Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ΟΠΩΣ ΕΧΕΙ ΕΞΗΓΗΣΕΙ πολλές φορές ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, έχει κάνει την επιλογή τής εξομάλυνσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων και «αν διαπιστωθεί πως είναι δυνατόν να εισέλθουν οι δύο πλευρές σε πιο σύνθετα ζητήματα που θα εξασφαλίσουν επί μακρόν ηρεμία, να προχωρήσουν». Πιο αναλυτικές πληροφορίες δεν έχουν δοθεί. Ο Γ. Γεραπετρίτης, όμως, είπε πρόσφατα ότι εκείνο το οποίο απαιτείται τώρα είναι «να υπάρξει μια ισχυρή πολιτική βούληση», η οποία «θα αποτυπωθεί σε μια κοινή θέση για το πώς προχωράμε» και τότε θα δούμε «τα τεχνικά και τα νομικά ζητήματα της οριοθέτησης».
Διάθεση υποχώρησης από την πλευρά της Τουρκίας σχετικά με τις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της έναντι της Ελλάδας, ακόμα και για αυτές που είναι αντίθετες στο Διεθνές Δίκαιο, δεν έχει διαφανεί. Σε αντίθεση με τις μετριοπαθείς και ήπιες δηλώσεις της ελληνικής κυβέρνησης, ο Ερντογάν δύσκολα καταφέρνει να μη ρίχνει λάδι στη φωτιά, ακόμα και σε αυτή την περίοδο των «ήρεμων νερών». Σχετικά πρόσφατα, άλλωστε, και μετά το επεισόδιο στην Κάσο, είχε πει: «Δεν δώσαμε και δεν θα δώσουμε καμία αξία σε όσους προσπαθήσουν να μας περιορίσουν σε ρηχά νερά».
Ορισμένοι από την κυβέρνηση σχολιάζουν ότι στο θέμα αυτό ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει να αντιμετωπίσει περισσότερα εμπόδια στο εσωτερικό του κόμματός του παρά από την αξιωματική αντιπολίτευση (τα κομμάτια της έστω) ή ακόμα και το ΠΑΣΟΚ, που διατηρεί χαμηλούς τόνους.
Ο Ερντογάν έχει πλέον βγει από μια φάση σχετικής απομόνωσης από τη Δύση στην οποία βρισκόταν, και η Ελλάδα έχει συμβάλει σε αυτό, με το να συζητά μαζί του, υποβαθμίζοντας τις διαρκείς απειλές και βοηθώντας τον να κατασκευάσει την εικόνα ενός πιο διαλλακτικού ηγέτη. Για την ώρα, εκείνος δεν έχει αποδείξει έμπρακτα ότι εκτιμά τη συμβολή αυτή. Η ελληνική κυβέρνηση, βεβαίως, δεν το κάνει αυτό για να βοηθήσει τον Τούρκο Πρόεδρο να βελτιώσει το διεθνές προφίλ του, αλλά διότι θεωρεί ότι τη συμφέρει η Τουρκία να είναι δεμένη στο άρμα της Δύσης.
Η Τουρκία μετά την Κάσο συνεχίζει τις προκλήσεις, παρότι αναμένεται η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών της στην Αθήνα για την έναρξη του διαλόγου, και απαιτεί από την Ελλάδα να ζητά την άδειά της για νόμιμες δραστηριότητές της στο Αιγαίο. Λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση Γεραπετρίτη - Φιντάν, με αφορμή τις ερευνητικές εργασίες του πλοίου O/V AEGAEO για την εγκατάσταση καλωδίου μεταξύ Χίου και Λέσβου (το διάστημα 20-25 Οκτωβρίου), η Τουρκία χαρακτήρισε την περιοχή αυτή τουρκική υφαλοκρηπίδα και απαίτησε οι όποιες δραστηριότητες εκεί να συντονίζονται από τις τουρκικές αρχές. Απαιτεί δηλαδή να ζητήσει η Ελλάδα άδεια από την Τουρκία για την εγκατάσταση καλωδίου μεταξύ Χίου και Λέσβου, φανερώνοντας τι εννοεί όταν μιλάει για συνεργασία στο Αιγαίο.
Στο μεταξύ, η Τουρκία αφενός ναρκοθετεί τον διάλογο και την ειλικρινή διάθεση της κυβέρνησης να βρεθεί λύση, αφετέρου τον χρησιμοποιεί ως ένδειξη καλού κλίματος και άρα μη ύπαρξης απειλής, προκειμένου να ζητάει όπλα από τη Δύση. Η βελτίωση των σχέσεων της Τουρκίας με την Ελλάδα αξιοποιήθηκε πρόσφατα στην επιχειρηματολογία του Τούρκου Προέδρου προς τον Γερμανό καγκελάριο, προκειμένου να αρθούν οι αντιρρήσεις και να προμηθευτεί Eurofighter. Η Τουρκία πιέζει τα κράτη της Ε.Ε. και τις ΗΠΑ, χρησιμοποιώντας το επιχείρημα ότι εδώ και μήνες δεν έχουν σημειωθεί στρατιωτικά επεισόδια στο Αιγαίο.
Η Ελλάδα ζητάει και αυτή από τη Γερμανία και τις ΗΠΑ εγγυήσεις ότι τα όπλα που θέλει η Τουρκία δεν θα χρησιμοποιηθούν εναντίον ελληνικών στόχων. Ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας είπε πρόσφατα πως «όταν οι ΗΠΑ χορηγούν όπλα σε μια χώρα του ΝΑΤΟ, είναι ορθό να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναντίον άλλης χώρας της Συμμαχίας», επισημαίνοντας ότι αυτό ισχύει και για τη Γερμανία.
Η κυβέρνηση αισθάνεται αρκετά μόνη τελευταία στην προσπάθεια βελτίωσης της σχέσης με την Τουρκία, καθώς δεν διαφαίνεται ειλικρινής βούληση από την άλλη πλευρά. Την ίδια στιγμή δέχεται παροτρύνσεις από τις ΗΠΑ και τη Γερμανία να προχωρήσει, ενώ στο εσωτερικό του κόμματός της εκφράζονται ισχυρές επιφυλάξεις από την πλευρά των πρώην πρωθυπουργών Αντώνη Σαμαρά και Κώστα Καραμανλή, κάτι που, όπως έχει καταστεί προφανές, ενοχλεί ιδιαιτέρως το Μέγαρο Μαξίμου.
Ορισμένοι από την κυβέρνηση σχολιάζουν ότι στο θέμα αυτό ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει να αντιμετωπίσει περισσότερα εμπόδια στο εσωτερικό του κόμματός του παρά από την αξιωματική αντιπολίτευση (τα κομμάτια της έστω) ή ακόμα και το ΠΑΣΟΚ, που διατηρεί χαμηλούς τόνους. Η στάση του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα θετική από αρκετούς κυβερνητικούς παράγοντες και εκλαμβάνεται ως «πράσινο φως» για να συνεχιστεί η πολιτική των «ήρεμων νερών» του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Είναι ένας από τους βασικούς λόγους που θεωρείται θετική η συγκυρία για να συνεχιστεί η κυβερνητική προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεων με την Τουρκία. Γι' αυτό και θεωρούν ως μοναδικό «αγκάθι» στο εσωτερικό την κοινή αρνητική στάση Σαμαρά - Καραμανλή, τη συμμαχία των οποίων επιχειρούν να διαρρήξουν.
