Λίγα λόγια για τα Φλογοβόλα της Rachel

Λίγα λόγια για τα Φλογοβόλα της Rachel Facebook Twitter
0
Λίγα λόγια για τα Φλογοβόλα της Rachel Facebook Twitter
Rachel Kushner, Αμερικανίδα συγγραφέας, με πάθος για τις παλιές μοτοσικλέτες και τα κομψοτεχνήματα της αυτοκινητοβιομηχανίας...

Με το χάραμα. Την πέτυχα περιπλανώμενος στους μεταμεσονύκτιους λαβυρίνθους του Διαδικτύου, ψάχνοντας, όπως το συνηθίζω, για καλοκρυμμένες λεπτομέρειες της αβανγκάρντ σκηνής: Rachel Kushner, Αμερικανίδα συγγραφέας, με πάθος για τις παλιές μοτοσικλέτες και τα κομψοτεχνήματα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Πέτυχα ένα εικονογραφημένο κείμενό της στην πάντα πολύτιμη «Paris Review». Οι εικόνες, τις οποίες σχολίαζε και οι οποίες αποτελούσαν εναύσματα για να γράφει, μου ήταν οικείες. Οικείο, και πολύ μάλιστα, μου ήταν και το όνομα Gianfranco Sanguinetti, που είχε αποτελέσει την αφορμή για έναν διαδικτυακό καβγά ανάμεσα στην Kushner και έναν επίμονο Αμερικανό μελετητή και μεταφραστή κειμένων του Guy Debord, του Sanguinetti και άλλων καταστασιακών/situationnistes. Το πράγμα κέντριζε την περιέργειά μου ολοένα και πιο πολύ. Σκάλισα, έψαξα, βρήκα. Με το χάραμα είχα έτοιμο τον folder μου.

Η Kushner παρακάμπτει με πεπαιδευμένη αψηφισιά τις συζητήσεις/λογομαχίες περί μοντερνισμού vs μεταμοντερνισμού, περί υστερικού ρεαλισμού και great american novel, και κάνει πολύ καλά αυτό που θέλει να κάνει: να γράψει ένα τίγκα στην ένταση και στις εικόνες μυθιστόρημα για μια δεκαετία εξωφρενικά glitter και αδιανόητα αβαθή, μια δεκαετία τρομερά θορυβώδη και αμήχανα φωταγωγημένη: τη δεκαετία του 1970.

Business. Η Rachel Kushner (Όρεγκον, 1968) είχε μόλις εκδώσει το δεύτερο μυθιστόρημά της, The Flamethrowers (Τα Φλογοβόλα). Νέα Υόρκη και Ρώμη. Βραζιλία και Αίγυπτος. Τα πρώτα σκιρτήματα του 20ού αιώνα και οι παραμονές του 21ου. Σκηνές βίας, καλλιτεχνικές αναζητήσεις, ο κατακερματισμός των σημασιών, η κονιορτοποιημένη ευαισθησία και οι τροπές του κυνισμού. Αυτά μπόρεσα να υποψιαστώ διαβάζοντας κείμενα και κριτικές. Το βλέμμα της, εξάλλου, μου φάνηκε δυναμικά διεισδυτικό, οξυδερκές και ντόμπρο. Έστειλα υλικό στον Νίκο Αργύρη. Ο Νίκος Αργύρης, με επαινετή ταχύτητα, μου έστειλε το βιβλίο. Το διάβασα. Το συζητήσαμε. Μου ανέθεσε τη μετάφραση. Business as usual, που λέει κι ο Αρανίτσης. Μακάρι να ήταν έτσι όλες οι business, και μακάρι να ήταν έτσι κάθε usual.

Στρατηγική. Η Rachel Kushner, λοιπόν, συνθέτει το μυθιστόρημά της με καλειδοσκοπική τεχνική, κινηματογραφικό μοντάζ και κοινωνιολογική οπτική. Δεν λείπουν οι καλοδουλεμένες και καλοχωνεμένες ιστορικές γνώσεις. Είναι έντονη η προγραμματική διάθεσή της να συναρπάσει εμμένοντας στην πραγματικότητα, να τέρψει επεξεργαζόμενη (επιμένω: με ακρίβεια) γνωστά γεγονότα. Η αθωότητα είναι τσαλακωμένη, το πολύπτυχο γλέντι της Δεκαετίας του Εξήντα έχει παρέλθει, έχει κατασταλεί, έχει πνιγεί στα drugs και την παράνοια, την αποχαλινωμένη φιλοδοξία, τον ασυνάρτητο κυνισμό, την πεπιεσμένη λατρεία του τίποτα και των τιποτένιων. Η αμηχανία και η φρικτή εμμονή στην επιφάνεια που χαρακτήρισαν την «απεχθή» δεκαετία αποδίδονται άριστα από την πρόζα της Kushner: η ηρωίδα (;) του μυθιστορήματος κυλάει, τσουλάει, ολισθαίνει σε μια επιφάνεια και δεν κάνει απολύτως τίποτε άλλο. Δεν πρόκειται για την ευπρόσδεκτη «αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι», για μια ποπ διάθεση ανεμελιάς, όχι, πρόκειται για την εσκεμμένη, προμελετημένη, απολύτως ωφελιμιστική ένταξη στο στρατόπεδο της σκοπιμότητας, του ισοπεδωμένου και άχρωμου/άοσμου/άγευστου συμφέροντος.

Ήταν η ήττα. Μετέφρασα τα Φλογοβόλα, θαυμάζοντας πολλές φορές την πρόζα μεταλλικής στιλπνότητας και σπάνιας ακρίβειας που λάμπει στις εκατοντάδες σελίδες του μυθιστορήματος. Η Kushner παρακάμπτει με πεπαιδευμένη αψηφισιά τις συζητήσεις/λογομαχίες περί μοντερνισμού vs μεταμοντερνισμού, περί υστερικού ρεαλισμού και great american novel, και κάνει πολύ καλά αυτό που θέλει να κάνει: να γράψει ένα τίγκα στην ένταση και στις εικόνες μυθιστόρημα για μια δεκαετία εξωφρενικά glitter και αδιανόητα αβαθή, μια δεκαετία τρομερά θορυβώδη και αμήχανα φωταγωγημένη: τη δεκαετία του 1970. Αδιάφορη παντελώς για τις υπαρξιακές διακυμάνσεις και τα ψυχικά βάθη, αλλά και δεινή μαστόρισσα για να πέσει στην παγίδα της καρικατούρας και του μονοδιάστατου, η συγγραφέας ροκάρει γράφοντας και γράφει ροκάροντας: να από ποιο μακελειό κατάγεται η εποχή μας. Από το μακελειό ιδεών και οραμάτων που ακολούθησε μετά το θάμβος και το «βακχικό όργιο στο οποίο ουδείς μένει εγκρατής» που είναι η αλήθεια, σύμφωνα με τον Hegel, και που ήταν για εκατομμύρια ανθρώπους η δεκαετία του 1960. Η δεκαετία του 1970 ήταν η ήττα. Η απόλυτη ήττα που γέννησε το προμεταμοντέρνο kitsch της δεκαετίας του 1980 που γέννησε την αμηχανία της δεκαετίας του 1990 που γέννησε το σπαρασσόμενο όλον της δεκαετίας του 2000 και τη γενικευμένη μανιοκατάθλιψη της δεκαετίες του 2010.

Καταστάσεις. Λογοτεχνία καταστάσεων. Σαν πολλές ταινίες μικρού μήκους των 16 mm. Η Kushner ξέρει πολύ καλά τι οφείλουμε στον κινηματογράφο, ιδίως στο ποιητικό/ποιοτικό σινεμά που εγκαινίασε ο μέγας Τζον Κασσαβέτης με τις Σκιές. Αλλεπάλληλα πλάνα, εικόνες που σημαίνουν/καταγράφουν καταστάσεις, να το υλικό του μυθιστορήματός της. Ακόμα και τεχνικές: voice over και ευφυές μοντάζ, επιβραδύνσεις κι επιταχύνσεις του ρυθμού. Η Kushner γίνεται αυτό που φιλοδοξούσε να είναι ο Ουίλιαμ Σ. Μπάροουζ: ένα όργανο καταγραφής. Κι ακόμα: όπως ο Ντον Ντελίλο, επιδιώκει στρατηγικά να αποδιαρθρώσει την επίσημη πραγματικότητα για να δει και να μας δείξει από τι είναι κατασκευασμένη και γιατί. Και είναι κατασκευασμένη, για το καλύτερο ή για το χειρότερο, από καταστάσεις, από μικρές μονάδες χρόνου, από τις άριες και τα έπη της αντιηρωικής καθημερινότητας.

0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Arsenale: Το πιο ιδιαίτερο βιβλιοπωλείο θα το βρεις στην Ανάφη

Βιβλίο / Arsenale: Το πιο απρόσμενο βιβλιοπωλείο των Κυκλάδων φτιάχτηκε στην Ανάφη

Σε ένα νησί που μετρά λιγότερους από 300 μόνιμους κατοίκους, ένα παλιό καραβόσπιτο μεταμορφώθηκε σε ένα καταφύγιο πολιτισμού γεμάτο βιβλία, μουσικές και μικρούς θησαυρούς.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μαρκ Τουέιν, «Οι περιπέτειες του Χακ Φιν»

Το πίσω ράφι / Το μυθιστόρημα του Μαρκ Τουέιν που έθαψαν οι κριτικοί και το αποθέωσε ο Χέμινγουεϊ

Στις «Περιπέτειες του Χακ Φιν» ο Μαρκ Τουέιν έπλασε τον πιο ελεύθερο ήρωα της αμερικανικής λογοτεχνίας, που αρνήθηκε τους κανόνες της κοινωνίας του και ένωσε την τύχη του με έναν σκλάβο δραπέτη.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Ο Σάχης του Ιράν και η Αμερική που δεν μπορούσε να φανταστεί την ζωή χωρίς αυτόν

Βιβλίο / Ο Σάχης του Ιράν και η Αμερική που δεν μπορούσε να φανταστεί τη ζωή χωρίς αυτόν

Ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Βασιλεύς των Βασιλέων», όπως αποκαλούσε τον εαυτό του ο Ρεζά Παχλαβί, εστιάζει στις διαδοχικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ που «αποδέχτηκαν πρόθυμα τις φαντασιώσεις του, τόσο για τον εαυτό του όσο και για τη χώρα του».
THE LIFO TEAM
Γωγώ Ατζολετάκη: «Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας δεν είναι “ληγμένα προϊόντα”»

Βιβλίο / Γωγώ Ατζολετάκη: «Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας δεν είναι “ληγμένα προϊόντα”»

Σταρ Ελλάς στα νιάτα της, διακρίθηκε ως ηθοποιός, θιασάρχης, ραδιοφωνική παραγωγός, δοκιμάστηκε επίσης στη συγγραφή έχοντας κυκλοφορήσει μέχρι τώρα επτά βιβλία μαζί με το πρόσφατο «Η τρίτη άνοιξη» (εκδ. Επίμετρο), που έδωσε και το έναυσμα γι’ αυτήν τη συνέντευξη.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
O Δημήτρης Γκιώνης, οι ένδοξες μέρες της «Ελευθεροτυπίας» και το σημερινό μιντιακό σούπερ μάρκετ

Οι Αθηναίοι / O Δημήτρης Γκιώνης, οι ένδοξες μέρες της «Ελευθεροτυπίας» και το σημερινό μιντιακό σούπερ μάρκετ

Ο 81χρονος δημοσιογράφος και συγγραφέας που για δεκαετίες διηύθηνε τις πολιτιστικές σελίδες της Ελευθεροτυπίας, αφηγείται τη συναρπαστική καριέρα του στη LiFO
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Κλαίρη Μιτσοτάκη: «Η αξιοπρέπεια και η φιλία είναι τα θεμέλια της ζωής μας»

Βιβλίο / Κλαίρη Μιτσοτάκη: «Η αξιοπρέπεια και η φιλία είναι τα θεμέλια της ζωής μας»

Η σπουδαία μεταφράστρια, που έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της δουλειάς της στον Μαρσέλ Προυστ, μας ξεναγεί στον πολύπλοκο κόσμο του και εκφράζει τον θυμό της για την πανταχού παρούσα απάτη της εποχής μας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Η αλήθεια για τον «Συνταγματάρχη» Πάρκερ, τον διαβόητο μάνατζερ του Έλβις Πρίσλεϊ

Βιβλίο / Η αλήθεια για τον «Συνταγματάρχη» Πάρκερ, τον διαβόητο μάνατζερ του Έλβις Πρίσλεϊ

Ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Ο Συνταγματάρχης και ο Βασιλιάς» εξερευνά τη συναρπαστική ζωή ενός ακούραστου κομπιναδόρου που προσπαθούσε απεγνωσμένα να ανακαλύψει εκ νέου τον εαυτό του.
THE LIFO TEAM
Γνώριζαν ή όχι οι Γερμανοί για τα εγκλήματα του Χίτλερ;

Βιβλίο / Γνώριζαν ή όχι οι Γερμανοί για τα εγκλήματα του Χίτλερ;

Πότε ακριβώς χάθηκε ο πόλεμος για τον Άξονα; Ποια ήταν η πιο σημαντική μάχη του πολέμου; Πόσο «συμμέτοχος» ήταν ο Γερμανικός λαός στο ολοκαύτωμα; Σ’ αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει μια νέα ογκώδης έκδοση με τίτλο «Η συνολική ιστορία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου».
THE LIFO TEAM
Αudiobooks: Αντί να διαβάσεις το νέο βιβλίο της Σάλι Ρούνεϊ, το ακούς

Βιβλίο / Αudiobooks: Αντί να διαβάσεις το νέο βιβλίο της Σάλι Ρούνεϊ, το ακούς

Είναι νωρίς να πούμε πως αυτά τα ηχητικά λογοτεχνικά αρχεία μπορούν να αντικαταστήσουν το βιβλίο. Είναι όμως μια υπέροχη λύση για όσους θέλουν να διαβάσουν αλλά δεν έχουν χρόνο ή έχουν μπλοκάρει με το κανονικό διάβασμα.
ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ
«Στα τέσσερα»: Το πιο καυτό και αμφιλεγόμενο βιβλίο του φετινού καλοκαιριού

Βιβλίο / «Στα τέσσερα»: Το πιο καυτό και αμφιλεγόμενο βιβλίο του φετινού καλοκαιριού

«Κάποιες το λάτρεψαν, άλλες το σιχάθηκαν»: Το βιβλίο της Miranda July για την ερωτική περιπλάνηση μιας γυναίκας στη μέση ηλικία που χαρακτηρίστηκε ως «το πρώτο μεγάλο μυθιστόρημα για την περιεμμηνόπαυση», είναι η λογοτεχνική επιτυχία της χρονιάς.
THE LIFO TEAM
Πατρίτσια Χάισμιθ: «Ο κόσμος και τα μαρτίνι του είναι δικά μου!»

Βιβλίο / Πατρίτσια Χάισμιθ: «Ο κόσμος και τα μαρτίνι του είναι δικά μου!»

Τα πολυσυζητημένα ημερολόγια της Χάισμιθ αποκαλύπτουν κρυφές σκέψεις της συγγραφέως του «Ταλαντούχου κύριου Ρίπλεϊ», τους άγνωστους έρωτες και την εξάρτησή της από τη γραφή και το αλκοόλ.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ