Η Κάιλι Μινόγκ εμφανίζεται στην οθόνη από τη Μελβούρνη με λευκό baseball cap, μαύρο αμάνικο μπλουζάκι και μια oversized λευκή ζακέτα Chanel. Δεν έχει καταφέρει να συνδεθεί από το laptop, μπαίνει τελικά από το iPhone, σχεδόν αγανακτισμένη με την τεχνολογία, με εκείνη τη μικρή καθημερινή αμηχανία που κάνει ακόμη και τους τεράστιους pop stars να μοιάζουν ξαφνικά πολύ ανθρώπινοι. Η ομάδα της είχε προειδοποιήσει ότι οι συνεντεύξεις της κρατούν λίγο, είκοσι με τριάντα λεπτά το πολύ. Αυτή τη φορά, όμως, η κουβέντα ανοίγει. Και μαζί της ανοίγει κάτι που η ίδια κρατούσε δεκαετίες προστατευμένο: όχι την Κάιλι του glitter, της ντίσκο επιβίωσης και των refrains που πέρασαν από γενιά σε γενιά, αλλά τη γυναίκα που έμαθε να μιλάει δημόσια σαν να αμύνεται.
Η αφορμή είναι το KYLIE, το νέο τριμερές ντοκιμαντέρ του Netflix που κάνει πρεμιέρα στις 20 Μαΐου και επιχειρεί να αφηγηθεί τη ζωή και την καριέρα της μέσα από προσωπικά αρχεία, παλιές φωτογραφίες, home movies και νέες συνεντεύξεις. Από το Neighbours και το «I Should Be So Lucky» μέχρι το «Can’t Get You Out of My Head», το «Spinning Around» και το πρόσφατο δεύτερο pop θαύμα του «Padam Padam», η σειρά δεν κοιτάζει απλώς μια διαδρομή επιτυχιών. Κοιτάζει την παράξενη μηχανική μιας pop περσόνας που έμεινε σχεδόν πάντα διαθέσιμη στο κοινό, αλλά κράτησε το πιο ευάλωτο κομμάτι της μακριά του.
Το ντοκιμαντέρ σκηνοθετεί ο Michael Harte και παράγεται από την Ventureland του John Battsek. Στη σειρά μιλούν πρόσωπα που δεν λειτουργούν απλώς ως διακοσμητικές μαρτυρίες, αλλά ως διαφορετικές είσοδοι στο φαινόμενο Kylie: η αδελφή της Dannii Minogue, ο Jason Donovan, ο Pete Waterman και ο Nick Cave. Η επιλογή είναι εύστοχη, γιατί η Κάιλι δεν εξηγείται από μία μόνο εποχή. Υπάρχει η Κάιλι του αυστραλιανού soap, η Κάιλι της pop αθωότητας των Stock Aitken Waterman, η Κάιλι της 90s μεταμόρφωσης, η Κάιλι που μπήκε στον σκοτεινό κόσμο του Nick Cave με το «Where the Wild Roses Grow», η Κάιλι που έγινε club icon, gay icon, survivor, μικρόσωμη θεότητα της πίστας, γυναίκα που συνέχισε να χορεύει όταν η βιομηχανία είχε ήδη αρχίσει να αναρωτιέται πότε ακριβώς πρέπει μια pop star να σταματήσει να είναι σέξι.
Το πιο ενδιαφέρον εδώ δεν είναι ότι μιλάει. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μιλάει. Η Μινόγκ υπήρξε για δεκαετίες σχεδόν ιδανικό παράδειγμα δημόσιας παρουσίας που δεν παραδίνεται εύκολα. Ευγενική, λαμπερή, πειθαρχημένη, προστατευμένη. Ένα είδωλο που έμαθε πολύ νωρίς πως κάθε προσωπική πληροφορία μπορεί να μετατραπεί σε πρωτοσέλιδο, κάθε σχέση σε αφήγημα, κάθε τραύμα σε μικρό, εύπεπτο soundbite. Στη συνέντευξή της στους Sunday Times, η ίδια λέει ότι έχει «καεί» αρκετές φορές και έχει εκπαιδευτεί να απαντά σαν να παίζει σκάκι — παρότι, όπως σημειώνει, δεν παίζει σκάκι. Είναι μια φράση που ακούγεται σχεδόν κωμική, αλλά περιγράφει με ακρίβεια μια ολόκληρη ζωή μέσα στη δημοσιότητα: να δίνεις αρκετά ώστε να φαίνεσαι ανοιχτή, ποτέ τόσο ώστε να μείνεις εκτεθειμένη.
Αυτό κάνει το KYLIE πιο ενδιαφέρον από ένα ακόμη ντοκιμαντέρ pop αυτομυθολογίας. Δεν υπόσχεται απλώς backstage πρόσβαση. Υπόσχεται την ελεγχόμενη ρωγμή μιας περσόνας που για χρόνια κράτησε την εσωτερική της ζωή σε απόσταση ασφαλείας. Η σειρά χωρίζεται σε τρεις δεκαετίες — τα 80s, τα 90s και τα 00s — και ακολουθεί την πορεία της από την παιδική και εφηβική ζωή στην Αυστραλία μέχρι την παγκόσμια pop αναγνώριση. Όμως τα πραγματικά φορτισμένα σημεία δεν βρίσκονται μόνο στα βραβεία, στα charts ή στα looks. Βρίσκονται στα κοκκώδη προσωπικά βίντεο, στις παλιές ερωτικές ιστορίες, στις οικογενειακές μνήμες, στις στιγμές όπου η εικόνα της Kylie δείχνει για λίγο λιγότερο αψεγάδιαστη και περισσότερο κατοικημένη.
Κεντρική σκιά σε αυτή την αφήγηση είναι ο Michael Hutchence. Η σχέση τους κράτησε περίπου δύο χρόνια, από το 1989 έως το 1991, αλλά στο ντοκιμαντέρ φαίνεται να έχει το βάρος ενός εσωτερικού σεισμού. Ο Hutchence, ο frontman των INXS, δεν εμφανίζεται ως απλό κεφάλαιο ερωτικής βιογραφίας. Εμφανίζεται ως ο άνθρωπος που την έσπρωξε να σταθεί αλλιώς μέσα στον εαυτό της, να βγει από την ασφαλή pop κατασκευή, να ανακαλύψει ένα είδος σιωπής και έντασης που δεν ανήκε στον κόσμο του «I Should Be So Lucky». Όταν η Μινόγκ μιλά γι’ αυτόν, συγκινείται. Και όταν ερωτάται αν ήταν ο έρωτας της ζωής της, δεν απαντά με άμυνα. Λέει, ουσιαστικά, πως μάλλον ναι. Όχι επειδή η σχέση κράτησε πολύ, αλλά επειδή άφησε ίχνος.
Δίπλα σε αυτό υπάρχει και ο Jason Donovan, ο συμπρωταγωνιστής της στο Neighbours, το πρώτο μεγάλο ειδύλλιο που πέρασε από την τηλεοπτική μυθοπλασία στην πραγματική ζωή. Η σχέση τους υπήρξε για μια ολόκληρη γενιά κομμάτι της pop μνήμης των 80s: ο Scott και η Charlene, το τηλεοπτικό φιλί, η αθωότητα που γινόταν προϊόν, τραγούδι, εξώφυλλο, φαντασίωση. Σήμερα, η Μινόγκ μιλά γι’ αυτό με τρυφερότητα και χιούμορ. Του έστελνε μηνύματα, λέει, όταν έβλεπε παλιές φωτογραφίες και βίντεο από εκείνη την εποχή. Του είπε να αρχίσει να μαζεύει υλικό για το δικό του ντοκιμαντέρ. Είναι μια μικρή λεπτομέρεια, αλλά δείχνει κάτι βαθύτερο: ότι η Kylie δεν ξαναβλέπει απλώς το αρχείο της. Διαπραγματεύεται με τους ανθρώπους που κατοικούν ακόμη μέσα του.
Το πιο δύσκολο κεφάλαιο, όμως, παραμένει η διάγνωση με καρκίνο του μαστού το 2005. Τότε, η Μινόγκ αναγκάστηκε να ανακοινώσει σχεδόν αμέσως την ασθένειά της, επειδή επρόκειτο να συνεχίσει τη Showgirl περιοδεία της. Δεν είχε την πολυτέλεια της σιωπής. Το σώμα της έγινε είδηση πριν προλάβει η ίδια να καταλάβει τι της είχε συμβεί. Το φαινόμενο που ακολούθησε ονομάστηκε «Kylie effect»: στην Αυστραλία, οι κρατήσεις για μαστογραφίες αυξήθηκαν σημαντικά μετά τη δημόσια ανακοίνωση της διάγνωσής της, με μελέτη στο Medical Journal of Australia να καταγράφει αύξηση 40% μέσα στις δύο εβδομάδες έντονης δημοσιότητας.
Αυτή η πληροφορία είναι σημαντική, αλλά δεν πρέπει να καταπιεί την ίδια την εμπειρία. Η Μινόγκ γνωρίζει ότι η δημόσια εξομολόγηση μπορεί να βοηθήσει κάποιον να νιώσει λιγότερο μόνος. Ταυτόχρονα, ξέρει πως η ασθένεια δεν χωρά εύκολα σε καθαρές, εμπνευστικές φράσεις. Δεν θέλει να παρουσιάσει τον καρκίνο σαν τακτοποιημένο αφήγημα επιβίωσης, ούτε να προσποιηθεί ότι λέει «όλη την ιστορία». Αυτό είναι ίσως το πιο τίμιο σημείο της. Ανοίγει την πόρτα, αλλά δεν αφήνει το κοινό να εγκατασταθεί μέσα στο σπίτι της. Η δημόσια ευαλωτότητα έχει όρια. Και η Κάιλι φαίνεται να ξέρει πια πως το να βάζεις όρια δεν είναι ψυχρότητα· είναι τρόπος να συνεχίζεις.
Το ντοκιμαντέρ έρχεται σε μια στιγμή όπου η pop βιομηχανία έχει σχεδόν εθιστεί στα αυτοβιογραφικά ντοκουμέντα. Μεγάλες μουσικές περσόνες, streaming πλατφόρμες, προσωπικά αρχεία, οικογενειακά βίντεο, εξομολογητικές σκηνές, τραύματα που επιστρέφουν με μοντάζ και μουσική υπόκρουση: η ιδιωτική ζωή των stars έχει γίνει ένα από τα πιο δημοφιλή είδη premium περιεχομένου. Η διαφορά με την Kylie είναι ότι η δική της δημόσια εικόνα δεν είχε ποτέ χτιστεί πάνω στη συνεχή εξομολόγηση. Δεν υπήρξε pop star της υπερέκθεσης. Υπήρξε pop star της επιφάνειας ως τέχνης: καθαρό hook, τέλειο refrain, λαμπερό σώμα, ασταμάτητη μετάλλαξη, ελεγχόμενη χαρά. Το να δούμε τώρα τι υπήρχε κάτω από αυτή την επιφάνεια δεν λειτουργεί σαν κουτσομπολιό. Λειτουργεί σαν καθυστερημένη ανάγνωση.
Και ίσως γι’ αυτό η Κάιλι αντέχει ακόμη. Γιατί δεν ζητά από το κοινό να την αγαπήσει ξανά μέσω τραύματος. Δεν κάνει την ασθένεια, τους έρωτες ή τις απώλειές της νέο brand. Αντίθετα, μοιάζει να λέει: αυτό συνέβη, αυτό με άλλαξε, αλλά δεν είναι όλο αυτό που είμαι. Υπάρχει ακόμη η γυναίκα που λατρεύει την performance, που δηλώνει ότι δεν είναι υγιές για εκείνη να μη τραγουδά και να μη χορεύει, που σκέφτεται περιοδείες, musical, νέες συνεργασίες, νέες μικρές χαρές. Υπάρχει η pop star που πέρασε από την ασθένεια και βγήκε όχι αποσεξουαλικοποιημένη, αλλά πιο ελεύθερη απέναντι στην ίδια της την ηλικία.
Στα 57 της, η Μινόγκ μιλά για το πότε πρέπει μια pop star να σταματήσει να είναι σέξι, μόνο και μόνο για να απορρίψει ουσιαστικά την ερώτηση. Μετά τον καρκίνο, λέει, πέρασε αυτό το εμπόδιο. Η νεότερη γενιά δεν φαίνεται να νοιάζεται με τον ίδιο τρόπο. Και κάπως έτσι, η Kylie γίνεται ξανά ενδιαφέρουσα όχι επειδή αρνείται τον χρόνο, αλλά επειδή δεν του παραδίδει το σώμα της ως απολογία. Στην ιστορία της, το sexy δεν είναι νεότητα. Είναι ρυθμός, επιμονή, σκηνική νοημοσύνη, η ικανότητα να κρατάς ακόμη ένα κοινό χωρίς να ζητάς συγγνώμη που υπάρχεις.
Προς το τέλος της συνέντευξης, η κουβέντα φτάνει και στην προσωπική της ζωή σήμερα. Δεν έχει σύντροφο, λέει. Έπειτα από μια σχέση που τελείωσε, κατάλαβε ότι είναι εντάξει μόνη της. Είναι πιο επιλεκτική. Ξέρει πια τι δεν θέλει. Η λέξη «νάρκισσοι» εμφανίζεται ως κόκκινη γραμμή. Δεν χρειάζεται να γίνει μεγάλο δράμα. Αρκεί ως μικρή, ώριμη δήλωση αυτοπροστασίας από μια γυναίκα που πέρασε αρκετές δεκαετίες μέσα σε βλέμματα άλλων.
Το πιο γοητευτικό στην Κάιλι Μινόγκ ήταν πάντα αυτή η αντίφαση: μοιάζει ελαφριά, αλλά δεν είναι. Η μουσική της χτίστηκε πάνω στην ευφορία, όμως η διάρκεια της καριέρας της χτίστηκε πάνω σε κάτι πιο σκληρό: πειθαρχία, προσαρμοστικότητα, ένστικτο, αυτοέλεγχος, μια σχεδόν αθόρυβη ικανότητα να επιβιώνει από εποχές που αλλάζουν. Το KYLIE φαίνεται να αναγνωρίζει ακριβώς αυτό. Όχι μόνο την pop star που έδωσε στον κόσμο refrains, αλλά τη γυναίκα που έμαθε να κρατά τη σιωπή της μέχρι να αποφασίσει η ίδια πότε θα τη σπάσει.
Και όταν τη σπάει, δεν το κάνει για να καταργήσει το μυστήριο. Το κάνει για να δείξει ότι πίσω από το glitter υπήρχε πάντα μια ζωή πιο σύνθετη, πιο αμήχανη, πιο πληγωμένη και πιο αστεία από όσο επέτρεπε η εικόνα. Η Kylie δεν ζητά να τη δούμε «όπως πραγματικά είναι». Αυτό θα ήταν πολύ εύκολο, πολύ σημερινό, πολύ φτιαγμένο για trailer.
Ζητά κάτι πιο λεπτό: να δεχτούμε ότι ακόμη και τα πιο φωτεινά pop είδωλα έχουν δικαίωμα να ανοίγουν το αρχείο τους λίγο λίγο, με τους δικούς τους όρους, κρατώντας πάντα ένα δωμάτιο κλειστό.
Με στοιχεία από The Sunday Times, Netflix
