Υπερβολικά πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να κρατούνται σε συνθήκες που αποτελούν προσβολή για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια επισημαίνει μεταξύ άλλων έκθεση Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης για τις ελληνικές φυλακές.
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας (CPT) τονίζει ότι είναι επείγουσα προτεραιότητα η αναμόρφωση του σωφρονιστικού συστήματος και ο τερματισμός της αστυνομικής κακομεταχείρισης.
Μετά την επίσκεψη σε φυλακές και αστυνομικά τμήματα στην Ελλάδα (το διάστημα 28 Μαρτίου- 9 Απριλίου 2019), η Επιτροπή συνιστά στις ελληνικές αρχές να διορθώσουν δομικά προβλήματα που έχουν οδηγήσει σε μακρόχρονη κακομεταχείριση κρατουμένων, υπερπληρότητα φυλακών και ελλείψεις σε προσωπικό, μεταξύ άλλων.
Συχνή πρακτική η αστυνομική κακομεταχείριση
Η επιτροπή αναγνωρίζει ότι έχουν ληφθεί κάποια θετικά μέτρα σε σύγκριση με την επίσκεψή της στη χώρα μας το 2015, αλλά υπογραμμίζει ότι παραμένουν υπερβολικά πολλά θεμελιώδη προβλήματα. «Εξετάζοντας την κατάσταση ανθρώπων που κρατούνται από την ελληνική αστυνομία, η έκθεση καταλήγει ότι η αστυνομική κακομεταχείριση παραμένει συχνή πρακτική σε όλη την Ελλάδα», αναφέρει χαρακτηριστικά η Επιτροπή.
Μάλιστα, χαρακτηρίζει ανεπαρκές το υπάρχον σύστημα διερεύνησης των καταγγελιών για κακομεταχείριση. Σε αυτό το πλαίσιο, η CTP καλεί τις ελληνικές αρχές να διασφαλίσουν πως όλοι οι αστυνομικοί της χώρας κατανοούν με σαφήνεια ότι όποια μορφή κακομεταχείρισης κρατουμένων συνιστά εγκληματική πράξη που θα διώκεται.
Κοριοί, μούχλα, βρώμικα στρώματα
Σε ό,τι αφορά τις φυλακές, «υπερβολικά πολλοί φυλακισμένοι εξακολουθούν να κρατούνται σε συνθήκες που αντιπροσωπεύουν μια προσβολή στην ανθρώπινη αξιοπρέπειά τους. Επείγοντα μέτρα πρέπει να ληφθούν για τη μείωση της υπερπληρότητας στις φυλακές ανδρών Κορυδαλλού και τις φυλακές Θεσσαλονίκης, καθώς αμφότερες λειτουργούν σε ποσοστό που ξεπερνά το 140% της επίσημης χωρητικότητάς τους».
Ιδιαίτερα για τον Κορυδαλλό, η Επιτροπή επισημαίνει ότι εντόπισε έως και 7 ανθρώπους σε κελί 9,5 τετραγωνικών μέτρων, με βρώμικα στρώματα και κουβέρτες, κοριούς, μούχλα στους τοίχους και το ταβάνι. «Οι συνθήκες σε συγκεκριμένες πτέρυγες των ανδρικών φυλακών Κορυδαλλού και τις φυλακές Νιγρίτας ήταν τόσο άσχημες που μπορεί εύκολα να θεωρηθεί ότι ισοδυναμούν με απάνθρωπη και ταπεινωτική μεταχείριση», αναφέρει χαρακτηριστικά η CTP.
Η Επιτροπή καλεί τις συνθήκες να μειώσει τον αριθμό κρατουμένων, ώστε να διασφαλιστεί πως κάθε ένα άτομο ζει σε χώρο τουλάχιστον 4 τετραγωνικών μέτρων και έχει δικό του κρεβάτι. «Κανένας φυλακισμένος δεν θα έπρεπε να είναι αναγκασμένος να κοιμάται σε στρώμα στο πάτωμα. Επίσης στους κρατούμενους πρέπει να χορηγούνται προϊόντα υγιεινής και τακτική πρόσβαση σε ζεστό νερό».
Για την κατάσταση στις φυλακές η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη ότι οι κρατούμενοι- και όχι οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι- έχουν τον έλεγχο των πτερύγων. Επισημαίνουν παράλληλα ότι διαπίστωσαν υψηλά επίπεδα βίας και εκφοβισμού στις φυλακές που επισκέφθηκαν. «Πολλά περιστατικά βίας εξακολουθούν να μην αναφέρονται ή περνούν απαρατήρητα», σημειώνει η CTP.
Σε γενικές γραμμές, η Επιτροπή προτείνει «πιο αποφασιστική δράση», συμπεριλαμβανομένου του σχεδιασμού δεύτερου, πιο λεπτομερούς στρατηγικού πλάνου από την κυβέρνηση, για το σωφρονιστικό σύστημα, για το διάστημα από το 2021 έως το 2025.
Η απάντηση των ελληνικών αρχών
Το Συμβούλιο της Ευρώπης παράλληλα με την έκθεση της Επιτροπής δημοσίευσε και την απάντηση που έστειλαν οι ελληνικές αρχές στις 6 Μαρτίου 2020.
Σε αυτή, αναφέρεται ότι ο σχεδιασμός της νέας πολιτικής ηγεσίας της γ.γ. Αντεγκληματικής Πολιτικής αφορά σε ζητήματα ασφαλείας με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην αναβάθμιση του σωφρονιστικού συστήματος.
Σημειώνονται αναλυτικά οι βελτιώσεις και ανακαινίσεις που έχουν γίνει στις φυλακές, τα μέτρα για τη μείωση του υπερπληθυσμού (όπως οι νέες φυλακές στη Δράμα, οι νέες πτέρυγες στις φυλακές της Νιγρίτας και ο σχεδιασμός για μεταφορά των φυλακών Κορυδαλλού στον Ασπρόπυργο), οι πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των φαινομένων βίας ανάμεσα στους φυλακισμένους (όπως μεταφορά φυλακισμένων), καθώς και οι κινήσεις για την πρόσληψη επιπλέον προσωπικού, που σχεδιάζεται σε όλα τα σωφρονιστικά καταστήματα.
Σε ό,τι αφορά τις καταγγελίες για τη βία που ασκείται σε κρατούμενους, οι ελληνικές Aρχές ενημερώνουν για τις διαδικασίες που ακολουθούνται και σημειώνουν ότι με πρόσφατο νόμο ενισχύεται ο ρόλος του Συνηγόρου του Πολίτη ως Εθνικού Μηχανισμού για τη Διερεύνηση Περιστατικών Αυθαιρεσίας.
Για την υγειονομική περίθαλψη των κρατούμενων υπογραμμίζεται ότι στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο διαρκούς συνεργασίας και επικοινωνίας με το υπουργείο Υγείας. Μεταξύ άλλων αναφέρεται και η υλοποίηση του προγράμματος «Ενδυνάμωση της υγειονομικής περίθαλψης στις φυλακές στην Ελλάδα» από τα συναρμόδια υπουργεία, με στόχο τη βελτίωση της παροχής υπηρεσιών υγείας και τη διαμόρφωση πρωτοκόλλου ιατρικής εξέτασης των νέων φυλακισμένων, καθώς και η συνεργασία με οργανισμούς, σωματεία και υπηρεσίες υγείας για τη βελτίωση του συστήματος υγείας για τους φυλακισμένους.
Τέλος, σε ό,τι αφορά τα αστυνομικά τμήματα, το αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. ενημερώνει για τη διερεύνηση καταγγελιών για συγκεκριμένα περιστατικά αστυνομικής βίας και παραθέτει τις βελτιώσεις που έχουν γίνει στις εγκαταστάσεις. Σε ότι αφορά στην επιμόρφωση των αστυνομικών, σημειώνεται ότι γίνονται σεμινάρια, διαλέξεις και εργαστήρια με θέμα μεταξύ άλλων την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ
σχόλια