Οι επιστήμονες περιμένουν να αποκτήσουν πρωτοφανείς γνώσεις για τη γήρανση του ανθρώπου και τα πρώτα σημάδια ασθενειών, αφού σάρωσαν από το κεφάλι έως τα δάχτυλα των ποδιών 100.000 ανθρώπους στο πλαίσιο του μεγαλύτερου στον κόσμο πρότζεκτ ολικής απεικόνισης σώματος.
Η ολοκλήρωση της δεκαετούς προσπάθειας σηματοδοτεί ότι ερευνητές από όλο τον κόσμο θα έχουν πρόσβαση σε 1 δισεκατομμύριο ανωνυμοποιημένες εικόνες της καρδιάς, του εγκεφάλου, της κοιλιάς, των αγγείων, των οστών και των αρθρώσεων των εθελοντών, σε συνδυασμό με το ιατρικό ιστορικό τους, γενετικά δεδομένα, στοιχεία υγείας και πληροφορίες για τον τρόπο ζωής.
Υποσύνολα αυτών των εικόνων που συλλέχθηκαν από το UK Biobank - που παρακολουθεί την υγεία μισού εκατομμυρίου ανθρώπων στη Βρετανία - έχουν ήδη υποστηρίξει σημαντικές ανακαλύψεις για το πώς η καρδιά επηρεάζει ψυχιατρικές διαταραχές και έχουν δείξει ότι οι σαρώσεις μπορούν να προβλέψουν δεκάδες μελλοντικές ασθένειες. Επίσης, υποδηλώνουν ότι κανένα επίπεδο κατανάλωσης αλκοόλ δεν είναι ασφαλές.
«Οι επιστήμονες περιμένουν να αποκτήσουν πρωτοφανή εικόνα του ανθρώπινου σώματος», είπε η Naomi Allen, επιστημονική διευθύντρια του UK Biobank. «Για πρώτη φορά, οι ερευνητές μπορούν να μελετήσουν πώς γερνάμε και πώς εκδηλώνονται οι ασθένειες με εκπληκτική λεπτομέρεια και σε τεράστια κλίμακα», εξήγησε.
«Ελπίζουμε ότι τα ευρήματα… θα αλλάξουν τον τρόπο που ο κόσμος εντοπίζει και αντιμετωπίζει τις ασθένειες προτού οι άνθρωποι αρρωστήσουν», πρόσθεσε.
Το πρότζεκτ απεικόνισης κατέγραψε 12.000 εικόνες ανά εθελοντή, αποκαλύπτοντας το μέγεθος, το σχήμα και τη δομή του εγκεφάλου, των οστών, της καρδιάς και άλλων οργάνων, μαζί με την οστική πυκνότητα και τα επίπεδα σωματικού λίπους. Επιπλέον, υπέρηχοι στις αρτηρίες του λαιμού έψαξαν για αποφράξεις ή στενώσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού .
Ο Paul Matthews, επικεφαλής της ομάδας απεικόνισης του UK Biobank και καθηγητής νευροεπιστήμης στο Imperial College London, είπε ότι οι ακτινογραφίες ήταν τόσο λεπτομερείς που οι επιστήμονες μπορούσαν να εντοπίσουν άτομα με αυξημένο κίνδυνο άνοιας από αλλαγές που προηγουμένως ήταν αόρατες. Οι σαρώσεις αποκάλυψαν διαφορές στο μέγεθος του εγκεφάλου τόσο μικρές όσο ένα κουταλάκι του γλυκού. Η διαδικασία αυτή δοκιμάζεται ήδη στο Εθνικό Σύστημα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS).
Άλλες μελέτες βασισμένες στις σαρώσεις του εγκεφάλου έδειξαν ότι η κατανάλωση 1–2 μονάδων αλκοόλ ημερησίως συνδέεται με αλλαγές στο μέγεθος και τη δομή του εγκεφάλου, πιθανώς συμβάλλοντας σε απώλεια μνήμης και άνοια. «Δυστυχώς, δεν υπάρχει καμία απολύτως ασφαλής ποσότητα και σίγουρα δεν υπάρχει κάποιο όφελος για τον εγκέφαλο ακόμα κι από ένα ποτήρι κρασί την ημέρα», είπε ο Matthews.
Η Patricia Munroe, καθηγήτρια μοριακής ιατρικής στο Queen Mary University of London, μελετά τη γενετική πίσω από τη δομή, τη λειτουργία και τις ασθένειες της καρδιάς. Οι νέες εικόνες καταγράφουν τους κύκλους των καρδιακών παλμών, επιτρέποντάς της να αναζητά γονίδια που ελέγχουν τη λειτουργία της καρδιάς ως αντλία, καθώς και τη δομή της, και να εντοπίζει πότε μπαίνουν σε δυσλειτουργία
Οι γιατροί για χρόνια χρησιμοποιούν τον Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) για την αξιολόγηση κινδύνου διαβήτη και καρδιοπάθειας, όμως οι υπέρηχοι στην κοιλιακή χώρα δείχνουν ότι άτομα με ίσο BMI και περίμετρο μέσης μπορεί να έχουν δραματικά διαφορετική κατανομή λίπους, με διαφορετικές επιπτώσεις στον καρδιαγγειακό κίνδυνο .
Το UK Biobank πραγματοποιεί τώρα δεύτερη σάρωση 60.000 εθελοντών για να μελετήσει πώς αλλάζουν ο εγκέφαλος, το σώμα και τα οστά τους με τα χρόνια μετά την πρώτη σάρωση. Η Louise Thomas, καθηγήτρια απεικονιστικής μεταβολισμού στο University of Westminster, ανέλυσε σαρώσεις δύο ετών διαφοράς και είπε: «Τα αποτελέσματα ήταν σοκαριστικά. Η ποσότητα του σπλαχνικού λίπους —του “κακού” λίπους στην κοιλιά— είχε αυξηθεί»
Παρατήρησε επίσης ότι και οι μύες γίνονται πιο λιπαροί: «Καθώς μεγαλώνουμε, γινόμαστε ολοένα και πιο "μαρμάρινοι". Γινόμαστε wagyu beef», όπως χαρακτηριστικά είπε.
Με πληροφορίες από Guardian
