ΩΡΑΙΟ ΚΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΟ –επειδή συμβαίνει τόσο σπάνια στην πραγματικότητα το συναίσθημα ότι ανήκεις σε μια αληθινή ηθική πλειοψηφία. Η κανονικότητα –και μάλιστα στην ιδεατή της μορφή– ήταν αυτό που συνέβη στο μεγαλειώδες, οικουμενικό, υπερκομματικό, υπερβατικό (όλοι οι προσδιορισμοί ισχύουν απολύτως) συλλαλητήριο για τα Τέμπη, δύο χρόνια ακριβώς μετά από την τραγωδία που εξελίχθηκε σε ανοιχτή πληγή και σε συλλογικό τραύμα. Έμοιαζαν να είναι συγκεντρωμένες, και σε πλήρη αρμονία, όλες οι γενιές, οι φυλές, οι κοινωνικές και επαγγελματικές τάξεις, οι μορφωτικές στάθμες. Αυτό δεν είναι πάντα το ζητούμενο; Καμία «εκμετάλλευση», (εκμετάλλευση είναι αυτό που κάνει ο Κανάκης κι ο Λαζόπουλος από την τηλεόραση, όχι οι διοργανωτές των συγκεντρώσεων), καμία «χειραγώγηση», καμία υποτίμηση του κοινού αισθήματος, το οποίο εκφράστηκε με υποδειγματική νηφαλιότητα, ασχέτως φυσικά των εντελώς προβλέψιμων – από όλους, πλην της αστυνομίας – επεισοδίων που ξέσπασαν με την ακρίβεια ελβετικού ρολογιού.
Καμία «εκμετάλλευση», καμία «χειραγώγηση», καμία υποτίμηση του κοινού αισθήματος, το οποίο εκφράστηκε με υποδειγματική νηφαλιότητα, ασχέτως φυσικά των εντελώς προβλέψιμων –από όλους, πλην της αστυνομίας– επεισοδίων που ξέσπασαν με την ακρίβεια ελβετικού ρολογιού.
Ήταν το αντίθετο του όχλου, της μάζας, του «κατευθυνόμενου» πλήθους, της μικροπολιτικής ατζέντας. Ήταν παιδεία και πολιτισμός, κι ας επιμένουν κάποιοι τερματικά ξιπασμένοι ότι απ’ αυτά τα δύο δεν έχουμε καθόλου. Ήταν σταύρωση κι ανάσταση μαζί, κι ας δυσανασχετεί ο καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης κ. Στάθης Καλύβας με την «ατμόσφαιρα που έλαβε σχεδόν θρησκευτικές διαστάσεις», όπως δήλωσε σε χθεσινό σχόλιό του.
Ήταν επίσης το ιδανικό αντίδοτο για την αγοραφοβία, την εσωστρέφεια, την αντικοινωνικότητα, την αλαζονεία και τον ελιτισμό. Εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου –ανάμεσά τους φίλοι, γνωστοί και πρόσωπα από τα παλιά– σε μια συλλογική τελετουργία διαμαρτυρίας αλλά και περίσκεψης στο κέντρο της πόλης, το οποίο αν και «παράλυτο» λόγω της περίστασης, έμοιαζε ευτυχές να φιλοξενεί αυτή την ιστορική συγκέντρωση. Συνάντηση, πιο σωστά ίσως.
Ο κόσμος έκανε αυτό που ένιωθε ότι πρέπει να κάνει και οι περισσότεροι άνθρωποι επέστρεψαν – έστω και εσπευσμένα, έστω και διά της βίας – σπίτια τους με ένα ανεκτίμητο και ίσως πρωτόγνωρο συναίσθημα συμμετοχής σε κάτι πραγματικά σημαντικό και αυτοτελές ως εμπειρία, ασχέτως από τις σεισμικές επιδράσεις που μπορεί να έχει στο πολιτικό τοπίο. Η αποξένωση ενός μέσου, σκεπτόμενου πολίτη από την κυβέρνηση, ασχέτως αν μπορεί να την έχει ψηφίσει ελλείψει σοβαρών εναλλακτικών, έγινε πασιφανής στα συλλαλητήρια. Το «πάμε παρακάτω» δεν …πάει παρακάτω πια.
Εκείνοι όμως που αξίζουν πραγματικά συγχαρητήρια για την εξαιρετική συνδρομή τους στην λειτουργία ενός γεγονότος τόσο μεγάλης κλίμακας και περιστοιχισμένο από τόσα «ναρκοπέδια», είναι οι διασώστες του ΕΚΑΒ και οι εργαζόμενοι στο μετρό, οι οποίοι είχαν να διαχειριστούν ένα πρωτοφανές κύμα επιβατών που προσπαθούσε να μετακινηθεί προς το Σύνταγμα. «Ήταν η κακιά η χώρα», έγραφε ένα πλακάτ στη συγκέντρωση. Ευφυές στον μακάβριο σαρκασμό του το σλόγκαν, μοιάζει όμως άδικο και ισοπεδωτικό όταν συναντιέσαι με τέτοιους επαγγελματίες και με τέτοιους πολίτες όπως στο συλλαλητήριο για τα Τέμπη που συνέβη στις 28 Φεβρουαρίου του 2025.
