Οι Ευρωπαίοι καταναλωτές εκτίθενται όλο και περισσότερο σε παραπλανητικές διαφημίσεις και προωθητικές ενέργειες κατά τη χρήση του Διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και πέφτουν όλο και πιο συχνά σε παγίδες εγγραφής σε συνδρομητικές υπηρεσίες.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας του Δικτύου των Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτή (ΕΚΚ) που διενεργήθηκε σε έξι ευρωπαϊκές χώρες, διαπιστώθηκε ότι οι καταναλωτές σε Σουηδία, Νορβηγία, Φινλανδία, Ολλανδία, Βέλγιο και Αυστρία -οι οποίες ανέφεραν το μεγαλύτερο αριθμό προβλημάτων με παγίδες συνδρομής εντός του δικτύου ΕΚΚ- έχουν περιορισμένη γνώση των δικαιωμάτων τους όταν πρέπει να αντιμετωπίζουν την αγορά ανεπιθύμητων προϊόντων ή συμβάσεων παγίδων.
Το αποτέλεσμα ήταν, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, ότι οι καταναλωτές, τα τελευταία τρία χρόνια επιβαρύνθηκαν, κατά μέσο όρο, με 116 ευρώ ετησίως, επειδή δεν άσκησαν τα δικαιώματά τους. Μάλιστα, περισσότερα χρήματα δαπάνησαν λόγω παραπλανητικής εγγραφής σε συνδρομητική υπηρεσία, οι άνδρες καταναλωτές απ ό,τι οι γυναίκες.
Σχετικά με το θέμα, η αναπληρώτρια Συνήγορος Καταναλωτή και διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Κέντρου Καταναλωτή Ελλάδας Αθηνά Κοντογιάννη δηλώνει: «Οι διαδικτυακές παγίδες εγγραφής σε συνδρομητικές υπηρεσίες εξελίσσονται, τα τελευταία τρία χρόνια, σε ένα από τα προβλήματα του ηλεκτρονικού εμπορίου. Οι καταναλωτές, λόγω και της οικονομικής κρίσης, είναι πιο ευάλωτοι σε στοχευμένες προσφορές, δωροκουπόνια και δωρεάν παροχές, με βάση το καταναλωτικό προφίλ που διαμορφώνεται από τις ιστοσελίδες που επισκέπτονται στο Διαδίκτυο και από τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Μόνο 1 στους 5 Ευρωπαίους καταναλωτές που συναλλάσσονται με ηλεκτρονικά καταστήματα διαβάζει τους όρους των ιστοσελίδων πριν προχωρήσει σε συναλλαγή. Η προσπάθεια εντοπισμού μιας διαδικτυακής παγίδας από τους καταναλωτές, καθώς και η γνώση των δικαιωμάτων τους σε περίπτωση παραπλανητικών ή επιθετικών εμπορικών πρακτικών αποτελεί το κλειδί για την αποφυγή ανεπιθύμητων χρεώσεων από συναλλαγές που δεν έγιναν με τη βούλησή τους.
Είναι σημαντικό οι καταναλωτές να υιοθετήσουν πιο κριτική προσέγγιση σε δελεαστικές προσφορές ή δωρεάν δοκιμές προϊόντων ή υπηρεσιών, ώστε να μην καταλήγουν να πληρώνουν για ανεπιθύμητα αγαθά ή να εγγράφονται συνδρομητές σε υπηρεσίες που δεν ζήτησαν.
Λόγω λοιπόν της αύξησης των σχετικών αναφορών, το Δίκτυο των Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτή ενημερώνει για να ευαισθητοποιήσει τους καταναλωτές και να τους επιστήσει την προσοχή σχετικά με τις παγίδες εγγραφής σε συνδρομητικές υπηρεσίες.
Τι είναι οι παγίδες με την εγγραφή σε συνδρομητικές υπηρεσίες;
Επιθετικές πρακτικές πωλήσεων που προσφέρουν δωρεάν δοκιμή προϊόντων ή μεγάλες προσφορές εμφανίζονται όλο και περισσότερο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στις ιστοσελίδες, πολλές φορές με τη μορφή των αναδυόμενων διαφημίσεων.
Αυτές οι διαφημίσεις αιφνιδιάζουν τους καταναλωτές και τους παρασύρουν, σε κάποιες περιπτώσεις, στο να πραγματοποιούν αγορές προϊόντων ή υπηρεσιών χωρίς τη βούλησή τους.
Ποιοι είναι οι πιο συχνοί τρόποι παραπλάνησης .Η δωρεάν συμμετοχή σε κάποιο διαγωνισμό με σημαντικής αξίας έπαθλο (π.χ. ακριβό κινητό τηλέφωνο, tablet, κουπόνι αγορών σε σούπερ μάρκετ) ή ένα διαδικτυακό τεστ νοημοσύνης ή η δωρεάν δοκιμή ενός διαδικτυακού παιχνιδιού ή η υποβολή αίτησης για δωρεάν δείγματα καλλυντικών μπορεί, τελικά, να κοστίσουν ακριβά στον καταναλωτή, αν υποκρύπτουν εγγραφή σε συνδρομητική υπηρεσία.
Συνήθως, ζητείται από τον καταναλωτή να δώσει τα στοιχεία της κάρτας του ή /και τον αριθμό του κινητού του τηλεφώνου, προκειμένου να επωφεληθεί από την προσφορά ή να ολοκληρωθεί η συμμετοχή του στο διαγωνισμό ή για να λάβει το αποτέλεσμα του τεστ. Τα στοιχεία αυτά χρησιμοποιούνται είτε για την αποστολή χρεώσιμων μηνυμάτων πολυμεσικών υπηρεσιών, π.χ. 5ψήφια, στο κινητό του καταναλωτή είτε οδηγούν σε χρέωση μηνιαίας συνδρομής ή εφάπαξ πληρωμής στην κάρτα του.
Άλλοτε πάλι η δωρεάν εγγραφή του καταναλωτή, π.χ. σε διαδικτυακό παιχνίδι, σε ηλεκτρονική πλατφόρμα υπηρεσιών αναψυχής ή σε υπηρεσία antivirus, συνοδεύεται από ψιλά γράμματα, μέσω, μάλιστα, παραπομπής σε άλλη σελίδα, ότι, με τη λήξη δοκιμαστικής περιόδου, π.χ. ενός μήνα, αν δεν προβεί σε διαγραφή από την έως τότε δωρεάν υπηρεσία, τότε η εγγραφή του μετατρέπεται αυτομάτως σε χρεώσιμη συνδρομητική υπηρεσία, π.χ. δύο ετών.
Βασικοί τομείς που εμφανίζονται οι παγίδες αυτές είναι η αγορά καλλυντικών και συμπληρωμάτων διατροφής ή σκευασμάτων υγείας, τα προϊόντα τεχνολογίας και οι υπηρεσίες γνωριμιών.
Το κοινό χαρακτηριστικό σε όλες αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι ο καταναλωτής παγιδεύεται, μέσω διαδικτύου ή τηλεφωνικά, σε επαναλαμβανόμενες μηνιαίες πληρωμές συνδρομής, συνήθως για όχι υψηλά ποσά, με δέλεαρ κάποια δωρεάν ή χαμηλού κόστους αρχική παροχή.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
