Μαρία Μήτσορα: “Εάν κάποιος ξέρει να διαβάσει την αρχή, προβλέπει και το τέλος”

Μαρία Μήτσορα: “Εάν κάποιος ξέρει να διαβάσει την αρχή, προβλέπει και το τέλος” Facebook Twitter
0

 

Ανάμεσα στις ερωτήσεις παρατίθενται αποσπάσματα από τη νέα της συλλογή διηγημάτων “Από τη μέση και κάτω” που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. 

Γιατί η ζωή πονάει, κυρία Μήτσορα; 

Όπως λένε οι βουδιστές μοναχοί, η ζωή είναι επτά φορές πάνω κι έξι φορές κάτω. Η ζωή πονάει, γελάει, τραγουδάει... Θεωρώ και τον φόβο ένα είδος πόνου. Ο πόνος πάντως είναι ένα συναίσθημα που μας προστατεύει, μαθαίνοντάς μας συχνά να αποφεύγουμε τα χειρότερα. 

Για μια τέλεια φράση θα έπεφτα στα γόνατα; Ερωτηματικά εισπνέοντας, θαυμαστικά εκπνέοντας, ψάχνω τη στιγμή.

Μέχρι πού μπορεί να φτάσει κανείς για μια τέλεια φράση; 

Εγώ πάντως, ψάχνοντας την τέλεια φράση, έχω γράψει εφτά βιβλία. Οι λέξεις ανταλλάσσονται σαν ακονισμένα μαχαίρια, σαν σπασμένα παλιά κοσμήματα, σαν χάδια... Νομίζω όμως ότι έχω γράψει πολλά για τις λέξεις στο βιβλίο “Με Λένε Λέξη”. Πως γίνεται όμως και, στις πραγματικά μεγάλες στιγμές, μένουμε όχι μόνο  χωρίς λέξεις, αλλά συχνά άφωνοι.

Πόσο θα ήθελα να αρχίσω την ιστορία μου από την αρχή. Η αρχή όμως είναι πολύ πιο σκοτεινή από το τέλος.
 

Γιατί η αρχή είναι πιο σκοτεινή;

Γιατί στην αρχή υπάρχει το αδιαφοροποίητο χάος, όπως πριν το «γεννηθήτω το φως». Η αρχή είναι σκοτεινή, όπως όλες οι προφητείες. Εάν κάποιος ξέρει να τη διαβάσει, προβλέπει και το τέλος. 

Μου άρεσε επίσης πολύ η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων γιατί, διαβάζοντας εκείνες τις σελίδες, κατάλαβα ότι δεν είναι απαραίτητη η καλοσύνη στο θαύμα, ή τέλος πάντων, πως είναι διαφορετικό το θαύμα από το θαυμάσιο. 

Σε τι διαφέρει λοιπόν το θαύμα απ’ το θαυμάσιο;

Στην αρχή, αυτές οι ερωτήσεις μου φάνηκαν θαυμάσιες γιατί δεν αφορούσαν την προσωπική μου ζωή. Τώρα που προσπαθώ να τις απαντήσω, έξω από το πλαίσιο του κάθε διηγήματος, τις αντιλαμβάνομαι σαν γόρδιους δεσμούς. Το θαύμα περιέχει το απόλυτο μυστήριο. Το θαύμα αξίζει να μας ρίξει στα γόνατα. 

Η μικρή τρέχοντας σκεφτόταν-η αγάπη μας σταματάει, γι’ αυτό δεν θα αγαπήσω ποτέ.

Υπάρχει βία μέσα  στην αγάπη;

Οπωσδήποτε, το ίδιο και στον έρωτα. Ψυχική ή σωματική. Η πιο απλή μορφή της είναι η κτητικότητα. Αναρωτιέμαι αν η πραγματική αγάπη είναι εκείνη που δεν περιέχει ένα ψήγμα βίας, αναρωτιέμαι εντέλει, εάν αυτό το είδος αγάπης υπάρχει μόνο σ’ έναν τέλειο κόσμο. 

Ο πόνος την κρατάει στο υπόγειο. Όχι η τροχοπέδη, η παλάμη της χωράει να περάσει από μέσα. Με κρατάνε δεμένη γιατί ακόμα πιστεύουν ότι μπορώ να τους ξεφύγω, σκέφτεται με ένα φλας δύναμης. Μετά ξεχνιέται στη γλώσσα των χαμένων.

Από τι είναι φτιαγμένη η γλώσσα των χαμένων;

Είναι η γλώσσα με τα πολλά δεν δεν δεν και τα ατελείωτα θα θα θα. Οταν έγραφα την εκδοχή της Περσεφόνης, είχα βρει ένα εξαιρετικά σπάνιο λεξικό αυτής της γλώσσας, σ΄ένα παλαιοβιβλιοπωλείο κοντά στην Πλατεία Αβησσυνίας. Δεν ξέρω πώς στην ευχή το ξέχασα μέσα στο ταξί.

-Πού θα ήθελες να είσαι;
-Σ' ένα ακρωτήριο που λέγεται Το Τέλος της Ύλης.
-Θα μου το δείξεις στον χάρτη;
-Δεν είναι σαν το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, υπάρχει μόνο σε χάρτες μυστικούς. Οι παντοδύναμοι άνεμοι που φυσάνε εκεί αρπάζουνε τις επιθυμίες σου και στο τέλος χάνεις τη μνήμη σου, τ' όνομά σου.

(Πώς) μπορείς να κρατήσεις  την επιθυμία σου, τη μνήμη σου, τ’ όνομά σου;

Φροντίζοντας πρώτα απ’ όλα να διατηρήσεις την ευθυμία σου. Δίχως αυτήν, η επιθυμία θα επικεντρωθεί σε κάποιο σκοτεινό αντικείμενο, η μνήμη θα σκαλώνει στα δυσάρεστα. Στο συγκεκριμένο όμως διήγημα, “Το Τέλος της Ύλης”, η ηρωίδα που επιθυμεί να ξεχαστεί ακόμα και το όνομά της, εκφράζει μια βαθιά ευχή ανυπαρξίας.

Οταν σιγουρεύτηκα ότι ήταν η φωνή της Ελένης, άρχισα να συλλογίζομαι, θα μου κρύβεται μεταμφιεσμένη σε νοικοκυρά παντρεμένη με παιδί, μισοκοιμισμένη κι αυτή όπως κι εγώ, με το στήθος μισοχυμένο πάνω στο σεντόνι, στρογγυλό σαν γεμάτο φεγγάρι και σουσάμια σκόρπια στο κρεβάτι.

Είναι η συμβατικότητα μια μεταμφίεση;

Προσωπικά τρελαίνομαι για τις μεταμφιέσεις. Ηταν το αγαπημένο μου παιχνίδι όταν ήμουν παιδί. Κατά κάποιον τρόπο, γράφοντας ο συγγραφέας μεταμφιέζεται διαδοχικά, άλλοτε λιγότερο άλλοτε περισσότερο, σε κάθε έναν από τους ήρωες. Αν μπορούσα κάποια μέρα, γράφοντας, να μεταμφιεστώ σε μία τέλεια νοικοκυρά, που μεγαλώνει τα παιδιά της με ευφυία κι ευαισθησία, ενώ συγχρόνως μπορεί να κάνει θαύματα στην κουζίνα, μεταμορφώνοντας το ωμό σε ψημένο, θα είχε για μένα πάρα πολύ ενδιαφέρον.  

Αρκεί ένας αναστεναγμός για να καταρρεύσει η σκεπή. 

Για να καταρεύσει ένας άνθρωπος, τι αρκεί;

Εξαρτάται, πόσα έχει συσσωρεύσει μέσα του. Και πάλι καμιά φορά ένας αναστεναγμός αρκεί. Κάτι δεν λένε για το τελευταίο άχυρο που τσάκισε τη ράχη της καμήλας; (καμιά φορά οι καμήλες είναι πάρα πολλές, είναι ολόκληροι λαοί).

Αχ Ζέννια, ελπίζω εσύ να είσαι καλά εκεί που βρίσκεσαι με τον αγαπημένο σου και μαζί ν΄αλλάξετε με δικαιοσύνη τον κόσμο σας. Είχε περάσει καιρός χωρίς να σκεφτώ την αθώα σου ομορφιά. Έλαμπες όμως σαν την κρίσιμη σταγόνα αίματος που αλλάζει τους αιώνες και τις χιλιετίες. Ελαμπες σαν τη σταγόνα αίματος που σύντομα θα κυλήσει κι εδώ.

Πώς αλλάζει η Ιστορία;

Όπως αλλάζει και η ζωή μας. Τίποτα δεν μένει στάσιμο. Για να απαντήσω σ' αυτήν την δύσκολη ερώτηση, έβαλα να ακούσω ένα πολύ παλιό τραγούδι των Mothers of invention, το “Trouble coming every day”. Σας συστήνω να το ακούσετε κι εσείς, όσο πιο δυνατά μπορείτε. Εκτός από τις ίδιες τις αλλαγές, ενδιαφέρον έχουν οι επεμβάσεις και η προσπάθεια ελέγχου της Ιστορίας. Για παράδειγμα, μετά το Β' Παγκόσμιο πόλεμο, σε κάποιες χώρες της Ευρώπης παύει ήδη να αναγράφεται το θρήσκευμα στις ταυτότητες, ώστε να προστατευθούν ορισμένες θρησκευτικές μειονότητες. Τα τελευταία χρόνια, στην Γαλλία συγκεκριμένα, απαγορεύονται στο σχολείο οι μαντήλες. Αυτό σημαίνει ότι απαγορεύονται και οι γαλάζιες “παναγίτσες της Λούρδης”. Οι περισσότεροι, όπως κι εγώ, εντυπωσιάζονται από τις κρίσιμες στιγμές, όταν οι ισορροπίες αλλάζουν δραματικά. Θα ήμουνα περίεργη να μάθω πώς ένας ιστορικός αναλύει τον υπόγειο τρόπο με τον οποίο σήμερα, εκείνο που νομίζαμε ξεθυμασμένο όπιο του λαού γίνεται το όπλο του λαού και μας τρομάζει. Πού να αρχίσει κανείς και πού να τελειώσει, τη στιγμή που ζούμε σε μία εποχή τρομερής επιτάχυνσης και η ιστορική πραγματικότητα γύρω μας συνεχώς αλλάζει. Πριν αγχωθώ και πάλι τρομερά, πάω να ακούσω  εκείνο το πολύ παλιό τραγούδι του Dylan, “Something is happening here and you don’t know what it is, do you Mr. Jones?”. 

0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

 Θωμάς Κοροβίνης: “Η κανονικότητα δεν είναι πανάκεια”

Βιβλίο / Θωμάς Κοροβίνης: “Η κανονικότητα δεν είναι πανάκεια”

Σπάραγμα Ένα: Η αφήγηση και του ελάχιστου κομματιού της ζωής μας είναι συνάρτηση και της ζωής των άλλων. Σπάραγμα Δύο: Αν περίσσευαν οι άνθρωποι του πάθους, ο κόσμος μας δε θα ήταν χειρότερος, θα γέμιζε αδιάλειπτες ερωτικές και αγαπητικές εκρήξεις. Σπάραγμα Τρία: Ο πιο άχρηστος είναι ο φόβος απέναντι στο μοιραίο. Σπάραγμα Τέσσερα: Μια ζωή που έχει εκτροχιαστεί, δε μπορεί να επανέλθει. Ούτε κι η κανονικότητα είναι πανάκεια. Σπάραγμα Πέντε: Ο συγγραφέας είναι "αυτά που γράφει". Και για τον ίδιο, και για τους αναγνώστες του. Δεν υπάρχει έξω απ' το έργο του, είτε είναι άγιος, είτε εγκληματίας. Σπάραγμα Έξι: "Οι λέξεις είναι θηλυκές. Γεννάνε κι άλλες λέξεις. "Ο λόγος σημαίνεται απο 'κείνα που θα' χε να αποσιωπήσει". Ο συγγραφέας μιλά στο LIFO.gr, λίγες ώρες πριν παρουσιάσει στη Θεσσαλονίκη το νέο του βιβλίο, τη συλλογή αφηγημάτων “Τι πάθος ατελείωτο”, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα.
ΒΙΒΛΙΟ /ΟΔΗΓΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Όσα δεν λέμε ποτέ για την Ελίζαμπεθ Στράουτ

The Review / Όσα δεν λέμε ποτέ για την Ελίζαμπεθ Στράουτ

Η βραβευμένη με Πούλιτζερ Αμερικανίδα συγγραφέας αποτελεί παγκόσμιο εκδοτικό φαινόμενο – και δικαίως. Η αποκλειστική μεταφράστριά της στα ελληνικά, Mαργαρίτα Ζαχαριάδου, συζητά με τη Βένα Γεωργακοπούλου για το νέο μυθιστόρημά της «Όσα δεν λέμε ποτέ», μια πικρή, σπαρακτική εικόνα της Αμερικής του Τραμπ.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Μέγας Αλέξανδρος: Ο Θεός, ο βασιλιάς, ο άνθρωπος

Βιβλίο / Μέγας Αλέξανδρος: Ο Θεός, ο βασιλιάς, ο άνθρωπος

Η νέα, πολυβραβευμένη βιογραφία του Έντμουντ Ρίτσαρντσον «Alexander: God, King, Man» αναδεικνύει τον άνθρωπο πίσω από τον μύθο, εξετάζοντας τις πολιτικές αντιφάσεις και το κόστος των κατακτήσεών του, πέρα από εξιδανικεύσεις και εύκολες βεβαιότητες.
ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΚΗΣ
«Λέγαμε δημοκρατία και ελευθερία και συγκλονιζόμασταν»

Βιβλίο / «Λέγαμε δημοκρατία και συγκλονιζόμασταν»

Στον συλλογικό τόμο των εκδόσεων Τόπος, που μόλις κυκλοφόρησε με τίτλο «Τότε και τώρα», 34 άνθρωποι που αντιστάθηκαν στη δικτατορία ανατρέχουν στις μνήμες του Πολυτεχνείου, με το βλέμμα στραμμένο στο σήμερα. Η LiFO αναδημοσιεύει χαρακτηριστικά αποσπάσματα του βιβλίου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Εκατέρωθεν του φακού»: Η άγνωστη ζωή του Παύλου Μελά και της Ναταλίας Δραγούμη μέσα από το οικογενειακό τους αρχείο

Βιβλίο / Πριν από τον ήρωα, ήταν μια οικογένεια: Οι άγνωστες φωτογραφίες του Παύλου Μελά και της Ναταλίας Δραγούμη

Η έκδοση του ΜΙΕΤ «Εκατέρωθεν του φακού» φέρνει στο φως το άγνωστο οικογενειακό άλμπουμ του μακεδονομάχου και της συζύγου του, αποτυπώνοντας ανέμελες στιγμές μιας ζωής που έμελλε να διακοπεί βίαια από την Ιστορία.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Λυδία Ξυνογαλά: «Οι ιαματικές πηγές δεν χρειάζεται να ρημάξουν αλλά ούτε και να γίνουν spa»

Radio Lifo / Λυδία Ξυνογαλά: «Οι ιαματικές πηγές δεν χρειάζεται να ρημάξουν αλλά ούτε και να γίνουν spa»

Η αρχιτέκτονας και ερευνήτρια Λυδία Ξυνογαλά μελετά τον ξεχασμένο, φυσικό και πολιτιστικό πλούτο των ιαματικών πηγών της χώρας και αναζητά τρόπους να αποκτήσουν ξανά ζωή οι ιστορικές λουτροπόλεις και να γίνουν προσβάσιμες σε όλους.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ
Νέλιο Μπίντερμαν: Γιατί όλος ο κόσμος μιλάει για έναν 23χρονο συγγραφέα

Βιβλίο / Νέλιο Μπίντερμαν: Γιατί όλος ο κόσμος μιλάει για έναν 23χρονο συγγραφέα

Η Πάτι Σμιθ τον αποθεώνει, η Ντούα Λίπα διαβάζει το βιβλίο του, ο Τύπος τον συγκρίνει με τον Τόμας Μαν. Ο Νέλιο Μπίντερμαν είναι ο νεαρός Ελβετός συγγραφέας που κατάφερε να κάνει διεθνές εκδοτικό γεγονός ένα μυθιστόρημα για την παρακμή μιας ουγγρικής αριστοκρατικής οικογένειας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
10 βιβλιοπώλες επιλέγουν το αγαπημένο τους βιβλίο

Βιβλίο / Ζουν μέσα σε χιλιάδες βιβλία· ένα όμως τούς άλλαξε τη ζωή: 10 βιβλιοπώλες της Αθήνας μιλούν

Ποιος ξέρει καλύτερα τα βιβλία από όσους ζουν ανάμεσά τους; Άνθρωποι που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην ανάγνωση μοιράζονται τους αγαπημένους τους τίτλους που τους σημάδεψαν και στους οποίους εξακολουθούν να επιστρέφουν.
ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
Τι θα συνέβαινε αν ξυπνούσες ένα πρωί και ήσουν τρομοκράτης;

Το πίσω ράφι / Είμαστε όλοι τρομοκράτες. Μέχρι αποδείξεως του εναντίου.

Η «Άγνωστη τρομοκράτισσα», το καλοφτιαγμένο πολιτικοκοινωνικό θρίλερ του Ρίτσαρντ Φλάναγκαν, σχολιάζει το τριπάκι του πλανήτη μετά την 11η Σεπτεμβρίου, όπου όλοι αισθάνονται έρμαια αληθινών και ψεύτικων απειλών τρομοκρατίας.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ