Το τεράστιο υπόγεio δίκτυο μανιταριών, «το κυκλοφορικό του πλανήτη» όπως αποκαλείται, αναμένεται να χαρτογραφηθεί για πρώτη φορά, σε μια προσπάθεια προστασίας των μυκήτων και βελτίωσης της ικανότητάς τους να απορροφούν και να αποθηκεύουν διοξείδιο του άνθρακα. 


Πολλά κέντρα μυκορριζικών μυκήτων πιστεύεται πως απειλούνται εξαιτίας της επέκτασης της γεωργίας, της αστικοποίησης, της ρύπανσης, της λειψυδρίας και των κλιματικών αλλαγών. 

 

Το νέο εγχείρημα της Εταιρεία Προστασίας Υπόγειων Δικτύων (Protection of Underground Networks - SPUN) θα περιλαμβάνει τη συλλογή 10.000 δειγμάτων από όλο τον κόσμο, από σημεία που αναγνωρίζονται μέσω τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης. 
 

«Η κατανόηση των υπόγειων μυκητιακών δικτύων είναι θεμελιώδους σημασίας για τις προσπάθειές μας να προστατεύσουμε το έδαφος, απ'όπου εξαρτάται η ζωή, προτού να είναι πολύ αργά» σημειώνει η  διάσημη πρωτευοντολόγος Τζέιν Γκούντολ, που επιβλέπει το πόνημα. 


Η SPUN έχεις στους κόλπους της επιστήμονες από Ολλανδία, Καναδά, ΗΠΑ, Γαλλία, Γερμανία και το πανεπιστήμιο του Μάνστεστερ στη Βρετανία. 

 

Η πρώτη συλλογή δειγμάτων θα πραγματοποιηθεί εντός του 2022 στην Παταγονία και θα συνεχιστεί για περίπου 18 μήνες, ώστε να χαρτογραφηθούν τα πιθανά υπόγεια δίκτυα μυκόρριζων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για περαιτέρω έρευνα. 


Με τους χάρτες αυτούς οι επιστήμονες ευελπιστούν να εντοπίζουν τα οικοσυστήματα που απειλούνται και σε συνεργασία με ντόπια δίκτυα να δημιουργούν «διαδρόμους προστασίας» για τα υπεδάφια οικοσυστήματα.


Εκτιμάται πως πρόκειται για την πρώτη μεγάλη επιχείρηση χαρτογράφησης υπόγειου οικοσυστήματος με τέτοιο τρόπο. Μέχρι τώρα η επιστήμη  έχει επικεντρωθεί στα υπέργεια οικοσυστήματα. Και παρότι είναι ήδη γνωστό πως τα μανιτάρια έχουν κομβικό ρόλο στη δομή και την γονιμότητα του εδάφους, αλλά και τον παγκόσμιο κύκλο άνθρακα, η σχέση τους με την ανατροφοδότηση του εδάφους παραμένει άγνωστη. 

 

Οι μυκορριζικοί μύκητες δημιουργούν σκληρές οργανικές ενώσεις που στηρίζουν τη δομή του εδάφους και αποθηκευουν άνθρακα στη νεκρομάζα - δίκτυα που δεν είναι πια ζωντανά, αλλά παραμένουν μέσα στο έδαφος. 


«Τα δίκτυα μυκήτων υποστηρίζουν τη ζωή στη Γη. Αν τα δέντρα είναι οι 'πνεύμονες' του πλανήτη, τα δίκτυα μυκήτων είναι το 'κυκλοφορικό της σύστημα'. Τα δίκτυα αυτά είναι εν πολλοίς ανεξερεύνητα» εξηγεί ο Μαρκ Τέρσεκ, μέλος της διοίκησης της SPUN. 


Μέχρι στιγμής, έχουν καθοριστεί προς χαρτογράφηση δέκα κέντρα έρευνας - μεταξύ αυτών η καναδική τούνδρα, τα υψηλά υψόμετρα της Νότιας Αμερικής, το Μαρόκο, η δυτική Σαχάρα, η έρημος Νεγκέβ του Ισραήλ, οι στέππες του Καζακστάν, οι ψηλές πεδιάδες του Θιβέτ και η ρωσική τάιγκα. 

 

«Ακριβώς κάτω από τα πόδια μας κρύβεται ένας υπερπολύτιμος σύμμαχος για την άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής: τα τεράστια αθέατα δίκτυα μυκήτων. Δισεκατομμύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα περνούν ετησίως από τα φυτά και τα δέντρα στα δίκτυα αυτά. Κι όμως, οι 'νεροχύτες' αυτοί άνθρακα είναι ελάχιστα κατανοητοί. Στη χαρτογράφηση και την αξιοποίηση αυτής της απειλούμενης αλλά ουσιώδους πηγής ζωής στη Γη, η SPUN καινοτομεί με ένα νέο κεφάλαιο στην παγκόσμια προσπάθεια προστασίας» σημειώνει ο Τζέρεμι Γράνθαμ, δισεκατομμυριούχος οικονομολόγος και ένας από τους χρηματοδότες (με 3,5 εκατ. δολ.) του προγράμματος. 


Τα μανιτάρια χρησιμοποιούν τον άνθρακα για να φτιάξουν δίκτυα στο έδαφος που συνδέουν τις ρίζες φυτών και δέντρων και λειτουργούν ως «διατροφικές» οδοί «ανταλλαγής» συστατικών. Για παράδειγμα, κάποια είδη είναι γνωστά για την προμήθεια του 80% φωσφόρου στα φυτά που τα «φιλοξενούν». 

 

Τα υπόγεια δίκτυα αυτά μπορούν να εκτείνονται σε μήκος πολλών χιλιομέτρων και, παρότι πιστεύεται πως υπάρχουν τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα τέτοιων στον κόσμο, ελάχιστα είναι αντιληπτά και καταγεγραμμένα. 
 

Με πληροφορίες από Guardian