Aστρονόμοι ανακάλυψαν 128 νέα φεγγάρια σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο, δίνοντάς του ένα αξεπέραστο προβάδισμα στην καταμέτρηση των φεγγαριών του ηλιακού συστήματος.
Μέχρι πρόσφατα, τον τίτλο του «βασιλιά των φεγγαριών» κατείχε ο Δίας, αλλά ο Κρόνος έχει τώρα συνολικά 274 φεγγάρια, σχεδόν διπλάσια από όσα έχουν όλοι οι άλλοι πλανήτες μαζί. Η ομάδα πίσω από τις ανακαλύψεις είχε προηγουμένως εντοπίσει 62 φεγγάρια του Κρόνου χρησιμοποιώντας το τηλεσκόπιο Canada France Hawaii και, έχοντας δει αμυδρές ενδείξεις ότι υπήρχαν και άλλα εκεί έξω, έκανε περαιτέρω παρατηρήσεις το 2023.
«Σίγουρα, βρήκαμε 128 νέα φεγγάρια», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής, δρ Έντουαρντ Άστον, μεταδιδακτορικός συνεργάτης στο Ινστιτούτο Αστρονομίας και Αστροφυσικής της Academia Sincia στην Ταϊβάν. «Με βάση τις προβλέψεις μας, δεν νομίζω ότι ο Δίας θα τα φτάσει ποτέ» σημείωσε.
Υπάρχουν 95 φεγγάρια του Δία με επιβεβαιωμένες τροχιές στις 5 Φεβρουαρίου 2024.
Τα φεγγάρια αναγνωρίστηκαν επίσημα από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση αυτή την εβδομάδα και, προς το παρόν, τους έχουν αποδοθεί σειρές αριθμών και γραμμάτων. Τελικά θα τους δοθούν ονόματα βασισμένα στους θεούς των Γαλατών, των Σκανδιναβών και των Καναδών Ινουίτ, σύμφωνα με τη σύμβαση για τα φεγγάρια του Κρόνου. Τα περισσότερα από τα νέα φεγγάρια ανήκουν στο σκανδιναβικό σύμπλεγμα, πράγμα που σημαίνει ότι οι αστρονόμοι βρίσκονται τώρα στο κυνήγι δεκάδων σκοτεινών θεοτήτων των Βίκινγκς. «Τελικά τα κριτήρια ίσως χρειαστεί να χαλαρώσουν λίγο», δήλωσε ο Άστον.
Τα φεγγάρια εντοπίστηκαν με την τεχνική «shift and stack», κατά την οποία οι αστρονόμοι αποκτούν διαδοχικές εικόνες που παρακολουθούν την πορεία του φεγγαριού στον ουρανό και τις συνδυάζουν για να κάνουν το φεγγάρι αρκετά φωτεινό ώστε να εντοπιστεί. Και τα 128 νέα φεγγάρια είναι «ακανόνιστα φεγγάρια», σε σχήμα πατάτας που έχουν διάμετρο μόλις λίγα χιλιόμετρα. Ο κλιμακούμενος αριθμός αυτών των αντικειμένων αναδεικνύει πιθανές μελλοντικές διαφωνίες σχετικά με το τι πραγματικά μετράει ως φεγγάρι.
«Δεν νομίζω ότι υπάρχει σωστός ορισμός για το τι χαρακτηρίζεται ως φεγγάρι. Θα έπρεπε να υπάρχει», δήλωσε ο Άστον. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι η ομάδα μπορεί να έχει φτάσει σε ένα όριο για την ανίχνευση φεγγαριών - προς το παρόν. «Με την τρέχουσα τεχνολογία, δεν νομίζω ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι πολύ καλύτερο από ό,τι έχει ήδη γίνει για φεγγάρια γύρω από τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα», δήλωσε ο Άστον.
Οι στενότερες παρατηρήσεις του πλούτου των μικροσκοπικών φεγγαριών θα μπορούσαν να δώσουν στους επιστήμονες ένα παράθυρο σε μια ταραχώδη περίοδο του πρώιμου ηλιακού συστήματος, κατά την οποία οι πλανήτες περιφέρονταν σε ασταθείς τροχιές και οι συγκρούσεις ήταν συχνές. Τα νέα φεγγάρια είναι συγκεντρωμένα σε ομάδες, γεγονός που υποδηλώνει ότι πολλά από αυτά είναι απομεινάρια πολύ μεγαλύτερων αντικειμένων που συγκρούστηκαν και διαλύθηκαν μέσα στα τελευταία 100 εκατομμύρια χρόνια. Όλα τα φεγγάρια έχουν μεγάλες, ελλειπτικές τροχιές σε γωνία με εκείνες των φεγγαριών που βρίσκονται πιο κοντά στον πλανήτη.
«[Είναι] πιθανότατα όλα θραύσματα ενός μικρότερου αριθμού αρχικά αιχμαλωτισμένων φεγγαριών που διαλύθηκαν από βίαιες συγκρούσεις, είτε με άλλα φεγγάρια του Κρόνου είτε με διερχόμενους κομήτες», δήλωσε ο καθηγητής Μπρετ Γκλάντμαν, αστρονόμος στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας.
Η κατανόηση της δυναμικής των πολλών φεγγαριών του Κρόνου θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην επίλυση ερωτημάτων σχετικά με την προέλευση των δακτυλίων του Κρόνου, τα οποία οι επιστήμονες έχουν προτείνει ότι θα μπορούσαν να είναι τα επακόλουθα ενός φεγγαριού που διαλύθηκε από τη βαρύτητα του πλανήτη.
Ξεχωριστά, το διαστημικό σκάφος «Ήρα» του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος θα πραγματοποιήσει μια πτήση από τον Άρη την Τετάρτη και θα πλησιάσει σε απόσταση 300 χιλιομέτρων το μικρότερο και πιο απομακρυσμένο φεγγάρι του, τον Δείμο. Το φεγγάρι, το οποίο έχει διάμετρο περίπου 7 μίλια, πιστεύεται ότι είναι προϊόν μιας γιγαντιαίας πρόσκρουσης στον Άρη ή ενός αστεροειδούς που αιχμαλωτίστηκε στην τροχιά του κόκκινου πλανήτη. Το «Ήρα» θα απεικονίσει επίσης το μεγαλύτερο φεγγάρι του Άρη, τον Φόβο, προτού συνεχίσει την αποστολή του για να ερευνήσει έναν αστεροειδή, τον «Δίμορφο», ο οποίος χτυπήθηκε σκόπιμα από ένα σκάφος της Nasa πριν από τρία χρόνια.
Μόλις φτάσει στον αστεροειδή, το «Ήρα» θα πραγματοποιήσει μια λεπτομερή έρευνα μετά την πρόσκρουση για να βοηθήσει στην ανάπτυξη τεχνολογίας που θα μπορούσε να εκτρέψει επικίνδυνους αστεροειδείς που μπορεί να συγκρουστούν με τη Γη στο μέλλον.
Με πληροφορίες από Guardian
