Οι επιστήμονες συνέδεσαν για πρώτη φορά τον αντίκτυπο της ζωής σε μια κοινωνία με ανισότητες με δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο ενός παιδιού, ανεξάρτητα από τον ατομικό πλούτο.
Η μελέτη, που βασίστηκε σε περισσότερα από 10.000 παιδιά και εφήβους στις ΗΠΑ, διαπίστωσε αλλαγές στην ανάπτυξη του εγκεφάλου τόσο σε παιδιά πλούσιων όσο και χαμηλότερου εισοδήματος οικογενειών σε περιοχές με υψηλά επίπεδα ανισότητας – αλλαγές που συνδέθηκαν επίσης με χειρότερη ψυχική υγεία.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι «η ανισότητα δημιουργεί ένα τοξικό κοινωνικό περιβάλλον» που «κυριολεκτικά διαμορφώνει το πώς αναπτύσσονται τα νεαρά μυαλά», σύμφωνα με τους ερευνητές.
Ειδικοί από το King’s College London (KCL), το Πανεπιστήμιο της Υόρκης και το Χάρβαρντ εξέτασαν εικόνες μαγνητικής τομογραφίας από 10.071 παιδιά ηλικίας 9 και 10 ετών σε 17 πολιτείες των ΗΠΑ που συμμετείχαν στη μελέτη Adolescent Brain Cognitive Development (ABCD).
Η ομάδα μέτρησε την ανισότητα με δείκτη το πόσο ομοιόμορφα κατανέμεται το εισόδημα στην κοινωνία. Πολιτείες με υψηλότερη ανισότητα ήταν η Νέα Υόρκη, το Κονέκτικατ, η Καλιφόρνια και η Φλόριντα, ενώ η Γιούτα, το Ουισκόνσιν, η Μινεσότα και το Βερμόντ εμφάνιζαν μικρότερα εισοδηματικά χάσματα.
Με τη βοήθεια των τομογραφιών, οι ερευνητές μελέτησαν την επιφάνεια και το πάχος περιοχών του εγκεφαλικού φλοιού – το εξωτερικό «ζαρωμένο» στρώμα του εγκεφάλου – συμπεριλαμβανομένων των περιοχών που χρησιμοποιούνται για μνήμη, προσοχή, συναίσθημα και γλώσσα. Εξέτασαν επίσης τις συνδέσεις μεταξύ διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου και τις αλλαγές στη ροή αίματος που δείχνουν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου.
Η μελέτη κατέληξε ότι τα παιδιά που ζούσαν σε περιοχές με υψηλότερη ανισότητα είχαν μικρότερη επιφάνεια φλοιού και διαφορετικές συνδέσεις ανάμεσα σε διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου, ανεξάρτητα από ατομικούς παράγοντες όπως το οικογενειακό εισόδημα ή το μορφωτικό επίπεδο.
Οι ειδικοί τόνισαν ότι τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο Nature Mental Health, δείχνουν πως η εισοδηματική ανισότητα αποτελεί «μοναδικό κοινωνικό παράγοντα που καθορίζει τη νευροανάπτυξη και την ψυχική υγεία, ανεξάρτητα από το ατομικό κοινωνικοοικονομικό status».
Η δρ Divyangana Rakesh, από το Ινστιτούτο Ψυχιατρικής, Ψυχολογίας και Νευροεπιστήμης του KCL, δήλωσε: «Δεν αφορά μόνο το εισόδημα της κάθε οικογένειας, αλλά το πώς κατανέμεται το εισόδημα στην κοινωνία. Τόσο τα παιδιά πλούσιων όσο και χαμηλού εισοδήματος οικογενειών εμφάνισαν αλλοιωμένη νευροανάπτυξη και διαπιστώσαμε ότι αυτό έχει μακροχρόνιο αντίκτυπο στην ευημερία τους».
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης πώς αυτές οι αλλαγές στον εγκέφαλο μπορεί να επηρεάζουν την ψυχική υγεία. Χρησιμοποίησαν δεδομένα από ερωτηματολόγια που συμπλήρωσαν τα παιδιά σε ηλικία 10 και 11 ετών και διαπίστωσαν πως η ψυχική υγεία ήταν χειρότερη σε όσα ζούσαν σε κοινωνίες με περισσότερη ανισότητα.
Η καθηγήτρια Kate Pickett, συν-συγγραφέας της μελέτης από το Πανεπιστήμιο της Υόρκης, είπε ότι τα ευρήματα δείχνουν πως η μείωση των ανισοτήτων «δεν αφορά μόνο την οικονομία – είναι επιτακτική ανάγκη για τη δημόσια υγεία».
Πρόσθεσε: «Οι αλλαγές που παρατηρήσαμε στον εγκέφαλο, σε περιοχές που σχετίζονται με τη ρύθμιση των συναισθημάτων και την προσοχή, δείχνουν ότι η ανισότητα δημιουργεί ένα τοξικό κοινωνικό περιβάλλον που κυριολεκτικά διαμορφώνει το πώς αναπτύσσονται τα νεαρά μυαλά, με συνέπειες για την ψυχική υγεία και επιπτώσεις που μπορεί να διαρκέσουν μια ζωή. Πρόκειται για σημαντική πρόοδο στην κατανόηση του πώς η κοινωνική ανισότητα εισχωρεί 'κάτω από το δέρμα' και επηρεάζει την ψυχική υγεία».
Για το μέλλον, η Rakesh είπε ότι θα μπορούσαν να γίνουν μελέτες και για τις ανισότητες στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Μας ενδιαφέρει να δούμε πώς συγκρίνονται αυτά τα ευρήματα διεθνώς», ανέφερε. «Για παράδειγμα, αρκετές περιοχές στο Ηνωμένο Βασίλειο χαρακτηρίζονται από υψηλή εισοδηματική ανισότητα. Το Λονδίνο παρουσιάζει σημαντικές ανισότητες, με πολύ πλούσιους αλλά και πολύ φτωχούς κατοίκους.
Η μελλοντική έρευνα θα μπορούσε να εξετάσει την εισοδηματική ανισότητα στο Ηνωμένο Βασίλειο σε επίπεδο κομητειών και δήμων, για να διερευνηθεί αν παρατηρούνται παρόμοια αποτελέσματα».
Με πληροφορίες από The Guardian
