Αναρωτιούνται οι αναλυτές των media γιατί κατρακυλάνε έτσι οι κυκλοφορίες των εντύπων, ακόμα και στην Ελλάδα, που δεν έχει και την καλύτερη διείσδυση στο Ιντερνετ. Καθημερινά τα δεδομένα μοιάζουν σαν αγγελτήριο θανάτου -δυσοίωνες στατιστικές, απολυμένοι άνθρωποι, μισθοί που πέφτουν στα γόνατα. Τι είναι αυτό που έχει αλλάξει δραματικά και ενδεχομένως να βάλει τέρμα σε μια συνήθεια των τελευταίων πέντε (και κάτι) αιώνων;
Απάντηση: Σίγουρα ορισμένα πράγματα έχουν αλλάξει εκ θεμελίων (το Ιντερνετ το βασικότερο), μερικά όμως μένουν πάντα ίδια. Οπως το ότι ρίχνοντας την ποιότητα, αργά ή γρήγορα, διώχνεις τον πελάτη. Εχω την εντύπωση ότι σε πιο προηγμένες χώρες υπάρχει μια σαφής μετατόπιση νέων πληθυσμών από το χαρτί στο Ιντερνετ, αλλά στην Ελλάδα η πτώση οφείλεται στη διαρκή έκπτωση της δημοσιογραφίας. Εξ όσων συμπεραίνω, ζούμε μια από τις φτωχότερες στιγμές της των τελευταίων 50 χρόνων -τουλάχιστον σε επίπεδο περιεχομένου, πρωτογένειας, ανεξαρτησίας και συγχρονισμού με τα καινούργια πράγματα.
Οσον αφορά τις εφημερίδες, σχεδόν έχουν αυτοστραγγαλιστεί από τη διαπλοκή τους με τον πλούτο, τη συνάφειά τους (ή συγγένευσή τους) με τους πολιτικούς και την άρνησή τους να επενδύσουν στις αυθεντικές ποιότητες της δημοσιογραφίας -όπως είναι το πρωτότυπο ρεπορτάζ και η έρευνα. Προτιμούν τη φτηνή λύση της αναπαραγωγής, το σχολιασμό από τα μετόπισθεν. Δεδομένου ότι ήδη έχουν χάσει το στοίχημα της ταχύτητας από το Ιντερνετ, το μοναδικό χαρτί τους, η εμβάθυνση και η ποιότητα, είναι κρίσιμο να μη χαθεί. Και χάνεται... Ο,τι απομένει, το θερίζει η εξάρτηση από την κρατική διαφήμιση και η εμπλοκή πολλών εκδοτών με μπίζνες άμεσα ή έμμεσα εξαρτώμενες από το κράτος. Ενας θλιβερός μύλος.
Τα περιοδικά, που έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης στο νέο κλίμα αφού επενδύουν περισσότερο στην εικαστικότητα, τους αργούς ρυθμούς ανάγνωσης και πιο χαλαρό κοινό εδώ, στην Ελλάδα, δεν ζουν την καλύτερη στιγμή τους. Εχει περάσει πολύς καιρός από τη χρυσή εποχή της «Γυναίκας»,
την πρώτη καλή εποχή του «Elle» (επί Χαράς Λουκάκου), το Περιοδικό του Λάλα
το πρώτο «Playboy» του Ανταίου Χρυσοστομίδη
ή το πρώτο «Κλικ» του Κωστόπουλου (το οποίο σαφώς αντιπαθούσα, αλλά αναγνωρίζω ότι έπεσε σαν βόμβα στο νυσταγμένο εκδοτικό τοπίο)
Τα περιοδικά δεν ταράζουν πια κανέναν ούτε εκπαιδεύουν κανέναν -σχεδόν όλα είναι στραμμένα στη Μέκκα των διαφημιστών, παραγεμίζοντας τις σελίδες τους με νωθρή ύλη του ποδιού. Βαθμηδόν έχουν κλειστεί στον εαυτό τους και έχουν πάψει να συνομιλούν με τους αναγνώστες τους (εξαιρούνται ελάχιστα, ιδίως τινέιτζερ περιοδικά). Ενώ σε άλλες χώρες, η πτώση του κόστους έχει γεννήσει χιλιάδες μικρές εκρήξεις δημιουργίας, εδώ το παλιό μοντέλο σέρνεται -πηγαίνοντας από το κακό στο χειρότερο. Ετσι, ούτε δυνατά mainstream περιοδικά έχουμε, ούτε alternative φωνές γεννιούνται. Τέλμα.
-----
Κατάλαβα γιατί, πέφτοντας σε έναν δεκάλογο του καλού περιοδικού που υπογράφει ο πολύς του είδους Andrew Losowsky. Αν το καλοσκεφτείτε, δεν υπάρχει ελληνικό πειροδικό που να της τηρεί όλες ταυτοχρόνως. Εξ ου και το πρόβλημα.
1. Κάνε ένα περιοδικό για τους αναγνώστες σου. Οχι γι' αυτούς που κάνουν PR ούτε για τους διαφημιστές ούτε για τον αρχισυντάκτη σου.
2. Κράτα το χαρακτήρα σου. Αν είσαι χαρτί, μη μιμείσαι τα κόλπα του κομπιούτερ. Μην μπερδεύεις ανόμοια μέσα.
3. Διαφοροποιήσου από τον ανταγωνισμό. Οχι στα περιφερειακά, αλλά στην ουσία του προϊόντος.
4. Φρόντισε να σε βρίσκει το κοινό σου. Οσο και να σε αγαπάει κανείς, ξενερώνει αν δεν μπορεί να σε βρει εύκολα.
5. Ξάφνιασε και προκάλεσε τους αναγνώστες σου. Δώσε τους αυτό που θέλουν, κυρίως όμως δώσε τους αυτό που θέλουν και δεν ξέρουν πώς να το ζητήσουν.
6. Μάθε τι σου ταιριάζει και μπορείς να κάνεις, και τι όχι.
7. Κάνε κάθε τεύχος σου συλλεκτικό. Φρόντισε να θέλει ο άλλος να το κρατήσει στη βιβλιοθήκη του.
8. Δημοσιογράφοι: μάθετε να σκέφτεστε οπτικά. Σχεδιαστές: μάθετε να αγαπάτε τις λέξεις. Και μετά μάθετε να τα λέτε μεταξύ σας.
9. Αποζημιώστε τους αφοσιωμένους αναγνώστες σας. Με κολπάκια και πράγματα που ανακαλύπτεις κρυμμένα μέσα στο περιοδικό -όπως η μουσική που άκουγαν οι δημιουργοί του Wired όταν το δημιουργούσαν.
10. Δεν υπάρχει δέκα. Αλλά καλό είναι να φτιάχνεις λίστες με στρογγυλούς αριθμούς, απομνημονεύονται καλύτερα.
Δεν θέλει και πολλή σκέψη να προβάλλει κανείς αυτούς τους απλούς λόγους πάνω στα ελληνικά περιοδικά για να συμπεράνει ότι δεν φταίει η νέα εποχή για την πτώση τους, αλλά η απουσία πίστης, τεχνογνωσίας και μεθόδου. Κι από μια άποψη, αυτό το συμπέρασμα είναι αισιόδοξο. Γιατί είναι στο χέρι τους να ανατρέψουν την παλιοκατάσταση. *
σχόλια