Μικρό αφιέρωμα στον μέγιστο βραζιλιάνο αρχιτέκτονα Όσκαρ Νιμέγιερ (1907-2012)

Μικρό αφιέρωμα στον μέγιστο βραζιλιάνο αρχιτέκτονα Όσκαρ Νιμέγιερ (1907-2012) Facebook Twitter
4

Αυτό που χαρακτηρίζει το ύφος του Όσκαρ Νιμέγιερ είναι οι γιγάντιες καμπύλες και τα τόξα που έχουν πάρει την έμπνευσή τους από τα σχήματα της φύσης. Παρ΄ότι τα μεγέθη είναι μνημειακά, δεν υπάρχει τίποτα επιθετικό. Οι καμπύλες αφήνουν πάντα την εντύπωση μιας «θηλυκής» ευμένειας. Σχεδόν όλοι όσοι μιλούν για το έργο του χρησιμοποιούν όχι άδικα την λέξη «αισθησιακό».

Ο Καθεδρικός ναός της Μπραζίλια, που μοιάζει σαν στέμμα από ψαροκόκαλα και το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης που μοιάζει σαν ιπτάμενος δίσκος προσγειωμένος στο Νιτερόι (ένα προάστιο του Ρίο ντε Τζανέιρο) είναι τα πιο γνωστά και αντιπροσωπευτικά του έργα.

«Οι γωνίες δεν με ελκύουν. Οι σκληρές, άκαμπτες ευθείες, δεν είναι δημιούργημα του ανθρώπου» έγραψε στα απομνημονεύματά του που εκδόθηκαν το 1988 με τίτλο «Τα Τόξα του Χρόνου». «Αυτό που με ελκύει είναι οι ελεύθερες και αισθησιακές καμπύλες. Οι καμπύλες που βρίσκουμε στα βουνά, στα κύματα της θάλασσας, στο σώμα της γυναίκας που αγαπάμε».

Υπήρχαν βέβαια και αρκετοί που τον κατέκριναν. Η αρχιτεκτονική του είναι καλή για τα περιοδικά, όχι για να τη ζείς, έλεγαν. Την θεωρούσαν άψυχη και ανίκανη να λειτουργήσει ως δοχείο της καθημερινής ζωής. Ο τεχνοκριτικός του Τime Ρόμπερτ Χιούζ  την χαρακτήριζε «ουτοπικό εφιάλτη».

Ωστόσο η Μπραζίλια ανακυρήχθηκε το 1987 απο την Ουνέσκο μνημείο της ανθρώπινης κληρονομιάς.

Σε μια από τις πολλές συνεντέυξεις του είχε πεί: «Δεν είμαστε τόσο σημαντικοί όσο νομίζουμε. Είμαστε κάτι πολύ περαστικό. Γι αυτό και θά'πρεπε να είμαστε απλοί και ταπεινοί. Είμαστε σκόνη στο σύμπαν»

—Στάθης Τσαγκ.

Μικρό αφιέρωμα στον μέγιστο βραζιλιάνο αρχιτέκτονα Όσκαρ Νιμέγιερ (1907-2012) Facebook Twitter
Oscar Niemeyer, Εκκλησία του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, Belo Horizonte, Minas Gerais

Τα τελευταία λόγια του

Στις 26 Ιουλίου 2012, τέσσερις μόλις μήνες πριν πεθάνει, είχε γράψει τα εξής:

«Όταν ήμουν μικρός, μου άρεσε να ζωγραφίζω. Θυμάμαι, εκεί, γύρω στα 10, να είμαι συνέχεια έτσι, με τα δάχτυλα προτεταμένα στον αέρα και να ζωγραφίζω εικόνες στο χώρο. Ζωγράφιζα και ζωγράφιζα και τίποτε άλλο δεν είχε σημασία. Η ζωγραφική πάντα με προκαλούσε. Η ζωγραφική με έσυρε μέχρι την αρχιτεκτονική. Νομίζω πως η Βραζιλία, είναι τόσο όμορφη, τόσο καλή. Γεννήθηκα εδώ, στην άκρη της θάλασσας – πέρασα τα παιδικά μου χρόνια στην παραλία. Πολύ νωρίς το πρωί, πήγαινα να δω τους ψαράδες να ψαρεύουν. Είναι ακινητοποιημένοι στον χρόνο. Η βραζιλιάνικη αρχιτεκτονική, στηρίζεται στο τσιμέντο. Επιτρέπει σε όλες τις φαντασιώσεις να πάρουν σχήμα.

Δoυλεύουμε πλάθοντας το τσιμέντο, βοηθώντας το κι εκείνο να εξελιχθεί σε κάτι ανώτερο. Στο παρελθόν, ένα σπίτι ήταν απλώς τούβλα στο πάτωμα – τώρα ένα σπίτι μπορεί να αιωρείται, να δουλεύεται με νοημοσύνη. Δεν αρκεί να είναι απλώς ορθολογικό. Πρέπει επίσης να είναι και όμορφο. Πρέπει να δείχνει ότι είναι δημιουργημένο από μια αρχιτεκτονική σκέψη, που είναι πλούσια σε λύσεις. Η αρχιτετονική συνδέεται με ένα τρόπο σκέψης. Η αρχιτεκτονική είναι φαντασία.

Η αρχιτεκτονική δεν είναι business. Δεν είναι απλώς τεχνική, να ορθώνεις κτίρια ύψους 100 μέτρων. Αρχιτεκτονική είναι να φτιάχνεις ένα όμορφο κτίριο. Η Αρχιτεκτονική είναι να παρέχεις το όμορφο περιβάλλον που θέλουμε. Γιά μένα η αρχιτεκτονική είναι ανάγκη να διαφέρει. Η Αρχιτεκτονική είναι να εφευρίσκεις. Έτσι, στην περίπτωσή μου, η πρόκληση που με αφορά, είναι να δημιουργώ κάτι διαφορετικό. Έτσι παίζω με το τσιμέντο. Με αυτό, μπορώ να επινοήσω τα πάντα»



 

Το Εθνικό Μουσείο Honestino Guimarães και στο βάθος ο καθεδρικός ναός Nossa Senhora Aparecida, δύο κτήρια που σχεδιάστηκαν από τον Oscar Niemeyer. Βλ. Wikimedia Commons.

 

Πανοραμική άποψη της πλατείας των Τριών Εξουσιών. Φωτ. Eric Gaba. Βλ. Wikimedia Commons.

 

O Oscar Niemeyer και ο Lucio Costa. Ο πρώτος ανέλαβε τον σχεδιασμό των βασικών κτηρίων, και ο δεύτερος το σχέδιο πόλης. Βλ. designkultur.

 

Ο Oscar Niemeyer μπροστά στο κτήριο του Ανώτατου Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου που σχεδίασε ο όδιος. Βλ. Design Indaba.

 

Oscar Niemeyer. Αριστ., φωτ. The New York Times. Δεξ., ο Oscar Niemeyer στο γραφείο του πίσω από μία μακέτα του καθεδρικού ναού. Φωτ. Time Life Pictures/Getty Images.

 

Ο Lucio Costa. Βλ. 4shared.

 

Lucio Costa. Βλ. pautandosemprepm3.blogspot και allposters.co.jp.

 

Η υπό διαμόρφωση νέα πρωτεύουσα. Το σχέδιο πόλης του Lucio Costa, που είχε τη μορφή αεροπλάνου, προέβλεπε την οργάνωση της πόλης γύρω από  δύο κάθετους άξονες, το μνημιακό άξονα, και τον κυκλοφοριακό άξονα. Οι δύο αρχιτέκτονες, παρ' ότι επελέγησαν από τον τότε Πρόεδρο της Βραζιλίας  Juscelino Kubitschek, δεν μπόρεσαν να αναπτύξουν τα σχεδιά τους στην πλήρη μορφή και δυναμική τους. Βλ. Architects and Artisans.

 

"Μέσα σε τρία χρόνια, η πιο σύγχρονη πόλη του κόσμου". Η πόλη οικοδομήθηκε με ταχύτατους ρυθμούς. Στο διάστημα αυτό των τριών χρόνων, είχαν ολοκληρωθεί οι πρώτες βασικές υποδομές και τα σημαντικότερα κτήρια. Βλ. mediaproject.net.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Βλ. Melina Fernandez.

 

Φωτ. Marcel Gautherot (1958). Βλ. Douglas Cain.

 

Βλ. Douglas Cain.

 

Βλ. Douglas Cain.

Η Brasilia εγκαινιάζεται από τον Πρόεδρο Juscelino Kubitschek. Βλ. jaireliasjunior.com.br.

 

Εγκαίνια της Brasilia. Βλ. jaireliasjunior.com.br.

 

Βλ. jaireliasjunior.com.br.

 

Βλ. jaireliasjunior.com.br.

 

Ο Πρόεδρος Juscelino Kubitschek. Βλ. jaireliasjunior.com.br.

 

Βλ. jaireliasjunior.com.br.

 

Η Sarah Kubitschek, σύζυγος του Προέδρου. Βλ. Melina Fernandez.

 

Βλ. Inti Guerrero και Douglas Cain.

 

Βλ. Melina Fernandez.

 

Βλ. Melina Fernandez.

 

Βλ. Melina Fernandez.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Φωτ. René Burri. Βλ. Douglas Cain.

 

Φωτ. Marcel Gautherot (1960). Βλ. Douglas Cain.

 

Ο καθεδρικός ναός Nossa Senhora Aparecida (δύο χέρια ενώνονται προς τον ουρανό). Βλ. Espassoblog.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Το εσωτερικό του καθεδρικού ναού που σχεδίασε ο Oscar Niemeyer. Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

Design
4

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το σύγχρονο design γίνεται πιο προσωπικό και all inclusive από ποτέ

ADM 2025: The Urban Issue / Το σύγχρονο design γίνεται πιο προσωπικό και all inclusive από ποτέ

Ιδέες που ζυμώνονταν αργά εδώ και μερικά χρόνια στον χώρο της εσωτερικής διακόσμησης ωρίμασαν και μας αποκαλύφθηκαν στις αρχές του 2025, ως οδηγός για τους χώρους στους οποίους θα κατοικήσουμε στο μέλλον.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ
Οbjects of Common Interest: «Θέλουμε να σου κεντρίσουμε το ενδιαφέρον και να κινητοποιήσουμε ένα συναίσθημα»

ADM 2025: The Urban Issue / Κίνηση, ελευθερία, ρευστή ταυτότητα: Το design των Οbjects of Common Interest

Οι αρχιτέκτονες και σχεδιαστές Ελένη Πεταλωτή και Λεωνίδας Τραμπούκης τρέχουν ένα από τα πιο design studios της Ελλάδας. Πώς σκέφτονται και πώς σχεδιάζουν τα φημισμένα projects τους, όπως την εγκατάσταση εικαστικού φωτισμού που λατρεύουμε στην είσοδο της Πειραιώς 260;
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ανδρέας Κούρκουλας: «Η μεγάλη απειλή είναι να γίνει η πόλη ένα μεγάλο ξενοδοχείο»

ADM 2025: The Urban Issue / Ανδρέας Κούρκουλας: «Η μεγάλη απειλή είναι να γίνει η πόλη ένα μεγάλο ξενοδοχείο»

Γεννήθηκε στο Χαλάνδρι, ζει στον Λυκαβηττό. Από την απόρριψη του κατεστημένου και την πίστη στη χωρική εμπειρία έως τις προκλήσεις της Αθήνας και το μέλλον των νέων δημιουργών, ο διακεκριμένος αρχιτέκτονας μιλά με πάθος για την ουσία, τις ευκαιρίες και τις πληγές της σύγχρονης πόλης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
O Φασιανός στο Svenskt Tenn: Πώς βρέθηκε ο Έλληνας ζωγράφος στο πιο exclusive Σκανδιναβικό brand;

Design / Πώς βρέθηκε ο Φασιανός στο πιο exclusive Σκανδιναβικό brand;

Μια αναπάντεχη πρόταση κατέληξε σε μια έκθεση στο Svenskt Tenn, τον «βασιλιά» του Σκανδιναβικού design, που τιμά τον σπουδαίο Έλληνα καλλιτέχνη. Εκεί, κάτω από την ίδια στέγη, τα έργα του συνομιλούν με αυτά του Γιόζεφ Φρανκ, υμνώντας τη χαρά της ζωής.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Concrete Aesthetic: Γιατί βλέπουμε τόσο γκρι στην Αθήνα;

ADM 2025: The Urban Issue / Concrete Aesthetic: Γιατί βλέπουμε τόσο γκρι στην Αθήνα;

Το εμφανές σκυρόδεμα και οι γκρι τόνοι επανέρχονται στον αθηναϊκό αστικό ιστό, μεταφέροντας μαζί τους ένα φορτίο αισθητικής ιστορίας, κοινωνικών μετατοπίσεων και ψηφιακής επιρροής. Από τον μπρουταλισμό στην εποχή των hashtags, πότε η χρήση του γκρι είναι ζήτημα λειτουργίας, πότε συνήθειας και πότε συνειδητής εικόνας για το τι σημαίνει σύγχρονο;
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΑΝΑΗ ΜΑΚΡΗ
Μια «πράσινη» Αθήνα ως ερώτηση. Ας δούμε το κενό αλλιώς.

ADM 2025: The Urban Issue / Μια «πράσινη» Αθήνα ως ερώτηση. Ας δούμε το κενό αλλιώς.

Μπορούμε να δούμε την Αθήνα ως ένα δίκτυο με «πάρκα», συνεπή όμως απέναντι στη φύση και στην ουσία της πόλης; Πολύ περισσότερο από ένα βιβλίο, το «Για το “αττικό τοπίο” σήμερα» του Δημήτρη Φιλιππίδη είναι μια πηγή έμπνευσης που μας δίνει μια άλλη οπτική για την πόλη και το πράσινό της.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΑΝΑΗ ΜΑΚΡΗ
Συνθετική ακρίβεια και χωρική ενσωμάτωση στο αστικό τοπίο

ADM 2025: The Urban Issue / Συνθετική ακρίβεια και χωρική ενσωμάτωση στο αστικό τοπίο

Με σεβασμό στον χαρακτήρα του κάθε τόπου και μακριά από την τυποποίηση, το γραφείο gnb architects προτείνει συνθέσεις που ισορροπούν ανάμεσα στη μορφολογική καθαρότητα, τη λειτουργική πληρότητα και την κατασκευαστική ακρίβεια. Η διαρκής αναζήτηση για μια νέα, αυθεντική αφήγηση καθιστά το έργο τους σύγχρονο και βαθιά συνδεδεμένο με τον άνθρωπο και το περιβάλλον.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ARCHISEARCH.GR

σχόλια

3 σχόλια
"Σκόνη στο σύμπαν" λέει και μετά πάνε και φτιάχνουν αυτό μέσα στην ζούγκλα του Αμαζονίου. Δεν ήταν και τόσο "ταπεινή" αυτή η σκόνη, ήθελε να δημιουργήση Φαραονικά μνημεία. Πήρε χρόνια να κατοικηθεί η πόλη της Βραζιλίας. Σαν το καθεδρικό με το απίστευτα μοντέρνο και περίτεχνο κέλυφος και τις πρόχειρες ταβερνιάρικες καρέκλες στο εσωτερικό του...
Μπραβο ρε φιλε! 1000χιλιομετρα απ τον Αμαζονιο ειναι, ουτε τροπικο κλιμα εχει η Μπραζιλια. Φωτογραφιες απ το 1965-1970 και νομιζεις οτι εχει μεινει το ιδιο? Στον καθεδρικο ναο εχουν βαλει τα παγκακια που οι καθολικοι εχουν που να βαλουν τα γονατα οταν γονατιζουν! Εχω γενηθει στην Μπραζιλια το 1983, η πολυ εχει σχεδον 3εκ κατοικους, με καινουργιες πολεις τριγυρο οπως Ταγκουατινκγα, Γκαμα, Σειλανδια κτλ. Η Μπραζιλια φτιαχτικε για να ειναι στο κεντρο της Βραζιλιας, ωστε ολοι οι βραζιλιανοι να ειναι το πολυ 1500χλ μακρια πρως ολες τις μεριες τις.
Γενικότερα η μοντέρνα αρχιτεκτονική είναι παρεξηγημένη. Αν όμως αναδειχτεί με τον κατάλληλο τρόπο -όπως και συνέβη στην συγκεκριμένη περίπτωση, τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά. Μόνο που απαιτεί χώρο.