Γιώργος Λουράκης
Ηθοποιός και σκηνοθέτης
Με λένε Γιώργο, είμαι ηθοποιός. Αυτή την περίοδο διαβάζω το «Μόνος στο Βερολίνο» από τις εκδόσεις Πόλις, ένα ιστορικό μυθιστόρημα που διαβάζεται και ως νουάρ, θα το λέγαμε και ψυχολογικό θρίλερ. Το έγραψε ο Χανς Φάλαντα το 1947, αμέσως μετά τον πόλεμο, οπότε έχει μια νωπή αίσθηση της ιστορίας. Σε μια πολυκατοικία στο Βερολίνο βλέπουμε από την κλειδαρότρυπα κάθε διαμερίσματος πώς η άνοδος και η πορεία του ναζιστικού καθεστώτος διαμορφώνει την ιστορία των ενοίκων. Σου δημιουργεί την παράξενη αίσθηση, ειδικά αν το διαβάζεις εκτός σπιτιού, ότι είσαι κι εσύ κάπου μέσα στην πόλη και συμμετέχεις μόνο και μόνο που υπάρχεις. Διαβάζω επίσης ανά διαστήματα βιβλία που έχω ξαναδιαβάσει, π.χ. τον «Ξένο» του Καμί. Μ’ αρέσει η feel-good διάθεση που μου δίνει μέσα από την απελευθέρωση του ήρωα από το φαίνεσθαι και την άρνησή του να φορέσει κάποιο προσωπείο. Αυτόν τον καιρό σκηνοθετώ το «Γουέστερν», που έχω γράψει ο ίδιος και ανεβαίνει προσεχώς στο θέατρο Κεραμεικός – είναι ένα ρεαλιστικό κοινωνικό θρίλερ στην Αθήνα του σήμερα.
Ακυλίνα Παλιανοπούλου
Με λένε Ακυλίνα και όταν δεν κάνω πατίνια, διαβάζω. Αυτό το ταξίδι ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία και καθώς μεγάλωνα, μεγάλωνε παράλληλα και η αγάπη μου για την κλασική λογοτεχνία και την ποίηση. Σήμερα έχω φέρει μαζί μου το είδωλό μου, τον μάστερ της σάτιρας, τον Λουκιανό, ο οποίος, παρότι γεννήθηκε περί το 120 μ.Χ., δεν δίστασε να αμφισβητήσει και να σατιρίσει θεούς, φιλοσόφους, πολιτικούς και την επικαιρότητα της εποχής του. Θα λέγαμε πως πρόκειται για εξαιρετικό δείγμα ιδιοφυΐας που δεν επηρεάζεται από το περιβάλλον, πράγμα δύσκολο όταν είσαι γεννημένος μια εποχή με ελάχιστα ερεθίσματα και πρόσβαση σε νέες ιδέες.
Ο Λουκιανός, όπως γράφει και ο Σίμος Μενάρδος, αν ζούσε σήμερα, θα γινόταν πιθανότατα δημοσιογράφος, πάντοτε αντιπολιτευόμενος, και ιδίως χρονογράφος. Στα χέρια μου λοιπόν κρατάω ένα αντίτυπο με τίτλο «Λουκιανός: Άπαντα, Νεκρικοί Διάλογοι - Εταιρικοί διάλογοι» από τις εκδόσεις Ελευθερουδάκης που είναι του 1930, αλλά αν κάποιος θέλει να το ψάξει, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κάκτος. Οι Νεκρικοί Διάλογοι κλέβουν την παράσταση. Ακολουθούν οι επίσης υπέροχοι και ευφυέστατοι Εταιρικοί και Θεών Διάλογοι. Συνδυάζει χιούμορ με το αξεπέραστο ειρωνικό του πνεύμα, με κορυφαίο τον διάλογο μεταξύ Διογένη και Αλέξανδρου, όπου ο νεκρός Διογένης καλωσορίζει τον (Μέγα) Αλέξανδρο στον Κάτω Κόσμο με την εξής φράση: «Τι βλέπω, Αλέξανδρε, και εσύ πέθανες όπως όλοι εμείς;».
Η ειρωνεία του βιβλίου είναι αξεπέραστη· βλέπουμε την πολιτική σκοπιμότητα να συναντάει τον μύθο. Όσο ζούσε ο Αλέξανδρος εκμεταλλεύτηκε τη φήμη ότι είναι γιος θεού για να πετύχει την παγκόσμια κυριαρχία, οπότε ο Διογένης τον κοροϊδεύει. Έχουμε αντίστοιχο καυστικό διάλογο μεταξύ Μένιππου και Τειρεσία, όπου ο Μένιππος στριμώχνει τον μάντη. Είναι πάρα πολλές ακόμα οι περιπτώσεις, σας ικετεύω να διαβάσετε το βιβλίο, θα γελάσετε με την ψυχή σας.
Χάρις Σερδάρη
Hθοποιός
Όταν έπεσαν στα χέρια μου τα «Τέσσερα ερωτικά γράμματα» του Νάιαλ Ουίλιαμς, ξαναθυμήθηκα τον παιδικό, διαβαστερό εαυτό μου. Δεν θυμάμαι πότε ήταν η τελευταία φορά που πρότεινα ένα βιβλίο σχεδόν σε όλους. Είναι ένα μυθιστόρημα βαθιά συγκινητικό, το οποίο μιλά για τις φορές εκείνες που όλα συμβαίνουν πιο αργά απ’ όσο θα θέλαμε και σίγουρα δεν είναι ένα βιβλίο για τον έρωτα όπως τον φανταζόμαστε. Πλέκει την ιστορία δύο ανθρώπων που, χωρίς να το ξέρουν, κινούνται ο ένας προς τη ζωή του άλλου. Η γραφή του είναι αφοπλιστικά τρυφερή και περιγράφει απλές καταστάσεις με λέξεις που έχεις την αίσθηση πως τις διαβάζεις για πρώτη φορά. Είναι ένα βιβλίο για την πίστη και την αμφιβολία, για τη διαρκή προσπάθεια και τον αγώνα να βρεις νόημα, «μια ακολουθία από άλματα και πτώσεις». Αυτή την περίοδο βρίσκομαι σε πρόβες για την παράσταση «Τα σπίτια αλλάζουν θέση τη νύχτα» της ομάδας Τροχιές, που θα κάνει πρεμιέρα τον Μάρτιο στο Φρένο.
Έλενα Βαλλιανάτου
Αρχαιολόγος
Το διάβασμα αποτελεί μέρος της καθημερινότητάς μου λόγω σπουδών, αλλά στην πραγματικότητα αφήνει λίγο χρόνο για λογοτεχνία. Έτσι, μετά από χρόνια ενασχόλησης με το βιβλίο, βρίσκω ξαφνικά τον εαυτό μου να μην μπορεί να συγκεντρωθεί όσο παλιότερα. Αυτό άλλαξε όταν ξεκίνησα να διαβάζω τη Λεοπάρδαλη του Χιονιού του Σιλβέν Τεσόν από τις εκδόσεις Άγρα. Αφορά το ταξίδι ενός φωτογράφου στα υψίπεδα του Θιβέτ με σκοπό να φωτογραφίσει ένα σπάνιο πλάσμα: τη λεοπάρδαλη του χιονιού. Το ταξίδι του αυτό και η επαφή του με τη φύση μάς προκαλεί να αναρωτηθούμε για την καθημερινότητά μας και την πραγματική σχέση μας με το περιβάλλον και τα πλάσματά του. Ως αναγνώστρια, αναρωτήθηκα πώς θα γυρνούσα από ένα τέτοιο ταξίδι; Πώς συνεχίζεις την καθημερινότητά σου όταν έχεις βιώσει μια τέτοια περιπέτεια; Ίσως το ίδιο να αναρωτήθηκε και ο συγγραφέας γράφοντας αυτόν τον ύμνο προς τη φύση.
Σπύρος Γαβαθάς
Chef/ Cofounder του Alouatou
Η σχέση μου με το διάβασμα θα έλεγα ότι είναι αναγκαία λόγω της δουλειάς μου, τα βιβλία μαγειρικής είναι μέρος της καθημερινότητάς μου. Εκτός μαγειρικής, μου αρέσει να διαβάζω βιβλία κυρίως ιστορικά-πολιτικά και όσα έχουν να κάνουν με την τέχνη σε όλες τις μορφές της. Αυτή την περίοδο διαβάζω το «Kitchen Confidential», ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο του Άντονι Μπουρντέν, τον οποίο θαυμάζω ιδιαίτερα, κυρίως για όλα αυτά που έχει κάνει έξω από τις κουζίνες. Το βιβλίο αυτό μιλά για το τι πραγματικά συμβαίνει πίσω από τις κουζίνες, για τη ζωή του μάγειρα, την πίεση, την τρέλα, τις εξαρτήσεις, το χιούμορ και ξεσκεπάζει γενικότερα μύθους της γαστρονομίας. Παράλληλα, διαβάζω και ένα βιβλίο του Ρικ Ρούμπιν, το «The creative act: A way of being». Αφορά όλες τις τέχνες ουσιαστικά, ξεκινάει από την παρατήρηση, όχι από την τεχνική, και δίνει έμφαση στην αφαίρεση στοιχείων, όχι στην προσθήκη, πράγμα που με βοηθάει πολύ και στη μαγειρική μου.
Βίνα Σέργη
Spoken word artist, ηθοποιός και εκφωνήτρια
Λατρεύω τα βιβλία. Έχω πάντα μαζί μου στις διακοπές και πάντα ένα στο κομοδίνο μου. Αλλιώς κάτι μου λείπει. Σήμερα διάλεξα να σας φέρω το βιβλίο του Ζοζέ Σαραμάγκου, «Περί Τυφλότητος». Είναι ένα βιβλίο που διαβάζω δεύτερη φορά και είναι από τις σπάνιες φορές στη ζωή μου που ένα μυθιστόρημα με κάνει να θέλω να το ξαναδιαβάσω, παρόλο που ξέρω τι θα συμβεί. Αυτό το βιβλίο περιγράφει με τρομερή λεπτομέρεια και ρεαλιστικά τι γίνεται σε έναν κόσμο που χάνει την όρασή του. Οπότε, πέρα από το ενδιαφέρον που έχει ως ιστορία, είναι πολύ ενδιαφέρον να βρίσκω τα κρυφά νοήματα, τις αλληγορίες, τις συνδέσεις με τον δικό μας κόσμο των τυφλών. Ο Σαραμάγκου αποτελεί για μένα έμπνευση συγγραφικά. Αυτό το διάστημα είμαι σε πρόβες για ένα live που έχω την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου στο Patision 65 με το σχήμα Vina Kai Johny, παρέα με τους Degear0001 & XVIV στα open acts και τη Valisia Odell στα decks για το after party.
Γιάννης Mεθενίτης
Mουσικός
Έχω βάλει σταθερά το διάβασμα στη ζωή μου τον τελευταίο καιρό, για να αποφύγω το doomscrolling. Μόλις τελείωσα το «Όσα μπορείς να δεις μόνο όταν δεν βιάζεσαι» του Χαεμίν Σουνίμ από τις εκδόσεις Πεδίο. Το πρωί δουλεύω και το βράδυ γράφω μουσική, οπότε είμαι συνεχώς στο τρέξιμο. Αυτό μου προκαλεί τόσο άγχος που πολλές φορές ξεχνάω να κοιτάξω γύρω μου. Το βιβλίο μού το έκανε δώρο ο κολλητός μου, για να μου θυμίσει να σηκώνω το κεφάλι μου πού και πού και να εκτιμώ όσα έχω καταφέρει. Έχω αφήσει πολλά βιβλία στη μέση δυστυχώς, αλλά τελικά τελείωσα και ένα μικρό εγχειρίδιο που μου έκανε δώρο ο τρίτος κολλητός της παρέας, το «Tools for men with feminist ambitions» του Mάρτιν Μπάρνερ. Ακούγεται σαν το πιο performative male πράγμα που μπορώ να αναφέρω, αλλά πραγματικά μου άνοιξε τα μάτια.
Μαρίνα Ξενάκη
Iδιωτική υπάλληλος
Είμαι η Μαρίνα, σπούδασα Φιλοσοφία και έκανα μεταπτυχιακό στη Βιοηθική με ειδίκευση στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Αγαπώ τα βιβλία, είναι φίλοι μου και μαζί τους ζω ζωές που δεν θα είχα την ευκαιρία να ζήσω. Επέλεξα τον «Ακατονόμαστο» του Μπέκετ, γιατί βρίσκω εκεί τον εαυτό μου, αλλά θεωρώ ότι διυλίζει μια καθολική πραγματικότητα, δημιουργεί έναν μαγικό υπαρξιακό ρεαλισμό. Κάπου ανάμεσα στην ύπαρξη και την ανυπαρξία υπάρχει κάποιος που δεν γίνεται να έχει όνομα – είναι ένα «εγώ» που δεν μπορεί να ταυτοποιηθεί. Έτσι είμαστε: μετέωροι, ανίκανοι να μιλήσουμε και ανίκανοι να σωπάσουμε. Με χειμαρρώδη λόγο, συνειρμικό, όπως σκέφτεται κανείς, με χιούμορ πάντα, ο Μπέκετ δημιουργεί κόσμους. Σε κάνει να αισθάνεσαι κλειστοφοβικά και ταυτόχρονα απελευθερώνεσαι. Και μέσα στη ρευστότητα της ζωής και δη της εποχής, αυτό το ον-μη ον του Μπέκετ είναι το υποκείμενο της μετάβασης. Ταυτόχρονα διαβάζω το «Αγρίμι της καρδιάς» της Χέρτα Μίλερ από τις εκδόσεις Καστανιώτη, που το είδα στο καταπληκτικό bookstagram, μια άλλη πτυχή των social media, που αξίζει.
Αργύρης Αθανασιάδης
Designer & founder του Redy
Ξεκίνησα να διαβάζω την «Τελειότητα» του Βιντσέντζο Λατρόνικο από τις εκδόσεις Loggia, επειδή την έβλεπα παντού το καλοκαίρι να πρασινίζει το background στις παραλίες, σε ποστ στο Facebook με κατεβατά σχολίων που τα μισά την εκθείαζαν και αρκετά την έβριζαν – πρόσφατα είδα να περνούν από το timeline μου κι ένα σωρό συνεντεύξεις του συγγραφέα σε ελληνικά μέσα, οπότε την αγόρασα περισσότερο για να έχω άποψη στο debate. Οφείλω να πω ότι ήταν καλύτερο από αυτό που περίμενα, ένα βιβλίο που καταλαβαίνω γιατί αρέσει και, επίσης, μπορώ να δικαιολογήσω και το hate που έχει φάει. Είναι για τη γενιά που ξενιτεύεται για να βρει καλύτερες συνθήκες σε άλλες χώρες αλλά τρώει τα μούτρα της γιατί παντού είναι τα ίδια, η παγκοσμιοποίηση έχει κάνει τις συνθήκες ζωής μια σούπα κακομαγειρεμένη και άνοστη. Θυμίζει την κατάσταση στην Αθήνα, γι’ αυτό μπορείς να ταυτιστείς.
Μελίνα Κορτέση
Φωτογράφος - βιντεογράφος
Διαβάζω βιβλία από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Αυτόν τον καιρό διαβάζω το βιβλίο της Κλαρίσα Πίνκολα Εστές, «Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους», από τις εκδόσεις Κέλευθος. Είναι ένα βιβλίο που με απλά λόγια μάς λέει το εξής: «Θυμάσαι ποια ήσουν πριν σου πουν ποια πρέπει να είσαι;». Αυτό το βιβλίο νιώθω πως μου έδωσε φωνή. Μια φωνή γεμάτη στοργή και δύναμη, που μόνη μου δεν ήξερα αν τολμούσα να έχω.
CAPÉTTE
Μουσικός
Ένα βιβλίο που βρίσκει πολύ συχνά τρόπους να επιστρέφει στο κομοδίνο μου είναι η «Κρίση της αφήγησης» του Χαν. Το αντίγραφο που έχω είναι δανεισμένο χωρίς επιστροφή από τον ξάδελφό μου, ο οποίος μου πρότεινε να μπω στον κόσμο του Χαν με άλλα βιβλία του, και έφτασε να μου προτείνει και αυτό. Ασχολούμαι με τη μουσική κυρίως, και με το θέατρο, οπότε η έννοια του αφηγήματος ή της ικανότητάς μας να αφηγούμαστε και να αναγνωρίζουμε αφηγηματικούς σταθμούς στη ζωή μας είναι κάτι που με ενδιέφερε ως τρόπος να παρατηρεί κανείς τη ζωή, να τη ρομαντικοποιεί και να μιλάει γι’ αυτήν με οποιοδήποτε μέσο. Ενδεχομένως να διαφωνώ με την απαισιοδοξία του συγγραφέα και να είμαι τυχερός που έχω αναφορές οι οποίες μου επιτρέπουν να δημιουργώ και να αναγνωρίζω αφηγήσεις, αλλά σίγουρα είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί. Το βιβλίο ήταν με έναν τρόπο πάντα στη ζωή μου και όσο μεγαλώνω γίνεται ακόμα πιο απολαυστική συνήθεια. Είναι δύσκολο μερικές φορές να επαναπρογραμματίζεις τον εγκέφαλό σου ώστε να απορροφά λέξεις και να δημιουργεί εικόνες αντί να τις λαμβάνει έτοιμες σε μεγάλες ποσότητες από το TikTok. Ίσως γι’ αυτό διαβάζω πολύ όταν ταξιδεύω, τότε ο χρόνος περιμένει να τον γεμίσω με εικόνες.
Λέξα Αρναβούτογλου
Φωτογράφος
Η σχέση μου με το διάβασμα είναι αρκετά καλή, διαβάζω συχνά. Μία από τις αγαπημένες μου δραστηριότητες είναι να χαζεύω σε βιβλιοπωλεία. Κάθε φορά καταλήγω να αγοράζω κάτι καινούργιο, οπότε διαβάζω πολλά βιβλία ταυτόχρονα. Ένα από αυτά που διαβάζω αυτή την περίοδο είναι το «Women living deliciously» της Φλόρενς Γκίβεν. Επίσης διαβάζω τον «Δρόμο του καλλιτέχνη» της Τζούλια Κάμερον, από τις εκδόσεις Key Books. Στο βιβλίο αυτό η συγγραφέας υποστηρίζει ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε καλλιτέχνες αρκεί να ανακαλύψουμε και να ξεκλειδώσουμε τον δημιουργικό μας εαυτό. Δεν είναι τόσο φιλοσοφικό, σου δίνει μια μέθοδο που σε βοηθάει να εντάξεις τη δημιουργική διαδικασία στην καθημερινότητά σου. Μου κέντρισε το ενδιαφέρον διότι, ως άτομο που ασχολείται με τις τέχνες, νιώθω ότι μου δείχνει έναν νέο τρόπο να εκφραστώ.
Γιάννης Κωνσταντίνου
Noμικός
Το διάβασμα με βοηθάει να βλέπω τον κόσμο λίγο πιο όμορφο, με περισσότερα χρώματα και ιδέες, κόντρα στη σαρωτική καθημερινότητα. Το καλό βιβλίο μηδενίζει το κοντέρ, πολλαπλασιάζει τον χώρο και τον χρόνο, ειδικά όταν δεν σου περισσεύει τίποτα από τα δύο. Το βιβλίο που διαβάζω τώρα, «Ο γελωτοποιός και η αλήθεια του» της Μαρίνας Λαμπράκη-Πλάκα από τις εκδόσεις Καστανιώτης, είναι μια ωδή στην ιστορία της τέχνης, ένα πανόραμα των εικαστικών οροσήμων που σημάδεψαν τη συγγραφέα και θέλησε να επισκοπήσει στοχαστικά σε μια σειρά από άρθρα. Διανόημα υψηλής αισθητικής και γούστου, με προσωπικές σκέψεις και συνειρμούς, κάνει λιανά και κατανοητά, για τους μη παροικούντες την Ιερουσαλήμ, την τέχνη και το εκάστοτε ιστορικό, κοινωνικό και πολιτισμικό της φόντο. Μια πλούσια συλλογή εικόνων από έργα και τοπία σε βάζει απευθείας στον γενναιόδωρο και πολυσυλλεκτικό κόσμο της σοφίας της. Το βιβλίο το εντόπισα σε ένα καφέ-βιβλιοπωλείο στην Τήνο μαζί με άλλους κρυμμένους θησαυρούς, όπως μια διάλεξη του Λόρκα για το ντουέντε.
Αναστασία Μπουρούση
Arts admin
Η σχέση μου με το διάβασμα είναι εμμονική. Αυτή την περίοδο διαβάζω το «A Mercy» της Tόνι Μόρισον (Penguin Random House Vintage). Στα ελληνικά θα το ψάξεις ως Έλεος, από τις εκδόσεις Νεφέλη. Το βιβλίο εξερευνά τη μητρότητα, την εγκατάλειψη και τη μνήμη, και εξετάζει το πώς η ταυτότητα διαμορφώνεται μέσα σε βίαιες συνθήκες, προτού ακόμη ο κόσμος αποκτήσει το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούμε σήμερα. Στον πυρήνα του βρίσκεται η εύθραυστη γραμμή μεταξύ αγάπης και κατοχής: πώς η ανάγκη να ανήκεις σε κάποιον μπορεί να μετατραπεί σε εξάρτηση και απώλεια του εαυτού. Το «έλεος» λειτουργεί ειρωνικά, ως μια πράξη επιβίωσης που φέρει αναπόφευκτα τραύμα. Παράλληλα, διαβάζω το «A Mouthful of Blood» της ίδιας συγγραφέως (Penguin Random House Vintage), μια συλλογή δοκιμίων και ομιλιών για τη βία της ιστορίας, τη γλώσσα και τη μνήμη. Συνολικά, το έργο της επαναδιαπραγματεύεται σύμβολα και αφηγήσεις και την έννοια της ταυτότητας και της κοινότητας.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
