Μικρό αφιέρωμα στον μέγιστο βραζιλιάνο αρχιτέκτονα Όσκαρ Νιμέγιερ (1907-2012)

Μικρό αφιέρωμα στον μέγιστο βραζιλιάνο αρχιτέκτονα Όσκαρ Νιμέγιερ (1907-2012) Facebook Twitter
4

Αυτό που χαρακτηρίζει το ύφος του Όσκαρ Νιμέγιερ είναι οι γιγάντιες καμπύλες και τα τόξα που έχουν πάρει την έμπνευσή τους από τα σχήματα της φύσης. Παρ΄ότι τα μεγέθη είναι μνημειακά, δεν υπάρχει τίποτα επιθετικό. Οι καμπύλες αφήνουν πάντα την εντύπωση μιας «θηλυκής» ευμένειας. Σχεδόν όλοι όσοι μιλούν για το έργο του χρησιμοποιούν όχι άδικα την λέξη «αισθησιακό».

Ο Καθεδρικός ναός της Μπραζίλια, που μοιάζει σαν στέμμα από ψαροκόκαλα και το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης που μοιάζει σαν ιπτάμενος δίσκος προσγειωμένος στο Νιτερόι (ένα προάστιο του Ρίο ντε Τζανέιρο) είναι τα πιο γνωστά και αντιπροσωπευτικά του έργα.

«Οι γωνίες δεν με ελκύουν. Οι σκληρές, άκαμπτες ευθείες, δεν είναι δημιούργημα του ανθρώπου» έγραψε στα απομνημονεύματά του που εκδόθηκαν το 1988 με τίτλο «Τα Τόξα του Χρόνου». «Αυτό που με ελκύει είναι οι ελεύθερες και αισθησιακές καμπύλες. Οι καμπύλες που βρίσκουμε στα βουνά, στα κύματα της θάλασσας, στο σώμα της γυναίκας που αγαπάμε».

Υπήρχαν βέβαια και αρκετοί που τον κατέκριναν. Η αρχιτεκτονική του είναι καλή για τα περιοδικά, όχι για να τη ζείς, έλεγαν. Την θεωρούσαν άψυχη και ανίκανη να λειτουργήσει ως δοχείο της καθημερινής ζωής. Ο τεχνοκριτικός του Τime Ρόμπερτ Χιούζ  την χαρακτήριζε «ουτοπικό εφιάλτη».

Ωστόσο η Μπραζίλια ανακυρήχθηκε το 1987 απο την Ουνέσκο μνημείο της ανθρώπινης κληρονομιάς.

Σε μια από τις πολλές συνεντέυξεις του είχε πεί: «Δεν είμαστε τόσο σημαντικοί όσο νομίζουμε. Είμαστε κάτι πολύ περαστικό. Γι αυτό και θά'πρεπε να είμαστε απλοί και ταπεινοί. Είμαστε σκόνη στο σύμπαν»

—Στάθης Τσαγκ.

Μικρό αφιέρωμα στον μέγιστο βραζιλιάνο αρχιτέκτονα Όσκαρ Νιμέγιερ (1907-2012) Facebook Twitter
Oscar Niemeyer, Εκκλησία του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, Belo Horizonte, Minas Gerais

Τα τελευταία λόγια του

Στις 26 Ιουλίου 2012, τέσσερις μόλις μήνες πριν πεθάνει, είχε γράψει τα εξής:

«Όταν ήμουν μικρός, μου άρεσε να ζωγραφίζω. Θυμάμαι, εκεί, γύρω στα 10, να είμαι συνέχεια έτσι, με τα δάχτυλα προτεταμένα στον αέρα και να ζωγραφίζω εικόνες στο χώρο. Ζωγράφιζα και ζωγράφιζα και τίποτε άλλο δεν είχε σημασία. Η ζωγραφική πάντα με προκαλούσε. Η ζωγραφική με έσυρε μέχρι την αρχιτεκτονική. Νομίζω πως η Βραζιλία, είναι τόσο όμορφη, τόσο καλή. Γεννήθηκα εδώ, στην άκρη της θάλασσας – πέρασα τα παιδικά μου χρόνια στην παραλία. Πολύ νωρίς το πρωί, πήγαινα να δω τους ψαράδες να ψαρεύουν. Είναι ακινητοποιημένοι στον χρόνο. Η βραζιλιάνικη αρχιτεκτονική, στηρίζεται στο τσιμέντο. Επιτρέπει σε όλες τις φαντασιώσεις να πάρουν σχήμα.

Δoυλεύουμε πλάθοντας το τσιμέντο, βοηθώντας το κι εκείνο να εξελιχθεί σε κάτι ανώτερο. Στο παρελθόν, ένα σπίτι ήταν απλώς τούβλα στο πάτωμα – τώρα ένα σπίτι μπορεί να αιωρείται, να δουλεύεται με νοημοσύνη. Δεν αρκεί να είναι απλώς ορθολογικό. Πρέπει επίσης να είναι και όμορφο. Πρέπει να δείχνει ότι είναι δημιουργημένο από μια αρχιτεκτονική σκέψη, που είναι πλούσια σε λύσεις. Η αρχιτετονική συνδέεται με ένα τρόπο σκέψης. Η αρχιτεκτονική είναι φαντασία.

Η αρχιτεκτονική δεν είναι business. Δεν είναι απλώς τεχνική, να ορθώνεις κτίρια ύψους 100 μέτρων. Αρχιτεκτονική είναι να φτιάχνεις ένα όμορφο κτίριο. Η Αρχιτεκτονική είναι να παρέχεις το όμορφο περιβάλλον που θέλουμε. Γιά μένα η αρχιτεκτονική είναι ανάγκη να διαφέρει. Η Αρχιτεκτονική είναι να εφευρίσκεις. Έτσι, στην περίπτωσή μου, η πρόκληση που με αφορά, είναι να δημιουργώ κάτι διαφορετικό. Έτσι παίζω με το τσιμέντο. Με αυτό, μπορώ να επινοήσω τα πάντα»



 

Το Εθνικό Μουσείο Honestino Guimarães και στο βάθος ο καθεδρικός ναός Nossa Senhora Aparecida, δύο κτήρια που σχεδιάστηκαν από τον Oscar Niemeyer. Βλ. Wikimedia Commons.

 

Πανοραμική άποψη της πλατείας των Τριών Εξουσιών. Φωτ. Eric Gaba. Βλ. Wikimedia Commons.

 

O Oscar Niemeyer και ο Lucio Costa. Ο πρώτος ανέλαβε τον σχεδιασμό των βασικών κτηρίων, και ο δεύτερος το σχέδιο πόλης. Βλ. designkultur.

 

Ο Oscar Niemeyer μπροστά στο κτήριο του Ανώτατου Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου που σχεδίασε ο όδιος. Βλ. Design Indaba.

 

Oscar Niemeyer. Αριστ., φωτ. The New York Times. Δεξ., ο Oscar Niemeyer στο γραφείο του πίσω από μία μακέτα του καθεδρικού ναού. Φωτ. Time Life Pictures/Getty Images.

 

Ο Lucio Costa. Βλ. 4shared.

 

Lucio Costa. Βλ. pautandosemprepm3.blogspot και allposters.co.jp.

 

Η υπό διαμόρφωση νέα πρωτεύουσα. Το σχέδιο πόλης του Lucio Costa, που είχε τη μορφή αεροπλάνου, προέβλεπε την οργάνωση της πόλης γύρω από  δύο κάθετους άξονες, το μνημιακό άξονα, και τον κυκλοφοριακό άξονα. Οι δύο αρχιτέκτονες, παρ' ότι επελέγησαν από τον τότε Πρόεδρο της Βραζιλίας  Juscelino Kubitschek, δεν μπόρεσαν να αναπτύξουν τα σχεδιά τους στην πλήρη μορφή και δυναμική τους. Βλ. Architects and Artisans.

 

"Μέσα σε τρία χρόνια, η πιο σύγχρονη πόλη του κόσμου". Η πόλη οικοδομήθηκε με ταχύτατους ρυθμούς. Στο διάστημα αυτό των τριών χρόνων, είχαν ολοκληρωθεί οι πρώτες βασικές υποδομές και τα σημαντικότερα κτήρια. Βλ. mediaproject.net.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Βλ. Melina Fernandez.

 

Φωτ. Marcel Gautherot (1958). Βλ. Douglas Cain.

 

Βλ. Douglas Cain.

 

Βλ. Douglas Cain.

Η Brasilia εγκαινιάζεται από τον Πρόεδρο Juscelino Kubitschek. Βλ. jaireliasjunior.com.br.

 

Εγκαίνια της Brasilia. Βλ. jaireliasjunior.com.br.

 

Βλ. jaireliasjunior.com.br.

 

Βλ. jaireliasjunior.com.br.

 

Ο Πρόεδρος Juscelino Kubitschek. Βλ. jaireliasjunior.com.br.

 

Βλ. jaireliasjunior.com.br.

 

Η Sarah Kubitschek, σύζυγος του Προέδρου. Βλ. Melina Fernandez.

 

Βλ. Inti Guerrero και Douglas Cain.

 

Βλ. Melina Fernandez.

 

Βλ. Melina Fernandez.

 

Βλ. Melina Fernandez.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Φωτ. René Burri. Βλ. Douglas Cain.

 

Φωτ. Marcel Gautherot (1960). Βλ. Douglas Cain.

 

Ο καθεδρικός ναός Nossa Senhora Aparecida (δύο χέρια ενώνονται προς τον ουρανό). Βλ. Espassoblog.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Το εσωτερικό του καθεδρικού ναού που σχεδίασε ο Oscar Niemeyer. Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

 

Καρτ ποστάλ Delcampe.

Design
4

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ντέιβιντ Λόιντ: Ο δημιουργός του "V for Vendetta" μιλά στη LifO

Graphic Novel / Ντέιβιντ Λόιντ: Ο δημιουργός του «V for Vendetta» μιλά στη LifO

Ο διακεκριμένος Βρετανός σχεδιαστής, που μαζί με τον συμπατριώτη του, Άλαν Μουρ, δημιούργησε το δυστοπικό όσο και ανατρεπτικό κόμικ «V for Vendetta», στο οποίο βασίστηκε το ομώνυμο κινηματογραφικό blockbuster, θα είναι επίσημος προσκεκλημένος στο φετινό 20ό Comicdom.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Νίκος Βαλσαμάκης: «Εγώ επέβαλα τον μοντερνισμό»

Αρχιτεκτονική / Νίκος Βαλσαμάκης: «Δεν θα άφηνα ποτέ την Αθήνα για να μείνω στο Μόναχο ή στο Παρίσι»

Υπέγραψε εμβληματικές κατοικίες, σχεδίασε τα ξενοδοχεία «Αμαλία» από τους Δελφούς έως το Ναύπλιο και άφησε το αποτύπωμά του σε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά κτίρια της σύγχρονης Αθήνας. Ο Νίκος Βαλσαμάκης ανοίγει σπάνια την πόρτα του γραφείου του στην οδό Πλουτάρχου – και ακόμη σπανιότερα μιλά για τον εαυτό του. Στα 102 του χρόνια, ο σημαντικότερος εν ζωή Έλληνας αρχιτέκτονας, που δίδαξε στην Ελλάδα τη γλώσσα του μοντερνισμού και άλλαξε για πάντα τον τρόπο που κατοικούμε, μιλά αποκλειστικά στη LiFO.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ένα σπίτι που λειτουργεί ως φυτώριο ιδεών

Design / Ένα σπίτι που μόνο στη Μαρία Παπαδημητρίου θα μπορούσε να ανήκει

Το σπίτι της διακεκριμένης εικαστικού στη Δροσιά δεν είναι απλώς ένας ιδιωτικός χώρος· είναι ένα φυτώριο ιδεών, ένας ζωντανός τόπος φιλοξενίας, συνάντησης και συλλογικής δημιουργίας.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
10 κτίρια της Αθήνας που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία

Αθήνα / 10 κτίρια της Αθήνας που αξίζουν μια δεύτερη ευκαιρία

Στους αθηναϊκούς δρόμους, πολύ συχνά, η ιστορία και η μνήμη της πόλης κρύβονται πίσω από ερειπωμένες όψεις και σφραγισμένα παράθυρα αξιόλογων κτιρίων που είναι εκτός χρήσης. Αξίζουν καλύτερη τύχη αυτά τα κτίρια; Το ερώτημα μοιάζει ρητορικό, γιατί το πραγματικό είναι αν τους δόθηκε ποτέ μια ευκαιρία. Εδώ και πολλές δεκαετίες, η απάντηση παραμένει αρνητική.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Το μουσείο του μέλλοντος θα το βρεις στο Ανατολικό Λονδίνο

V&A East Storehouse / Το μουσείο του μέλλοντος θα το βρεις στο Ανατολικό Λονδίνο

Η άλλοτε παραμελημένη βιομηχανική ζώνη μεταμορφώθηκε σε νέο πολιτιστικό προορισμό, με το V&A East Storehouse να επαναπροσδιορίζει την έννοια του μουσείου. Χωρίς προθήκες, χωρίς προκαθορισμένες διαδρομές και με χιλιάδες αντικείμενα σε απόσταση αναπνοής από τον επισκέπτη.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ιερουσαλήμ: Η ιστορία μιας πόλης μέσα από 40 αιώνες μνήμης και συγκρούσεων

Graphic Novel / Μια ελιά στο Όρος των Ελαιών αφηγείται την πολυτάραχη ιστορία της Ιερουσαλήμ

Ένα καθηλωτικό graphic novel για την Ιερουσαλήμ παρουσιάζει 4.000 χρόνια Ιστορίας ― τη γέννηση τριών μεγάλων μονοθεϊστικών θρησκειών, τις διαδοχικές κατακτήσεις και μεταμορφώσεις της πόλης μέσα στους αιώνες
M. HULOT
Εβδομάδα Design του Μιλάνου

Design / Όσα θα δούμε στην Εβδομάδα Design του Μιλάνου

Στη φετινή διοργάνωση, που έχει πάντα στο επίκεντρο την αρχιτεκτονική, την τέχνη και όσα προωθούν την ευζωία, έντονο θα είναι το ελληνικό στοιχείο με τη συμμετοχή του ιστορικού οίκου επιπλοποιίας Saridis of Athens.
ΣΤΕΛΛΑ ΛΙΖΑΡΔΗ
Η τελευταία θεματοφύλακας του ποιοτικού χαρτιού

Χαρτιά Περράκης / Η τελευταία θεματοφύλακας του ποιοτικού χαρτιού

Εδώ και ενάμιση αιώνα η επιχείρηση Χαρτιά Περράκης εισάγει χαρτιά κάθε είδους― από κάνναβη, τζιν ή φύλλα ορτανσίας. Απέναντι στον καλπασμό της ψηφιακής ανάγνωσης, είχε πάντα το ίδιο όπλο: την ησυχία, την αφή και την όσφρηση ενός καλού χαρτιού στα δάχτυλα.
M. HULOT
Ένα οικοσύστημα μνήμης μέσα σε μια μονοκατοικία

Design / Ένα σπίτι γεμάτο πορτρέτα συγγενών

Το νεοκλασικό του Αλέξανδρου Κεφαλά στα Κάτω Πατήσια έχει ένα υπόγειο χιούμορ και ισορροπεί μεταξύ παρόντος και παρελθόντος: τα πορτρέτα των συγγενών, τα αρ νουβό αντικείμενα δίπλα σε πιο σύγχρονα έργα δημιουργούν μια αίσθηση συνέχειας.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ
Το Open House Athens επιστρέφει με τη θεματική «Emerging City»

Design / Τα πιο εντυπωσιακά κτίρια της πόλης ανοίγουν για το κοινό

Το πρόγραμμα του Open House Athens περιλαμβάνει ξεναγήσεις σε ιστορικά και σύγχρονα κτίρια, επισκέψεις σε νέα αρχιτεκτονικά γραφεία, περιήγηση στην Κυψέλη και τη Φωκίωνος Νέγρη, καθώς και νυχτερινές διαδρομές στο κέντρο.
M. HULOT
Ένα σπίτι που δεν βασίζεται σε εντυπωσιακές χειρονομίες

Design / Ένα σπίτι που δεν βασίζεται σε εντυπωσιακές χειρονομίες

Στο σπίτι του αρχιτέκτονα Λουκά Μπομπότη και της Άννας Ζινσένκο στο Παλαιό Ψυχικό όλα φτιάχτηκαν απ' την αρχή, με βάση το καλό τους γούστο: mid-century design, vintage κομμάτια και ένα roof-garden που κόβει την ανάσα.
ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ

σχόλια

3 σχόλια
"Σκόνη στο σύμπαν" λέει και μετά πάνε και φτιάχνουν αυτό μέσα στην ζούγκλα του Αμαζονίου. Δεν ήταν και τόσο "ταπεινή" αυτή η σκόνη, ήθελε να δημιουργήση Φαραονικά μνημεία. Πήρε χρόνια να κατοικηθεί η πόλη της Βραζιλίας. Σαν το καθεδρικό με το απίστευτα μοντέρνο και περίτεχνο κέλυφος και τις πρόχειρες ταβερνιάρικες καρέκλες στο εσωτερικό του...
Μπραβο ρε φιλε! 1000χιλιομετρα απ τον Αμαζονιο ειναι, ουτε τροπικο κλιμα εχει η Μπραζιλια. Φωτογραφιες απ το 1965-1970 και νομιζεις οτι εχει μεινει το ιδιο? Στον καθεδρικο ναο εχουν βαλει τα παγκακια που οι καθολικοι εχουν που να βαλουν τα γονατα οταν γονατιζουν! Εχω γενηθει στην Μπραζιλια το 1983, η πολυ εχει σχεδον 3εκ κατοικους, με καινουργιες πολεις τριγυρο οπως Ταγκουατινκγα, Γκαμα, Σειλανδια κτλ. Η Μπραζιλια φτιαχτικε για να ειναι στο κεντρο της Βραζιλιας, ωστε ολοι οι βραζιλιανοι να ειναι το πολυ 1500χλ μακρια πρως ολες τις μεριες τις.
Γενικότερα η μοντέρνα αρχιτεκτονική είναι παρεξηγημένη. Αν όμως αναδειχτεί με τον κατάλληλο τρόπο -όπως και συνέβη στην συγκεκριμένη περίπτωση, τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά. Μόνο που απαιτεί χώρο.