Εδώ και δεκαετίες είναι γνωστό ότι η εκμάθηση ενός μουσικού οργάνου δεν βελτιώνει μόνο τις δεξιότητες στο πεδίο της μουσικής, αλλά ενισχύει τη μνήμη, τον λόγο, την ικανότητα συγκέντρωσης και την ταχύτητα εκμάθησης. Μια νέα μελέτη Δανών ερευνητών προσθέτει τώρα έναν ακόμη παράγοντα: οι μουσικοί φαίνεται να βιώνουν τον πόνο με διαφορετικό τρόπο από τον υπόλοιπο πληθυσμό.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε 40 άτομα – μουσικούς και μη μουσικούς. Οι επιστήμονες προκάλεσαν με ασφαλή τρόπο πόνο στους μυς των χεριών, χρησιμοποιώντας έναν βιολογικό παράγοντα (nerve growth factor) που δημιουργεί προσωρινή ενόχληση χωρίς να προκαλεί βλάβη.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές κατέγραψαν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου μέσω της τεχνικής διακρανιακής μαγνητικής διέγερσης (TMS), δημιουργώντας έναν «χάρτη» για το πώς ο εγκέφαλος ελέγχει τις κινήσεις του χεριού. Οι μετρήσεις έγιναν πριν από την έγχυση, δύο ημέρες μετά και οκτώ ημέρες αργότερα.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά:
Ακόμη και πριν προκληθεί πόνος, οι μουσικοί είχαν πιο «εκλεπτυσμένους» χάρτες χεριών στον εγκέφαλο, αναλογικά με τις ώρες εξάσκησης που είχαν αφιερώσει.
Όταν επήλθε ο πόνος, οι μουσικοί ανέφεραν μικρότερη ενόχληση σε σχέση με τους μη μουσικούς.
Στους μη μουσικούς, οι εγκεφαλικοί χάρτες συρρικνώθηκαν μετά από δύο ημέρες πόνου· αντίθετα, στους μουσικούς παρέμειναν αμετάβλητοι.
Με άλλα λόγια, η πολύχρονη μουσική εκπαίδευση φαίνεται να λειτουργεί σαν «ασπίδα», μειώνοντας τόσο την αίσθηση του πόνου όσο και τις νευρολογικές επιπτώσεις του.
Πέρα από τη μουσική
Η επικεφαλής της μελέτης, επίκουρη καθηγήτρια Άννα Μ. Ζαμοράνο του Πανεπιστημίου Άαρχους, τόνισε ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν πως η μουσική αποτελεί θεραπεία για τον χρόνιο πόνο. Ωστόσο, δείχνουν ότι η συστηματική εξάσκηση και η εμπειρία μπορούν να «ξαναγράψουν» τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος διαχειρίζεται επώδυνα ερεθίσματα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η καλύτερη κατανόηση αυτού του μηχανισμού θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία νέων θεραπευτικών παρεμβάσεων για άτομα που υποφέρουν από χρόνιο πόνο, μέσω τεχνικών που θα «εκπαιδεύουν εκ νέου» τον εγκέφαλο.
Η μελέτη ενισχύει την άποψη ότι ο πόνος δεν είναι μια στατική εμπειρία, αλλά μπορεί να διαμορφώνεται από τη νευροπλαστικότητα του εγκεφάλου. Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, οι μουσικοί αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα: η συνεχής εξάσκηση που απαιτεί χιλιάδες επαναλαμβανόμενες κινήσεις, αντί να εντείνει τον πόνο, φαίνεται να έχει χτίσει μια ιδιότυπη ανθεκτικότητα.
