ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΔΙΣΚΟΥ «Μεταφοραί Εκδρομαί “O Μήτσος”» υπάρχει ένα κείμενο του Δημήτρη Πουλικάκου γραμμένο τον Μάρτιο του 1976, οπότε είναι λογικό να υποθέσεις πως το εν λόγω LP κυκλοφόρησε τον Απρίλιο εκείνης της χρονιάς – και άρα, αυτές τις μέρες, συμπληρώνεται μισός αιώνας από τότε. Είναι ευκαιρία, λοιπόν, και με τη δεδομένη αφορμή, να πούμε κάποια πράγματα για ένα από τα πιο σημαντικά άλμπουμ στην ιστορία του ελληνικού ροκ.
Όταν κυκλοφορεί το «Μεταφοραί Εκδρομαί “O Μήτσος”» η πρώιμη μεταπολίτευση βρίσκεται στο φόρτε της. Το πολιτικό τραγούδι κυριαρχεί, μέσα από τη φόρμα του «έντεχνου» βασικά, όπως κυριαρχεί και το σατιρικό τραγούδι, ενώ πολύ ευδιάκριτες παρουσίες έχουν το αντάρτικο, το λαϊκό, το ελαφρολαϊκό και το ποπ (για την ελληνική μουσική και το τραγούδι λέμε πάντα). Όλα «παίζουν» και όλα «πουλάνε», υπό την έννοια πως η δισκογραφία αναπτύσσεται συνεχώς, καταγράφοντας ολοένα και μεγαλύτερη ύψη. Υπάρχει δημιουργία, και υπάρχουν πολλές προτάσεις σχεδόν για όλα τα γούστα. Ακόμη και για τα ροκ, που βρίσκεται σε κάθετη πτώση και σχεδόν σε ύπνωση.
Το ροκ, γιατί περί αυτού πρόκειται, και δη το ελληνικό βρισκόταν στον απόλυτο μαρασμό το 1976. Και το «Μεταφοραί Εκδρομαί “O Μήτσος”» δεν μπορούσε να του δώσει το φιλί της ζωής, με τον δίσκο να πουλάει περισσότερο μετά το 1980 και όλα τα μετέπειτα χρόνια.
Ο Πουλικάκος είχε ξεκινήσει ως ρόκερ βέβαια, από την εποχή των M.G.C. και του Εξαδάκτυλου (αφήνω κατά μέρος τους βραχύβιους Αχ-Βαχ) και αυτή την εποχή, το 1975-76 εννοώ, επιχειρεί να βρει κάποια νέα πατήματα, ή τουλάχιστον να προσαρμόσει μία από τις περσόνες του –στη σατιρική αναφέρομαι– στα δεδομένα της εποχής. Βεβαίως δεν έχει σταματήσει να ηχογραφεί, μετά από τη διάλυση του Εξαδάκτυλου, που συνέβη τους πρώτους μήνες του ’73, επεκτείνοντας ένα υλικό, που είχε ξεκινήσει να το καταγράφει ήδη από το 1970.
Θέλω να πω πως και το φθινόπωρο του ’73 (μετά από τη διάλυση του γκρουπ), και το καλοκαίρι του ’74, και στο τέλος του ’74, και τον Νοέμβρη-Δεκέμβρη του ’75, και το Φλεβάρη του ’76 ο Πουλικάκος θα προέβαινε σε νέες ηχογραφήσεις, που όλες μαζί θα αποτελούσαν το υλικό του «Μεταφοραί Εκδρομαί...». Έτσι, το άλμπουμ θα περιλάμβανε εγγραφές που είχαν συμβεί μεταξύ του τέλους του 1970 και του Φλεβάρη του ’76.
Εδώ πρέπει να πω πως ο Πουλικάκος είχε σκοπό να κυκλοφορήσει δίσκο, LP εννοώ, με τον Εξαδάκτυλο το 1972. Εξάλλου, πολλά κομμάτια από το «Μεταφοραί Εκδρομαί “O Μήτσος”» ανήκουν σ’ εκείνη την εποχή, ενώ κάποια είχαν ηχογραφηθεί κιόλας, όπως προαναφέρθηκε. Βασικά λέμε για τα «Σκόνη πέτρες λάσπη» (Δ. Πουλικάκος) και «Χτεσινά τραίνα» (Δ. Πουλικάκος-Α. Τριανταφύλλου), που ήταν ηχογραφημένα την άνοιξη του 1972, ενώ ως ηχογραφήσεις του Εξαδάκτυλου θεωρoύνται και τα σύντομα στο χρόνο: 1. «ΗΠΣΑΛΣΕΡΤΕΠΗΝΟΚΣ», δηλαδή «ΣΚΟΝΗΠΕΤΡΕΣΛΑΣΠΗ» από την ανάποδη (Δ. Πουλικάκος, αρχή ’71), 2. «Πρωτόγονη ζωή» (Δ. Πουλικάκος, άνοιξη ’72), 3. «Γυρίσματα του χρόνου» (J. Lambizzi-Α. Τριανταφύλλου, τέλος ’70) και 4. «Και τώρα... χωρίς βαρβάρους;» (Α. Τριανταφύλλου-Λ. Διακογιάννης-Ν. Πολίτης-Κ. Δουκάκης-Λ. Αλαχαδάμης-Δ. Πουλικάκος, άνοιξη ’72). Και τα τέσσερα αυτά tracks υπάρχουν στο «Μεταφοραί Εκδρομαί “Ο Μήτσος”».
Από μια συνέντευξη του Πουλικάκου στην Όλγα Μπακομάρου για το «Φαντάζιο», τον Νοέμβριο του ’71, μαθαίνουμε πως ετοιμάζονταν, τότε, να κυκλοφορήσουν τα τραγούδια του Εξαδάκτυλου «Σκόνη πέτρες λάσπη», «Χτεσινά τραίνα», «Στο σουπερμάρκετ» και «Σαββατοκύριακο» (αυτό είναι άγνωστο), διαβάζοντας και για ένα υποτιθέμενο LP του γκρουπ, που θα είχε τίτλο «Σκηνές του Αθηναϊκού Βίου»! Άρα, λοιπόν, και το «Στο σουπερμάρκετ» (Δ. Πουλικάκος-Ν. Δαπέρης) θα πρέπει να θεωρείται κομμάτι του Εξαδάκτυλου, ασχέτως αν ηχογραφήθηκε τον Νοέμβρη-Δεκέμβρη του ’75, όπως το ίδιο συμβαίνει και με τα «Άνευ ουσίας άνευ σημασίας» (Δ. Πουλικάκος), «Κάλλιο μιας ώρας» (Δ. Πουλικάκος-Α. Τριανταφύλλου) και «Τι μας λες» (Δ. Πουλικάκος-Κ. Δουκάκης).
Παιζόταν έντονα, λοιπόν, η κυκλοφορία ενός LP του Εξαδάκτυλου, κάτι το οποίο επιβεβαιώνεται και από την εφημερίδα «Μουσική Γενιά» [27 Μαΐου 1972] σ’ ένα μονόστηλο της οποίας διαβάζουμε:
«Ο Εξαδάκτυλος άρχισε ήδη την ηχογράφηση ενός μεγάλου δίσκου, που θα περιέχει κυρίως συνθέσεις του συγκροτήματος. Οι ηχογραφήσεις γίνονται σταδιακά και προβλέπεται ότι ο δίσκος δεν θα κυκλοφορήσει πριν από το τέλος του καλοκαιριού».
Βεβαίως, το LP δεν κυκλοφόρησε ποτέ, και αυτό, οπωσδήποτε, είναι ένα πλήγμα για την κλασική δισκογραφία του ελληνικού ροκ, στην αρχή των σέβεντις – και το υποστηρίζω τούτο, επειδή ο Εξαδάκτυλος υπήρξε κορυφαίο συγκρότημα. Υπήρχε λοιπόν το υλικό και μαζί μια υπόσχεση, που κάποια στιγμή θα έπρεπε να μετατραπεί σε πράξη. Δυστυχώς τούτο θα συνέβαινε σε μια εποχή (Απρίλης ’76), που, από την πλευρά του ροκ (και του ελληνικού ροκ προφανώς), ήταν «πεθαμένη», αλλά... εντάξει. Ο δίσκος είναι δίσκος, και η αξία του συγκεκριμένου άλμπουμ αποτιμήθηκε, όπως θα του άξιζε, όλα τα κατοπινά χρόνια.
Κατ’ αρχάς να πω πως δύο (ή και τρία) κομμάτια, που είχαν ήδη ηχογραφηθεί και που θα συμπεριλαμβάνονταν στον δίσκο, τον Απρίλη του ’76, θα ακούγονταν για πρώτη φορά, «ζωντανά», στην ταινία του Ανδρέα Θωμόπουλου «Αλδεβαράν», που προβάλλεται στο 16ον Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, στην Θεσσαλονίκη, στις 26 Σεπτεμβρίου 1975 – με τον Θωμόπουλο να αποσπά μία από τις πέντε «τιμητικές διακρίσεις», για την «τολμηρή κινηματογραφική παρουσία του».
Ήταν το «Σκόνη, πέτρες, λάσπη», στο οποίο βλέπουμε μουσικούς να παίζουν διάφορα όργανα, δίχως αυτοί να ανταποκρίνονται επακριβώς στην ηχογράφηση του ’72 (για παράδειγμα βλέπουμε τον Νίκο Τσιλογιάννη να παίζει ντραμς, ενώ στο playback παίζει ο Λεωνίδας Αλαχαδάμης, βλέπουμε τον Άγγελο Μαστοράκη να παίζει κλαρίνο, ενώ στο playback παίζει σοπράνο σαξόφωνο ο Λάκης Διακογιάννης, βλέπουμε τον Σταύρο Λογαρίδη να παίζει... καπνισμένη φλογέρα, ενώ ο Λογαρίδης δεν ακούγεται στο playback), επίσης (στο «Αλδεβαράν») ακούμε κάποια μέτρα από το «Μωρό μου» (και μάλιστα με διαφορετικά λόγια από εκείνα που ακούγονται στον δίσκο), ενώ ακούμε και το «Ο γιατρός παιδιά», στο οποίο οι μουσικοί επίσης δεν ταυτίζονται 100% με εκείνους που έπαιζαν στην ηχογράφηση, το καλοκαίρι του ’74. Παρά ταύτα το βίντεο, που ακολουθεί, είναι χαρακτηριστικό του κλίματος-Εξαδάκτυλου από το 1972...
Δημήτρης Πουλικάκος & Εξαδάκτυλος - «Σκόνη, πέτρες, λάσπη»
Για τη δημιουργία του «Μεταφοραί Εκδρομαί “O Μήτσος”» είχαν συμβάλει διάφοροι και ένας απ’ αυτούς ήταν ο τραγουδοποιός και παραγωγός Γιάννης Κιουρκτσόγλου, που, κάποια στιγμή, στα σίξτις, είχε υπάρξει μέλος των M.G.C., και άρα συνεργάτης του Πουλικάκου.
Τον Δεκέμβριο του 1975 είχε κυκλοφορήσει από την EMI / Columbia το LP «Ελλαδέξ» του Γιάννη Λογοθέτη, στο οποίο ο Κιουρκτσόγλου είχε προσφέρει πέντε συνθέσεις του, κάνοντας και τις ενορχηστρώσεις. Τα είχαμε πει αναλυτικά εδώ, και βεβαίως όλοι θυμόμαστε το τραγούδι των Κιουρκτσόγλου-Λογοθέτη «Πολύ ωραίο στυλ», που είχε ερμηνεύσει τότε με μεγάλη επιτυχία ο Πουλικάκος.
Ο Κιουρκτσόγλου σε μια συνέντευξή του στο rocking.gr (3 Οκτ. 2011) είχε πει πως το τραγούδι δεν πολυάρεσε του Πουλικάκου και πως το είχε πει, κάνοντάς του κατά μιαν έννοια το χατίρι, επειδή την ίδια εποχή τον βοηθούσε (ο Κιουρκτσόγλου τον Πουλικάκο) στη δημιουργία του «Μεταφοραί Εκδρομαί...». Είναι σίγουρο πως το «Πολύ ωραίο στυλ» ταίριαζε στον Πουλικάκο κι εγώ δεν αποκλείω τα πράγματα να κύλησαν ακόμη πιο γοργά για την έκδοση του δίσκου του (από τη μεριά της Columbia), λόγω της αποδοχής που είχε το συγκεκριμένο κομμάτι από τον κόσμο.
Εννοώ, πως είχε γίνει ακόμη πιο σαφής εκείνη η σατιρική περσόνα α λα Frank Zappa, που κουβαλούσε ο Πουλικάκος ήδη από την εποχή του Εξαδάκτυλου, ανοίγοντας το δρόμο για κομμάτια όπως τα «Μωρό μου» (μουσική: Σταμάτης Σπανουδάκης-στίχοι: Δ. Πουλικάκος), «Πες μου βρε τρελλή» και «Σαν δυο πουλάκια» (αμφότερα σε μουσική-στίχους του Πουλικάκου), που θα συμπεριλαμβάνονταν στο «Μεταφοραί Εκδρομαί...». Έτσι, τα ονόματα Γιάννης και Θόδωρος, που είναι αναγραμμένα μεταξύ των «θενκς» στο back cover του δίσκου, δεν μπορεί παρά να αφορούν τον Γιάννη Κιουρκτσόγλου (σίγουρα) και τον αείμνηστο Θόδωρο Σαραντή (κατά πάσα πιθανότητα), με τον πρώτο να εμφανίζεται και σαν μουσικός εδώ, αφού παίζει ηλεκτρική κιθάρα «Στο σουπερμάρκετ».
Δημήτρης Πουλικάκος - «Στο Σουπερμάρκετ»
Στον δίσκο είχαν ανακατευτεί κι άλλοι, όσον αφορά την παραγωγή του εννοώ, κι ένας απ’ αυτούς ήταν ο Τάσος Φαληρέας, ο οποίος πολλά χρόνια αργότερα, σε μια συνέντευξή του στον «Ήχο» (Ιούνιος 1993), θα έλεγε διάφορα αντιφατικά για το συγκεκριμένο LP και τον Πουλικάκο – τα οποία, όμως, θα πρέπει να τα δούμε ως κουβέντες των 90s, υπό την έννοια πως είχαν μεσολαβήσει πολλά από τότε που είχε κυκλοφορήσει το άλμπουμ. Έλεγε ο Φαληρέας:
«(...) Βέβαια μερικά χρόνια μετά κάναμε έρανο, μαζέψαμε 60.000 δραχμές και φτιάξαμε το δίσκο του Πουλικάκου “Μεταφοραί Εκδρομαί Ο Μήτσος”. Αυτός ο δίσκος κάτι σήμαινε για την εποχή του, όμως εγώ για να είμαι ειλικρινής ποτέ δεν τον άκουσα. Δεν σήμαινε για μένα τίποτα, ούτε τότε ούτε τώρα... Αγαπώ τον Πουλικάκο, αλλά δεν τον εκτιμώ. Αλλά αυτό πάλι μπορεί να οφείλεται στο ότι είμαστε και οι δυο Μανιάτες. Μπορεί να υπάρχουν τέτοια πράγματα».
Επίσης οι φωτογραφίες μπροστά και πίσω, στο εξώφυλλο του δίσκου, ανήκαν στον Πάνο Κουτρουμπούση, με τις μακέτες να τις κάνει ο Χρήστος Κερασιώτης. Μπροστά ο Κουτρουμπούσης φωτογραφίζει τον... ταλαίπωρο Πουλικάκο κάπου γύρω από το Νοσοκομείο Ευαγγελισμός (μάλλον από την μεριά της Ι. Διαμαντή Πατέρα), με το σήμα κινδύνου των πυρηνικών αριστερά, ενώ στο back cover ένα ποντίκι τρώει κάτι σαν... λείψανο εξαδάκτυλης παλάμης – μακάβρια και λίγο γκραν γκινιόλ φάση, που παρέπεμπε βέβαια και στο συγκρότημα Εξαδάκτυλος.
Τώρα ο δίσκος, που δεν έχει χωρίσματα ανάμεσα στα tracks, κυλώντας «σαν ένα» και που βγαίνει σε μια κακή εποχή για το ροκ, έχει μέσα διάφορα «περίεργα», που είναι και δεν είναι ροκ – από ψευδο-ρεμπέτικα, μέχρι ελαφρά τραγούδια, εφφέ, παρλάτες, αυτοσχεδιαστικά περάσματα κ.λπ. Θέλω να πω πως διαθέτει μια «ζαππική» τρέλα, προσαρμοσμένη στη δική μας πραγματικότητα, και είναι ροκ, βασικά, γιατί εδώ υπάρχουν καταγραμμένες τέσσερις-πέντε κομματάρες, από την εποχή του Εξαδάκτυλου, που προκαλούν και με τις μουσικές, και με τα παιξίματα, αλλά και με τα έντονα κοινωνικά και αντιχουντικά μηνύματα των στίχων.
Τέτοια είναι τα τραγούδια «Σκόνη, πέτρες, λάσπη», «Τι μας λες», «Κάλλιο μιας ώρας», «Χτεσινά τραίνα» και ακόμη το φοβερό «Άνευ ουσίας, άνευ σημασίας» (όλα σε στίχους του Πουλικάκου), που ακούγονταν στο Κύτταρο και αλλαχού το 1972, και που σήμαιναν πολλά για την εποχή, σε σχέση πάντα με τον κινηματικό χαρακτήρα του ροκ και με τον τρόπο που θα μπορούσε να εκφράσει αυτό, με λόγο τολμηρό (είτε υπαινικτικό είτε περισσότερο άμεσο και καθαρό) όψεις της καθημερινότητας – στους χώρους δουλειάς, στα αστυνομικά τμήματα, στα οποία κατέληγαν οι πολιτικώς «ύποπτοι» και «ανυπάκουοι» και βεβαίως στο δρόμο, στις μικρότερες και τις μεγαλύτερες μάχες που δίνονταν εκεί. Τέλος πάντων, στη δυνατότητα να υπάρχεις αξιοπρεπώς σαν πολίτης. Μερικά δείγματα:
«Αχ, αγωνίες, ιδρώτες δεν αντέχω άλλο ρε παιδιά / ψάχνω να βρω μια λύση ριζική / μα όλα στον ορίζοντα τα ίδια και τα ίδια / κι οι ελπίδες μια απάτη μακρινή»
«Κεφάλια ψηλά, στην τσέπη λιανά, σιωπηλή πλειονότης / στο ράφι τιμές και δόξες παλιές, λαμπρή αρχαιότης / σφιχτές αγκαλιές βροχή καρπαζιές, στο γύψο νεότης / γιαμάχα, χοτ-παντς, ασφάλεια και τανκς / πλήρης ισότης»
«Μην περιμένεις το μάννα, πέτρες από παντού / συν Αθηνά και χείρα κίνει, πρόσεχε θα σε πατήσουν / μη χάνεσαι στο δρόμο / και θυμήσου... / κάλλιο μιας ώρας» (σ.σ. υπονοείται το υπόλοιπο, από τον «Θούριο» του Ρήγα)
«Πώς, πού και πότε πρέπει / ο κύριος από κει μας βλέπει / τρέχα! στην άκρη του δρόμου / παραμονεύει ο άρχων του τρόμου / Για μένα; / Για μένα; / Για μένα; / Για μας!»
Πουλικάκος - «Τι μας λες»
Ποιοι συμμετείχαν στις ηχογραφήσεις; Μια υπερ-εθνική μερικών από τους καλύτερους μουσικούς της τζαζ και του ροκ, που εμφανίσθηκαν ποτέ στη χώρα. Βαθιά ανάσα: Λάκης Διακογιάννης (σαξόφωνα), Κώστας Δουκάκης (κιθάρα), Νίκος Πολίτης (κιθάρα), Αντώνης Τριανταφύλλου (μπάσο), Λεωνίδας Αλαχαδάμης (ντραμς), Δήμης Παπαχρήστου (κιθάρα), Άγγελος Μαστοράκης (φυσαρμόνικα), Δημήτρης Πολύτιμος (πιάνο), Γιώργος Φιλιππίδης (μπάσο), Νίκος Τσιλογιάννης (ντραμς), Γιάννης Σπάθας (κιθάρα), Γιάννης Κιουρκτσόγλου (κιθάρα), Λουκάς Σιδεράς (ντραμς), Σταμάτης Σπανουδάκης (πλήκτρα, μπάσο), Γιάννης «Μπαχ» Σπυρόπουλος (τούμπα), Randy MacKinnon Andrew (μεταλλόφωνο), Γιώργος Τρανταλίδης (ντραμς), Mikel Frog (φλάουτο), Renato Favilli (μέλοτρον), Johnny Lambizi (κιθάρα), Γιώργος Μαγκλάρας (βιολί), Τάκης Μαρινάκης (ντραμς), Σταύρος Λογαρίδης (μπάσο), ενώ στα φωνητικά ακούμε τις/τους Μπέττυ Λιβανού, Δέσποινα Τομαζάνη, Ιωάννα Κιουρκτσόγλου, Μελίνα Σιδηροπούλου, Παύλο Σιδηρόπουλο, Τόλη Μαστρόκαλο, Βασίλη Ντάλλα, Αντρέα Φρογουδάκη, Βλάσση Μπονάτσο και άλλους διαφόρους.
Το «Μεταφοραί Εκδρομαί “O Μήτσος”» δεν πρέπει να πούλησε ιδιαίτερα σε πρώτο χρόνο (όπως συνέβη και με το «Φλου», εξάλλου, των Παύλου Σιδηρόπουλου / Σπυριδούλας τρία χρόνια αργότερα), και τούτο παρά το γεγονός πως τυπώθηκε κι ένα 45άρι από την EMI, το 1977, με τα τραγούδια «Μωρό μου / Πες μου βρε τρελλή», που ήταν τα πιο... πλακατζίδικα του δίσκου. Το σινγκλ αυτό έχει ένα πολύ περίεργο εξώφυλλο, με τη φωτογραφία ενός τύπου μπροστά, που μοιάζει και δεν μοιάζει του Πουλικάκου (μπορώ να υποθέσω διάφορα) και με τους τίτλους «Δημήτρης Πουλικάκος / Πες μου βρε τρελλή...» να αναγράφονται και στα αραβικά. Τι να σήμαινε αυτό; Πως το δισκάκι προοριζόταν για την Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική (Λίβανος, Αίγυπτος κ.λπ.), με την οποία συναλλασσόταν τότε, εμπορικά, η ελληνική Κολούμπια (ΕΜΙΑΛ) ή μήπως υποδήλωνε κάτι άλλο; Πάντως για το «Μεταφοραί Εκδρομαί...» θα γράφονταν καλά λόγια στα έντυπα. Λιάνα Κανέλλη, «Επίκαιρα», Αύγουστος του ’76:
«Η ελληνοπρέπεια του δίσκου βρίσκεται περισσότερο στο θέμα παρά στη μουσική φόρμα. Κι αυτό που εντυπωσιάζει είναι οι αλλαγές της φωνής του Δημήτρη Πουλικάκου.(...) Σε μερικά τραγούδια δυσκολεύεται κανείς να τον παρακολουθήσει και να καταλάβει ότι πρόκειται για τον ίδιο άνθρωπο (σ.σ. σωστή παρατήρηση, το ίδιο ισχύει και με τις φωτογραφίες του από την ίδια εποχή – κάτι που οφειλόταν στις διάφορες περσόνες, που υποδυόταν ο Πουλικάκος στις σκηνές ή τον κινηματογράφο). Πάντως, πέρα από οποιαδήποτε σχόλια και κριτικές, είναι ένας δίσκος πρωτότυπος, μια δουλειά γνήσια και αυθεντική, και μια μουσική ευχάριστη και καλοπαιγμένη.(...) Έχει κάτι να πει με τρόπο ασυνήθιστο, τουλάχιστον για τα δεδομένα της ελληνικής ποπ».
Δημήτρης Πουλικάκος - «Κάλλιο μιας ώρας»
Η ποπ πήγαινε καλά εκείνη την εποχή, είχε το νεανικό κοινό της και σπρωχνόταν πολύ από τα κοριτσίστικα έντυπα («Κατερίνα», «Μανίνα»), αλλά και από τα οικογενειακά περιοδικά – και σίγουρα ο Πουλικάκος δεν αποτελούσε ύλη τους. Το ροκ, γιατί περί αυτού πρόκειται, και δη το ελληνικό ροκ βρισκόταν στον απόλυτο μαρασμό το 1976. Και το «Μεταφοραί Εκδρομαί “O Μήτσος”» δεν μπορούσε να του δώσει το φιλί της ζωής, με τον δίσκο να πουλάει περισσότερο μετά από το 1980 και όλα τα μετέπειτα χρόνια. Απόδειξη δε αυτού που λέω είναι πως τον χειμώνα του 1976-77 ο Πουλικάκος δεν θα εμφανιζόταν σε κάποιο ροκ κλαμπ, αλλά στην μπουάτ Θεμέλιο στην Πλάκα (Κυδαθηναίων 37) μαζί με τους «έντεχνους» Μανώλη Μητσιά, Μαρίζα Κωχ και Τάνια Τσανακλίδου. Όπως θα έλεγε και ο ίδιος (ο Πουλικάκος) στο «Ποπ & Ροκ» λίγα χρόνια αργότερα, τον Ιούνιο του ’80:
«Εκείνο το χειμώνα δούλεψα στο Θεμέλιο με τον Μητσιά, την Κωχ και την Τσανακλίδου, όπου έκατσα όλη τη σεζόν. Εκεί έλεγα το “Πολύ ωραίο στυλ”, το “Μωρό μου”, “Το εμπρός για μια καινούργια Ελλάδα” και κάναμε όλοι μαζί ένα φινάλε, που ήτανε κάτι κείμενα του Γιάννη Νεγρεπόντη και διάφορα κομματάκια από τραγουδάκια παλιά: “Πάμε για ύπνο Κατερίνα” ή “Είμαι για σένα και είσαι για μένα μωρό μου”, “Για μας κελαηδούν τα πουλιά” και διάφορα τέτοια, σ’ ένα φινάλε κάπως θεατρικής φύσεως, τύπου μπουάτ. Εντάξει πλάκα είχε (σ.σ. τι να έλεγε ο άνθρωπος). Εκεί έπαιζα με την ορχήστρα του Θεμέλιου που ήτανε: ο Αντώνης Τουρκογιώργης κιθάρα, ο Γιώργος Τσουπάκης ντραμς (σ.σ. από τον Ακρίτα του Λογαρίδη), ένας Ανακρέων μπάσο, ο Κώστας Γανωσέλλης είχε βοηθήσει στις ενορχηστρώσεις κ.λπ.».
Ένα-δυο σχόλια. Αντιλαμβάνεστε το χάος που υπήρχε σε σχέση με το ροκ στην Ελλάδα του ’76, όταν ο Πουλικάκος είχε φθάσει στο σημείο να τραγουδάει «Πάμε για ύπνο Κατερίνα» και όταν στην ορχήστρα έπαιζε ο Αντώνης Τουρκογιώργης των Socrates, οι οποίοι κάποιους μήνες νωρίτερα είχαν βγάλει το “Phos” με τον Βαγγέλη Παπαθανασίου! Δηλαδή οι Socrates εκείνη την εποχή, με καινούριο άλμπουμ στα δισκάδικα, δεν υπήρχαν σαν συγκρότημα, είχαν διαλυθεί, και ο Τουρκογιώργης έπαιζε στο Θεμέλιο «Για μας κελαηδούν τα πουλιά»! Πώς να πρόκοβαν τραγούδια σαν το «Άνευ ουσίας, άνευ σημασίας» μέσα σ’ ένα τέτοιο σκηνικό; Μπορεί να είχαν περάσει μόλις τέσσερα χρόνια από το 1972, αλλά ήταν σαν να είχαν περάσει αιώνες...
Πουλικάκος - «Άνευ ουσίας άνευ σημασίας»
