Όλα ξεκίνησαν με την κατάρρευση ενός παγετώνα, που προκάλεσε μια τεράστια κατολίσθηση και στη συνέχεια ένα «μεγα-τσουνάμι» ύψους 200 μέτρων στην ανατολική Γροιλανδία τον περασμένο Σεπτέμβριο. Αλλά αυτό που ακολούθησε ήταν ανεξήγητο: μια μυστηριώδης δόνηση που ταρακούνησε τον πλανήτη για εννέα ημέρες.
Για περισσότερο από έναν χρόνο, δεκάδες επιστήμονες από όλο τον κόσμο προσπαθούσαν να κατανοήσουν τι ήταν αυτό το σήμα. Τώρα, μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science δίνει απάντηση, προειδοποιώντας ότι η Αρκτική εισέρχεται σε «αχαρτογράφητα νερά» καθώς η ανθρώπινη δραστηριότητα συνεχίζει να ανεβάζει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες.
«Κάποιοι σεισμολόγοι σκέφτηκαν ότι τα όργανά τους είχαν χαλάσει», δήλωσε ο Stephen Hicks, συν-συγγραφέας της μελέτης και σεισμολόγος στο University College London. Το σήμα που ανιχνεύτηκε δεν έμοιαζε με τη συνηθισμένη «ορχήστρα» σεισμικών δονήσεων. Ήταν ένας μονότονος βόμβος που διήρκεσε εννέα ημέρες, κάτι «εντελώς πρωτοφανές».
Η εξήγηση των επιστημόνων
Οι σεισμολόγοι εντόπισαν το σήμα στην ανατολική Γροιλανδία, αλλά δεν μπορούσαν να προσδιορίσουν την ακριβή τοποθεσία. Αργότερα, έλαβαν αναφορές για ένα τσουνάμι που προκλήθηκε από κατολίσθηση σε μια απομακρυσμένη περιοχή του Dickson Fjord.
Αυτό που συνέβη ονομάζεται «κλιμακούμενος κίνδυνος», εξηγεί ο ερευνητής Svennevig, και ξεκίνησε από την κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τον άνθρωπο. Ο παγετώνας στη βάση ενός βουνού ύψους 1.200 μέτρων πάνω από το Dickson Fjord έλιωνε για χρόνια. Όταν έγινε πολύ λεπτός, το βουνό κατέρρευσε, ρίχνοντας αρκετά βράχια και συντρίμμια στο νερό, ισοδύναμα με το περιεχόμενο 10.000 πισίνων ολυμπιακών διαστάσεων.
Το επακόλουθο μεγα-τσουνάμι - ένα από τα μεγαλύτερα των τελευταίων ετών - δημιούργησε ένα κύμα που παγιδεύτηκε στο στενό φιορδ για περισσότερο από μία εβδομάδα, κινούμενο μπρος-πίσω κάθε 90 δευτερόλεπτα. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως «seiche» (κυματανάπαλση), αναφέρεται στη ρυθμική κίνηση ενός κύματος σε κλειστό χώρο, όπως το νερό που αναπηδά σε μια μπανιέρα.
Οι επιστήμονες δεν είχαν ποτέ παρατηρήσει ότι ένα «seiche» θα μπορούσε να διαρκέσει τόσο πολύ. Αυτή η ανακάλυψη δείχνει πώς η κλιματική αλλαγή μπορεί να αλλάξει τη φυσική συμπεριφορά των φαινομένων, οδηγώντας σε απρόβλεπτες καταστάσεις.
«Είναι ίσως η πρώτη φορά που οι επιστήμονες παρατηρούν άμεσα την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στο έδαφος κάτω από τα πόδια μας», δήλωσε ο Hicks. Το σήμα ταξίδεψε από τη Γροιλανδία μέχρι την Ανταρκτική σε περίπου μία ώρα. Παρόλο που δεν υπήρξαν τραυματισμοί, το τσουνάμι προκάλεσε ζημιές σε πολιτιστικά μνημεία και στρατιωτική βάση. Η μελέτη προειδοποιεί ότι τέτοια γεγονότα μπορεί να γίνουν πιο συχνά και επικίνδυνα καθώς η Αρκτική συνεχίζει να θερμαίνεται.
Με πληροφορίες από CNN
