Ο Βωμός των Δώδεκα Θεών: Εκεί όπου οι Αθηναίοι πρόσφεραν τα δάκρυά τους

Ο Βωμός των Δώδεκα Θεών: Εκεί όπου οι Αθηναίοι πρόσφεραν τα δάκρυά τους Facebook Twitter
O Βωμός των Δώδεκα Θεών χρησίμευε ως αφετηρία μέτρησης αποστάσεων (σταδιασμός), όπως σήμερα είναι αφετηρία μέτρησης η πλατεία Συντάγματος. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO
1

Κάπου ανάμεσα στον ναό και βωμό του Άρεως και στην Ποικίλη Στοά, στον χώρο της Αρχαίας Αγοράς, στην κεντρική περιοχή και πάνω στον τοίχο κοντά στη σιδηροδρομική γραμμή μόλις που ξεχωρίζει μέσα στη βλάστηση ένα τμήμα του περίβολου του Ιερού των Δώδεκα Θεών.

Ο περιηγητής Παυσανίας το ονομάζει Βωμό του Ελέους, του θεού της ευσπλαχνίας. Αδιάψευστος μάρτυρας του ιερού, η επιγραφή που διακρίνεται ανάμεσα στις πέτρες που χορτάριασαν: «Λέαγρος ανέθεκεν, Γλαύκωνος δώδεκα θεοίσιν», δηλαδή «Ο Λέαγρος, γιος του Γλαύκωνος, αφιέρωσε το άγαλμα [που δεν υπάρχει πια] στους δώδεκα θεούς».

Φαίνεται ότι ακόμα και στα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια εξακολουθούσε να είναι τόπος ασυλίας, γι' αυτό ο Παυσανίας τον αναφέρει ως Βωμό του Ελέους. Σύμφωνα με τον Φιλόστρατο, ο θεός Έλεος λατρευόταν από τους Αθηναίους ως δέκατος τρίτος θεός.

Ο Θουκυδίδης δίνει την πληροφορία πως ο Πεισίστρατος, γιος του Ιππία και εγγονός του φημισμένου Πεισίστρατου, ίδρυσε στην Αγορά ένα ιερό αφιερωμένο στους δώδεκα θεούς του Ολύμπου.

Το ιερό ήταν ένας τετράγωνος περιφραγμένος χώρος με έναν βωμό στο κέντρο. Καταστράφηκε από τους βαρβάρους του Ξέρξη και ξαναχτίστηκε από τους Αθηναίους στο τέλος του Χρυσού Αιώνα.

Επειδή βρισκόταν σε πολύ κεντρικό σημείο της Αγοράς, ο Βωμός των Δώδεκα Θεών χρησίμευε ως αφετηρία μέτρησης αποστάσεων (σταδιασμός), όπως σήμερα είναι αφετηρία μέτρησης η πλατεία Συντάγματος. Επίσης, το ιερό υπήρξε το κατεξοχήν άσυλο για τους διωκόμενους.

Ο Βωμός των Δώδεκα Θεών: Εκεί όπου οι Αθηναίοι πρόσφεραν τα δάκρυά τους Facebook Twitter
Ο Θουκυδίδης δίνει την πληροφορία πως ο Πεισίστρατος, γιος του Ιππία και εγγονός του φημισμένου Πεισίστρατου, ίδρυσε στην Αγορά ένα ιερό αφιερωμένο στους δώδεκα θεούς του Ολύμπου. Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν / LIFO

Φαίνεται ότι ακόμα και στα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια εξακολουθούσε να είναι τόπος ασυλίας, γι' αυτό ο Παυσανίας τον αναφέρει ως Βωμό του Ελέους. Σύμφωνα με τον Φιλόστρατο, ο θεός Έλεος λατρευόταν από τους Αθηναίους ως δέκατος τρίτος θεός.

Σε αυτό τον εύσπλαχνο θεό δεν έκαναν αιματηρές θυσίες ούτε αναίμακτες προσφορές αλλά πρόσφεραν τα δάκρυά τους. Επιπλέον, οι Αθηναίοι έστησαν βωμούς και λάτρεψαν την Αιδώ, την Ορμή και τη Φήμη, γι' αυτό και ο περιηγητής Παυσανίας εξαίρει τους Αθηναίους και πιστεύει πως είναι ευτυχέστεροι των άλλων θνητών, επειδή, όπως λέει, «είναι ολοφάνερο πως σε όσους είναι ανεπτυγμένη η ευσέβεια, σε βαθμό κάπως μεγαλύτερο από το σύνηθες, σε αυτούς ανάλογη είναι και η ευτυχία».

Αρχαιολογία & Ιστορία
1

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αλεξάνδρας, Βύρωνας, Πειραιάς: Τα προσφυγικά της Αθήνας 100 χρόνια μετά

Ιστορία μιας πόλης / Αλεξάνδρας, Βύρωνας, Πειραιάς: Τα προσφυγικά της Αθήνας 100 χρόνια μετά

Πώς μια λύση «έκτακτης ανάγκης» μετατρέπεται σε πολιτιστική κληρονομιά; Μπορούν τα προσφυγικά να αποτελέσουν πρότυπο για το μέλλον της κατοικίας; H καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής Αμαλία Κωτσάκη εξηγεί.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Πολυμέρης Βόγλης: «Ο ηρωισμός των μελλοθάνατων στην Καισαριανή ήταν ωμή πραγματικότητα»

Αρχαιολογία & Ιστορία / Πολυμέρης Βόγλης: «Ο ηρωισμός των 200 δεν ήταν κάποιο “κλισέ”»

Ο ιστορικός και καθηγητής Κοινωνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας εξηγεί πώς φτάσαμε στην εκτέλεση των 200 κομμουνιστών πολιτικών κρατουμένων στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του ’44.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Αναζητώντας την Ανατολή» μεταξύ πραγματικότητας και μύθων, παρελθόντος και παρόντος

Αρχαιολογία & Ιστορία / Τα μυστικά της Μέσης Ανατολής σε μια έκθεση στην Αθήνα

Η έκθεση «Αναζητώντας την Ανατολή - Διασταυρούμενες πορείες αρχαιολόγων» παρουσιάζει τις απαρχές της αρχαιολογικής έρευνας στη Μέση Ανατολή, τη σημασία της και τη σχέση της με τις ανασκαφές στην Ελλάδα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Τι χρώμα είχε η αρχαία Αθήνα;

Ιστορία μιας πόλης / Τι χρώμα είχε η αρχαία Αθήνα;

Η αρχαία Αθήνα που γνωρίζουµε σήµερα είναι λευκή, όµως η πόλη των κλασικών χρόνων ήταν γεµάτη χρώµα. Η αρχαιολόγος και ιστορικός Χαρίκλεια Μπρεκουλάκη εξηγεί ότι οι αρχαίες πηγές, η πολυχρωµία της γλυπτικής και τα µνηµεία της Ακρόπολης µάς επιτρέπουν να ανασυνθέσουµε έναν κόσµο όπου το χρώµα είχε αισθητική, τεχνική και βαθιά συµβολική σηµασία.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Το 1986 φτάσαμε κοντά στον πυρηνικό αφοπλισμό. Τι πήγε στραβά και ο εφιάλτης επιστρέφει;

Αρχαιολογία & Ιστορία / Το 1986 ο πυρηνικός αφοπλισμός φαινόταν πιθανός. Γιατί ο εφιάλτης επιστρέφει;

Σαράντα χρόνια μετά την ιστορική Σύνοδο Κορυφής του Ρέικιαβικ, το όραμα για έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά απομακρύνεται και ο κόσμος φαίνεται να οδεύει προς μια «νέα κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών».
THE LIFO TEAM
Ένα άγαλμα, δύο ζωές: Το παιδί που ταξίδεψε στον χρόνο

Ιστορία μιας πόλης / Ένα γλυπτό για τους ειδωλολάτρες και για τους χριστιανούς

Ένα μαρμάρινο κεφάλι αγοριού από τη ρωμαϊκή Αθήνα, με έναν σταυρό χαραγμένο στο μέτωπο, αφηγείται μια σπάνια ιστορία επιβίωσης. Πώς ένα αρχαίο, «ειδωλολατρικό» γλυπτό δεν καταστράφηκε, αλλά επανερμηνεύτηκε και απέκτησε νέα σημασία μέσα στους αιώνες;
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Έκφυλοι καλόγεροι και κολασμένες μοναχές στον Μεσοπόλεμο

Αρχαιολογία & Ιστορία / Έκφυλοι καλόγεροι και κολασμένες μοναχές στον Μεσοπόλεμο

«Το ότι ευάριθμοι κληρικοί αρχιμανδρίται, ιερείς και διάκονοι παρεσύρθησαν από την σημερινήν θύελλαν της ανομίας δεν είναι τίποτε νέον»: Αυτά αποκαλύπτει, μεταξύ άλλων, το σχετικό ρεπορτάζ της «Ακροπόλεως» το 1933.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
ΕΠΕΞ Πώς η τεχνητή νοημοσύνη βοήθησε στην ταυτοποίηση ενός Ναζί εκτελεστή

Αρχαιολογία & Ιστορία / Πώς η τεχνητή νοημοσύνη βοήθησε στην ταυτοποίηση ενός ναζί εκτελεστή

Μετά από έξι δεκαετίες, ο Γερμανός ιστορικός Γιούργκεν Ματέους κατάφερε να αποκαλύψει την ταυτότητα του αξιωματικού των SS που εκτελεί εν ψυχρώ έναν Εβραίο σε μία από τις πιο ανατριχιαστικές εικόνες του Ολοκαυτώματος.
THE LIFO TEAM
Θεολογία της Απελευθέρωσης, χριστιανισμός και παγανιστικές παραδόσεις στη Λατινική Αμερική

Αρχαιολογία & Ιστορία / «H Γουατεμάλα είναι γεμάτη φωτογραφίες εξαφανισμένων»

Η συνύπαρξη χριστιανισμού και αρχέγονων παραδόσεων των Μάγιας στη Γουατεμάλα μέσα από τον φακό της Λίλης Τσίγκου και μια αναδρομή στους αγώνες καθολικών ιερέων για κοινωνική δικαιοσύνη στη Νότια Αμερική.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Κάτω το Συγγρού! Ζήτω η ελευθερία! 

Αρχαιολογία & Ιστορία / «Τι είναι το νοσοκομείον Συγγρού; Είναι η κόλασις που φαντάζονται;»

Τον Σεπτέμβρη του 1933 «έγκλεισται γυναίκες ελευθέρων ηθών εστασίασαν, αποπειραθείσαι να δραπετεύσουν» και ο Ε. Θωμόπουλος, ρεπόρτερ της εφημερίδας «Ακρόπολις», περιέγραψε όσα έγιναν στο αθηναϊκό νοσοκομείο.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ