Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα πώς ξεκίνησε η ζωή στη Γη, με τις θεωρίες να ποικίλλουν. Χαρακτηριστικά, μία από αυτές αναφέρει ότι μικροσκοπικοί οργανισμοί ταξίδεψαν μέσα σε μετεωρίτες και «έσπειραν» τον πλανήτη μας., ίσως μάλιστα να ήρθαν από τον Άρη.
Η ιδέα αυτή, γνωστή ως λιθοπανσπερμία, παραμένει υπόθεση. Ωστόσο, ένα νέο πείραμα από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τζον Χόπκινς δίνει εντυπωσιακή ώθηση στο σενάριο ότι μικρόβια θα μπορούσαν πράγματι να επιβιώσουν από μια βίαιη εκτόξευση από την επιφάνεια ενός πλανήτη, ύστερα από πρόσκρουση αστεροειδούς.
Για να δοκιμάσουν τα όρια της ζωής, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το βακτήριο Deinococcus radiodurans, έναν οργανισμό που θεωρείται σχεδόν «υπερήρωας» της μικροβιολογίας. Αντέχει ακραία ακτινοβολία, αφυδάτωση και χημικές επιθέσεις, ενώ διαθέτει εντυπωσιακή ικανότητα αυτοεπιδιόρθωσης.
Τι προέκυψε σε εργαστηριακή συνθήκη για τα μικρόβια από τον Άρη
Στο εργαστήριο, οι ερευνητές τοποθέτησαν δείγματα του βακτηρίου ανάμεσα σε χαλύβδινες πλάκες και τα υπέβαλαν σε συγκρούσεις υψηλής ταχύτητας, προσομοιώνοντας πιέσεις παρόμοιες με εκείνες που προκαλούνται από πρόσκρουση αστεροειδούς στον Άρη.
Οι πιέσεις που δημιουργήθηκαν έφτασαν έως και τα 3 γιγαπασκάλ, δηλαδή δεκάδες φορές μεγαλύτερες από την πίεση στον πυθμένα της Τάφρου των Μαριανών.
Το αποτέλεσμα; Τα βακτήρια αποδείχθηκαν εντυπωσιακά ανθεκτικά. Σε πιέσεις 1,4 γιγαπασκάλ, περίπου το 95% επέζησε. Στα 2,4 γιγαπασκάλ το ποσοστό έπεσε στο 60%. Ακόμη και κοντά στα 3 γιγαπασκάλ, σχεδόν 1 στα 10 βακτήρια συνέχιζε να ζει.
Μάλιστα, τα μεταλλικά υλικά της πειραματικής διάταξης άρχισαν να καταστρέφονται πριν εξαλειφθούν πλήρως τα μικρόβια.
Ένας διαφορετικός Άρης
Σήμερα ο Άρης είναι ένας παγωμένος, ακτινοβολημένος κόσμος. Όμως πριν από δισεκατομμύρια χρόνια διέθετε ποτάμια, λίμνες και ίσως ωκεανό. Σε εκείνη την εποχή, μια μεγάλη πρόσκρουση θα μπορούσε να εκτινάξει θραύσματα βράχων στο διάστημα, μαζί με μικροβιακή ζωή.
Γνωρίζουμε ήδη ότι μετεωρίτες από τον Άρη έχουν φτάσει στη Γη ύστερα από αρχαίες συγκρούσεις. Το ερώτημα είναι αν μετέφεραν και κάτι ζωντανό.
Το νέο πείραμα δεν αποδεικνύει ότι αυτό συνέβη. Δεν δείχνει ότι έχουμε «αρειανή καταγωγή». Δείχνει όμως ότι η ζωή, τουλάχιστον σε μικροβιακή μορφή, μπορεί να αντέξει μια από τις πιο βίαιες διαδικασίες στο Σύμπαν: την εκτόξευση από έναν πλανήτη μέσω πρόσκρουσης.
Η έρευνα εντάσσεται σε μια ευρύτερη επιστημονική τάση που αναθεωρεί διαρκώς τα όρια του «βιώσιμου». Γνωρίζουμε ήδη για μικροοργανισμούς που επιβιώνουν σε ακραία θερμότητα, σε υπεραλμυρά περιβάλλοντα ή σε συνθήκες έντονης ακτινοβολίας. Κάποιοι έχουν αντέξει ακόμη και στο εξωτερικό περιβάλλον του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού.
Με πληροφορίες από New York Times
