— Με αφορμή τα πρόσφατα περιστατικά που συζητούνται διεθνώς για τον χανταϊό, πόσο πιθανό είναι να δούμε περισσότερα από ένα κρούσματα και στην Ελλάδα; Υπάρχει λόγος ανησυχίας για τον γενικό πληθυσμό;
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (ECDC) έχει προσδιορίσει τον κίνδυνο για όλο τον ευρωπαϊκό χώρο ως πολύ χαμηλό. Αυτό αφορά βεβαίως και τη χώρα μας. Η συρροή κρουσμάτων που απασχολεί την επικαιρότητα προκλήθηκε από τον ιό των Άνδεων, που δεν είναι παρών στην Ευρώπη διότι δεν υπάρχει το αντίστοιχο τρωκτικό που τον «φιλοξενεί». Ο ευρωπαϊκός και ασιατικός χανταϊός δεν μεταδίδεται από άτομο σε άτομο, ενώ ο ιός των Άνδεων χρειάζεται για τη μετάδοση από άτομο σε άτομο στενή και παρατεταμένη επαφή, ιδίως κατά τις πρώτες μέρες της νόσησης. Με τη λήψη των μέτρων περιορισμού, τα νέα περιστατικά της νόσου από την αρχική συρροή του κρουαζιερόπλοιου αναμένεται να λιγοστέψουν δραστικά, μέχρις ότου η συρροή αυτή να εκτονωθεί πλήρως.
«Η πανδημία Covid-19 μάς άφησε εμπειρία, ετοιμότητα και υγειονομικά πρωτόκολλα διαγνωστικής και θεραπευτικής διαχείρισης που μας εξασφαλίζουν τη βέλτιστη διαχείριση παρόμοιων με τον χανταϊό υγεινομικών "απειλών"».
— Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα του χανταϊού και πότε κάποιος πρέπει να απευθυνθεί άμεσα σε γιατρό; Υπάρχουν συμπτώματα που συχνά συγχέονται με μια απλή ίωση ή γρίπη;
Ένας σημαντικός αριθμός ατόμων που εκτέθηκαν στον χανταϊό δεν θα εκδηλώσει συμπτώματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις η λοίμωξη από χανταϊό μπορεί να εκδηλώνεται με μη ειδικά συμπτώματα που θυμίζουν γρίπη: πυρετό, ρίγος, πονοκέφαλο, πόνους στο σώμα, βήχα και συμπτώματα του γαστρεντερικού, όπως διάρροιες, ναυτία και έμετο. Από αυτούς που εκδηλώνουν συμπτώματα, κάποιοι θα νοσήσουν σοβαρά, με αιμορραγικές εκδηλώσεις (αυτόματους μώλωπες, αιμορραγίες, ρινορραγία κ.λπ.), δύσπνοια και νεφρική ανεπάρκεια (μείωση της αποβολής ούρων και πιθανή αλλαγή του χρώματος αυτών). Σε αυτές τις περιπτώσεις επιβάλλεται η άμεση εξέταση από γιατρό. Στον χανταϊό των Άνδεων συνήθως δεν υπάρχουν οι αιμορραγικές εκδηλώσεις, αλλά υπάρχει σοβαρή προσβολή πνευμόνων και καρδιάς που οδηγεί γρήγορα σε δυσχέρεια στην αναπνοή και ανάγκη υποστήριξης σε νοσοκομείο και μονάδα εντατικής θεραπείας.
καθηγήτρια Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και παθολόγος-λοιμωξιολόγος στο νοσοκομείο «H Σωτηρία»
Η δύσπνοια, ο ψηλός πυρετός, η έντονη κακουχία ή λιποθυμική τάση, οι αιμορραγικές εκδηλώσεις στο δέρμα και στους βλεννογόνους και η αλλαγή στην αποβολή ούρων είναι τα σημεία ανησυχίας που επιβάλλουν άμεση ιατρική εκτίμηση. Ο ιός που υπάρχει στην Ευρώπη και την Ασία συνοδεύεται από θνητότητα μικρότερη του 15%, ενώ ο ιός των Άνδεων έχει θνητότητα περίπου 50%.
— Πώς μεταδίδεται ο χανταϊός και ποια μέτρα πρόληψης συστήνετε, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που ζουν ή εργάζονται κοντά στη φύση, σε αποθήκες ή αγροτικές περιοχές;
Οι χανταϊοί μεταδίδονται όταν ο άνθρωπος έρθει σε επαφή με υλικά που έχουν μολυνθεί από ούρα, κόπρανα ή σίελο τρωκτικών που φέρουν τον ιό. Ο συνηθέστερος τρόπος είναι με την εισπνοή σκόνης και σωματιδίων κατά τη διάρκεια αγροτικών εργασιών ή κατά τον καθαρισμό κλειστών χώρων και αποθηκών όπου υπάρχουν περιττώματα ποντικών. Ακόμα, ο ιός μπορεί να μεταφερθεί με τα χέρια μας, όταν πιάσουμε αντικείμενα που έχουν μολυνθεί με βιολογικά υγρά ποντικών και κατόπιν τα φέρουμε στο πρόσωπό μας. Επομένως τα μέτρα προφύλαξης είναι ο καλός αερισμός χώρων όπου μπορεί να υπάρχει παρουσία τρωκτικών και η χρήση μάσκας κατά τον καθαρισμό τους. Χώροι και επιφάνειες που φέρουν εμφανώς περιττώματα τρωκτικών είναι προτιμότερο να καθαρίζονται πρώτα με υγρό πανί, ενώ συστήνεται να αποφεύγεται η απευθείας χρήση χειροκίνητης ή ηλεκτροκίνητης σκούπας προς αποφυγή δημιουργίας αερολυμάτων. Επιπλέον, επιβάλλεται η σχολαστική καθαριότητα των χεριών και η αποφυγή επαφής δυνητικά μολυσμένων χεριών με το πρόσωπο και τους βλεννογόνους.
Ειδικά για τον χανταϊό των Άνδεων, η μετάδοση σχετίζεται με τη στενή και παρατεταμένη επαφή. Επομένως, ταξιδιώτες από ενδημικές περιοχές πρέπει να χρησιμοποιούν μάσκα, τόσο οι ίδιοι όσο και οι γύρω τους, μέχρι να διαγνωσθεί ή να αποκλειστεί η λοίμωξη από χανταϊό με την κατάλληλη ιατρική παραπομπή.
— Το ελληνικό σύστημα υγείας και ειδικά οι λοιμωξιολογικές κλινικές, όπως αυτές στο νοσοκομείο «Σωτηρία», είναι προετοιμασμένες για την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση τέτοιων σπάνιων λοιμώξεων; Η πανδημία άφησε κάτι καλό;
Στο Εθνικό Σύστημα Υγείας έχουν οργανωθεί εδώ και πολλά χρόνια ειδικές μονάδες που μπορούν να υποστηρίξουν αποτελεσματικά τη νοσηλεία παρόμοιων περιστατικών με υψηλού βαθμού προστασία και ασφάλεια για το υγειονομικό προσωπικό και τους άλλους ασθενείς. Στο νοσοκομείο Σωτηρία θα θυμίσω ότι νοσηλεύτηκε με ασφάλεια ο μοναδικός ασθενής στην Ελλάδα που νόσησε από τον κορωνοϊό που προκαλεί το οξύ αναπνευστικό σύνδρομο της Μέσης Ανατολής (MERS-CoV) το μακρινό 2014. Επιπλέον, η πανδημία Covid-19 μάς άφησε εμπειρία, ετοιμότητα και υγειονομικά πρωτόκολλα διαγνωστικής και θεραπευτικής διαχείρισης που μας εξασφαλίζουν τη βέλτιστη διαχείριση παρόμοιων με τον χανταϊό υγεινομικών «απειλών».
— Βλέπουμε τα τελευταία χρόνια όλο και συχνότερα ζωονόσους να απασχολούν τη διεθνή κοινότητα. Πόσο συνδέονται φαινόμενα όπως η κλιματική αλλαγή και η ανθρώπινη παρέμβαση στο περιβάλλον με την εμφάνιση τέτοιων ιών;
Η κλιματική αλλαγή παίζει σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη των χανταϊών: αλλαγές στις ζώνες βροχόπτωσης, επέκταση των ζωνών καλλιέργειας της γης και γενικότερη αλλαγή της χρήσης της γης επηρεάζουν τον πληθυσμό και την κατανομή των τρωκτικών, φέρνοντάς τα κοντά στην ανθρώπινη δραστηριότητα. Ένας επιπλέον σύγχρονος παράγοντας είναι η ανθρώπινη κινητικότητα, με τη διαδρομή των επιβαινόντων στο εξερευνητικό κρουαζιερόπλοιο να αποτελεί ένα ευφάνταστο παράδειγμα απρόβλεπτης μετάδοσης του χανταϊού των Άνδεων, συνηγορούντος και του μακρού χρόνου επώασης που φθάνει τις 6-8 εβδομάδες.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.
