες και δελφίνια) κάπως διαφορετικά. Τα πουλιά επίσης ονειρεύονται. Σε μια μελέτη, καταγράφηκε η εγκεφαλική δραστηριότητα ενός ωδικού πτηνού. Αφού το πουλί αποκοιμήθηκε, οι ερευνητές κατέγραψαν ξανά την εγκεφαλική δραστηριότητα και βρήκαν σημαντικές ομοιότητες μεταξύ των δύο μοτίβων εγκεφαλικών κυμάτων.
Ακόμη και τα ερπετά έχουν αποδειχθεί ότι ονειρεύονται. Έρευνες στην Αυστραλία μέτρησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα κοιμισμένων ερπετών και βρήκαν μοτίβα εγκεφαλικών κυμάτων παρόμοια με εκείνα άλλων οργανισμών που κινούνται σε διαφορετικούς κύκλους ύπνου. Εάν είναι αλήθεια ότι τα ερπετά, τα πουλιά και τα θηλαστικά ονειρεύονται, σημαίνει ότι η διαδικασία ξεκίνησε πριν από 350 εκατομμύρια χρόνια, όταν τα τρία είδη είχαν έναν κοινό πρόγονο, τα αμνιωτά.
Τι ονειρεύεται ο σκύλος και η γάτα;
Οι περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι οι σκύλοι και οι γάτες ονειρεύονται τι τους συνέβη (κατά τη διάρκεια της ημέρας) προκειμένου να θυμούνται και να μαθαίνουν. Σε μια μελέτη του MIT, οι αρουραίοι εκπαιδεύτηκαν να τρέχουν σε έναν λαβύρινθο ενώ καταγράφηκε η εγκεφαλική τους δραστηριότητα. Οι καταγραφές επαναλήφθηκαν όταν οι αρουραίοι κοιμόντουσαν. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι καταγεγραμμένες εγκεφαλικές δραστηριότητες ταίριαζαν πολύ με τις καταγραφές που είχαν γίνει όταν οι αρουραίοι ήταν ξύπνιοι. Στην πραγματικότητα, οι καταγραφές ήταν τόσο παρόμοιες, που οι ερευνητές γνώριζαν ποιο μέρος του λαβύρινθου ονειρεύονταν οι αρουραίοι και αν ονειρευόντουσαν ότι έτρεχαν ή ξεκουράζονταν.
Τα ζώα που κοιμούνται με ένα μάτι ανοιχτό
Ωστόσο, δεν είναι σαφές πόσα από τα κητώδη ονειρεύονται. Αυτά τα θηλαστικά δεν κοιμούνται ποτέ τελείως, αλλά έχουν την ικανότητα να απενεργοποιούν τη μία πλευρά του εγκεφάλου τους ενώ η άλλη μένει ξύπνια. Αυτό είναι απαραίτητο γιατί αυτά τα πλάσματα πρέπει να παραμένουν σε εγρήγορση για να αναπνέουν. Οι άνθρωποι και τα άλλα ζώα δεν χρειάζεται ποτέ να σκέφτονται συνειδητά την αναπνοή, επομένως είμαστε ελεύθεροι να «απενεργοποιήσουμε» το μυαλό μας και να ονειρευόμαστε, αλλά αν τα κητώδη κάνουν το ίδιο, θα πνιγούν.
Ευτυχώς, έχουν εξελίξει μια λύση, την ικανότητα να κοιμούνται με το ένα μάτι ανοιχτό και τη μια πλευρά του εγκεφάλου τους με επίγνωση ανά πάσα στιγμή. Αυτή η συνείδηση εμποδίζει τους ερευνητές να παρατηρήσουν ξεκάθαρα εάν το ασυνείδητο τμήμα του εγκεφάλου του θηλαστικού ονειρεύεται. Ωστόσο, σε μία περίπτωση, οι ερευνητές παρατήρησαν μια φάλαινα να ονειρεύεται για 6 λεπτά.
Ζώα συντροφιάς και όνειρα
Τα πιο εξελιγμένα πλάσματα ονειρεύονται λιγότερο συχνά, αλλά περισσότερο από τα λιγότερο εξελιγμένα όντα. Για παράδειγμα, οι άνθρωποι ονειρεύονται 4 έως 5 φορές τη νύχτα με κάθε κύκλο ονείρων να διαρκεί έως και μία ώρα. Αντίθετα, τα ερπετά εμφανίζουν εγκεφαλική δραστηριότητα ενδεικτική ότι ονειρεύονται έως και 350 φορές κατά τη διάρκεια μιας περιόδου ύπνου. Τα μεγάλα σκυλιά ονειρεύονται περισσότερο, αλλά λιγότερο συχνά από τα μικρά σκυλιά.
Τα νεαρά κουτάβια και τα γατάκια φαίνεται να ονειρεύονται περισσότερο από τους ενήλικες, πιθανώς επειδή το όνειρο σε νεαρά ζώα βοηθά στην ανάπτυξη οδών των νεύρων. Τα ζώα και οι άνθρωποι που στερούνται ποιοτικού ύπνου REM αντιμετωπίζουν μια σειρά από σωματικές και ψυχολογικές διαταραχές, όπως ευερεθιστότητα, γνωστική δυσλειτουργία, υπερκατανάλωση τροφής και αύξηση βάρους.
Με πληροφορίες του animalmedicalnc
