ΤΑ ΛΟΥΝΑ ΠΑΡΚ έχουν απασχολήσει την ειδησεογραφία ουκ ολίγες φορές.
Συγκεκριμένα:
• Στη Λέσβο, τον Σεπτέμβριο του 2010 τραυματίζεται σε τραμπολίνο ο έφηβος Μιχάλης Μάλλης. Ο υπεύθυνος του λούνα παρκ καταδικάστηκε σε δέκα μήνες με αναστολή. Σε ρεπορτάζ τοπικής εφημερίδας αποκαλύπτεται ότι δύο χρόνια μετά το δυστύχημα, το οποίο οδήγησε σε τετραπληγία, ο έφηβος πέθανε από ανακοπή καρδιάς στα 18 του χρόνια. Η σχέση του ατυχήματος και του θανάτου του φαίνεται να μην έχει ερευνηθεί. Ταυτόχρονα, έχουν παραμείνει θολά τα πραγματικά περιστατικά γύρω απ’το δυστύχημα.
• Το ίδιο λούνα παρκ λειτουργούσε και στη Χίο. Το Δεκαπενταύγουστο του 2010, το παιχνίδι «ρόδα» παρουσίασε βλάβη, με αποτέλεσμα τον εγκλωβισμό και τραυματισμό παιδιών.
Το 2022, ατύχημα συνέβη στο «Allou Fun Park» με αποτέλεσμα των τραυματισμό τεσσάρων προσώπων. Στη σχετική πραγματογνωμοσύνη έγινε λόγος για «δύο κατασκευαστικά λάθη που ενδεχομένως σχετίζονται με το ατύχημα».
• Πρόκειται για το λούνα παρκ που το 2013 σχετίστηκε με την υπόθεση θανάτου του 13χρονου αγοριού και τραυματισμού της 9χρονης αδερφής του. Ο διαχειριστής Χαράλαμπος Παπαδόπουλος και ο ιδιοκτήτης/υπεύθυνος χειριστής των παιχνιδιών Paolo Caramella καταδικάστηκαν σε φυλάκιση πέντε ετών και τεσσάρων μηνών από το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών.
• Το 2019, μία 13χρονη έχασε τη ζωή της πέφτοντας από παιχνίδι που ανέπτυξε υπερβολική ταχύτητα στον Αλμυρό Βόλου. Δυσλειτουργία του ίδιου μηχανήματος είχε ως συνέπεια τον τραυματισμό ενός 9χρονου κοριτσιού στη Χαλκίδα που είχε οδηγήσει σε καταδίκη της ιδιοκτήτριας για το έγκλημα της σωματικής βλάβης από αμέλεια.
• Το 2022, ατύχημα συνέβη στο «Allou Fun Park» με αποτέλεσμα των τραυματισμό τεσσάρων προσώπων. Στη σχετική πραγματογνωμοσύνη έγινε λόγος για «δύο κατασκευαστικά λάθη που ενδεχομένως σχετίζονται με το ατύχημα».
• Χωρίς άδεια διαπιστώθηκε ότι λειτουργούσε το θρυλικό λούνα παρκ «Αηδονάκια» στο Μαρούσι, στο οποίο «μπήκε λουκέτο» έπειτα από μακρές δικαστικές διαμάχες.
• Χωρίς άδεια λειτουργίας βρέθηκαν λούνα παρκ το 2022 στην Κέρκυρα, το 2014 στο Κατάκολο Ηλείας και στην Ερέτρια ενώ έχουν σημειωθεί περιπτώσεις που λούνα παρκ «μαζεύονται» τάχιστα όταν υποψιάζονται καταγγελία, όπως συνέβη στο λούνα παρκ Ηλιούπολης το οποίο εξαφανίστηκε σε μια νύχτα.
• Σε μεγαλύτερη κλίμακα, το 2014 εξαρθρώθηκε σπείρα που έστηνε και λειτουργούσε παράνομα λούνα παρκ. Οι κατηγορούμενοι είχαν εγκαταστήσει, μέσα σε μόλις δύο χρόνια, 36 παράνομα λούνα παρκ σε ισάριθμους δήμους της χώρας. Οτιδήποτε σχετιζόταν με την ασφάλεια των μηχανημάτων καθώς και οι άδειες λειτουργίας, ήταν πλαστογραφημένο.
Αυτά είναι κάποια απ’τα περιστατικά που έχουμε διαβάσει για τα λούνα παρκ, με την πλειοψηφία τους να συμβαίνουν την τελευταία δεκαετία. Φαίνεται πως πολλά μπορεί να πάνε στραβά: το μηχάνημα να είναι κακοσυντηρημένο, τα εξαρτήματα που έχουν τοποθετηθεί να μην είναι κατάλληλα, ο χειριστής του μηχανήματος να μην είναι επιμελής, η εγκατάσταση να μην έχει άδεια. Ταυτόχρονα, το γεγονός ότι πρόσωπα που έχουν βρεθεί ένοχα ενώπιον της δικαιοσύνης συνέχισαν την εμπορική τους δραστηριότητα στον χώρο κατά τρόπο που οδήγησε σε ακόμη βαρύτερα εγκλήματα στο μέλλον, είναι ιδιαίτερα τρομακτικό. Ο θάνατος της 13χρονης στον Αλμυρό και ο θάνατος του 13χρονου στο Ελληνικό συνέβησαν σε εγκαταστάσεις προσώπων που είχαν ήδη καταδικαστεί στο παρελθόν για σχετικά αδικήματα.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερη και για τον εξής πρακτικό λόγο: τα λούνα παρκ είναι συνώνυμα της παιδικότητας, της χαράς, της γιορτής. Είναι σημεία που τα παιδιά παρακαλάνε τους γονείς να πάνε. Σκιαγραφείται μια εικόνα που φέρνει τον γονέα στη δύσκολη θέση να παίξει λόττο με το αν η επιχείρηση στην οποία θα εμπιστευτεί τη ζωή του παιδιού του λειτουργεί νόμιμα και με ασφάλεια. Πώς γίνεται όμως τα πράγματα να είναι τόσο εύκολο να στραβώσουν;
Ακολουθούν απαντημένες τρεις ερωτήσεις που είδα ότι επαναλαμβάνονται στα social media σχετικά με τη λειτουργία των λούνα παρκ.
— Γιατί, όταν ένα λούνα παρκ δεν έχει άδεια, δεν «μπαίνει λουκέτο» απευθείας και παραμένει ανοιχτό;
Υπάρχουν διαφόρων λογιών παραβάσεις. Μπορεί για παράδειγμα να υπάρχει παράβαση ως προς την έγκριση της εγκατάσταση ή ως προς την έγκριση λειτουργίας ή προς την ασφάλεια των μηχανημάτων. Όταν αυτή διαπιστωθεί, υπάρχει μια σειρά απο βήματα με τελικό το «λουκέτο». Σε πρώτη φάση, η παράβαση έχει ως συνέπεια το πρόστιμο. Σύμφωνα με το άρθρο 15 της ΚΥΑ 65006/2022, η διακοπή λειτουργίας επέρχεται “σε περίπτωση παράβασης που είναι αδύνατο να αρθεί”. Αυτό σημαίνει ότι όποιο λάθος έχει γίνει, είναι αδύνατον να διορθωθεί. Τότε έχουμε, σωρευτικά με το πρόστιμο, και οριστική διακοπή λειτουργίας της δραστηριότητας.
— Άρα, μπορεί εγώ να πάω το παιδί μου σε ένα λούνα παρκ με επικίνδυνο μηχάνημα ενώ εκκρεμεί το φτιάξιμό του κι έχει ήδη επιβληθεί πρόστιμο;
Θεωρητικά όχι. Σύμφωνα με την παρ.2, εδ. α’ του ίδιου άρθρου «σε περίπτωση ύπαρξης άμεσου κινδύνου για το δημόσιο συμφέρον και ιδίως για την υγεία και ασφάλεια χρηστών, επισκεπτών, θεατών ή εργαζομένων, η διακοπή διαρκεί μέχρι την άρση του κινδύνου που την προκάλεσε». Ωστόσο, η πραγματική απάντηση έχει να κάνει με το τι ακριβώς θα θεωρηθεί «άμεσος κίνδυνος» στην εκάστοτε περίπτωση.
— Πώς ξέρει ο δήμος ότι τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται είναι ασφαλή;
Από το άρθρο 6 της ΚΥΑ συνάγεται ότι δήμος δεν είναι «υπεύθυνος» με τον τρόπο που αρκετοί χρήστες των social media πιστεύουν πως είναι. Δηλαδή, δεν θα στείλει ο δήμος τεχνικούς ή μηχανικούς να διαπιστώσουν αν τα μηχανήματα/παιχνίδια είναι ασφαλή. Είναι ευθύνη των ατόμων που διαχειρίζονται τη λειτουργία του λούνα παρκ να έχουν βεβαιωθεί ότι τηρούνται οι κανόνες ασφαλείας και ότι τα μηχανήματα φέρουν τα απαραίτητα πιστοποιητικά. Αυτό που οφείλει να κάνει ο δήμος είναι να βεβαιωθεί ότι αυτά υπάρχουν εγγράφως ή σε μια ειδική πλατφόρμα, το «notify my business». Το «notify my business» είναι ο τρόπος με τον οποίο οι αρμόδιες εποπτικές αρχές ενημερώνονται από τον φορέα μιας οικονομικής δραστηριότητας για την έναρξη εγκατάστασης ή/και λειτουργίας της δραστηριότητάς του και για οποιαδήποτε μεταβολή σχετικά με αυτήν. Αυτό σημαίνει ότι η σχέση άμεσου και επιτόπιου ελέγχου που αρκετός κόσμος φαντάζεται ότι υπάρχει, δεν υφίσταται.
Φαίνεται ότι, ειδικά σε περιοδεύοντα λούνα παρκ (αυτά που στήνονται και ξεστήνονται ανάλογα με πανηγύρια, γιορτές και παζάρια), είναι αρκετά δύσκολο να είναι κανείς απολύτως σίγουρος για την ασφάλειά τους. Στα σχετικά ρεπορτάζ, διαβάζει κανείς αοριστίες, μετάθεση ευθυνών από τον έναν στον άλλο και «τρύπες» που αφήνουν χώρο σε δυστυχήματα.
Είναι απαραίτητο να υπογραμμιστεί ότι οι χώροι αυτοί είναι απολύτως ταυτισμένοι με την παιδική διασκέδαση. Οι συνέπειες από την κακή λειτουργία τους είναι θανατηφόρες. Και τα θύματα θα είναι παιδιά ή νεαροί ενήλικες που πάνε να διασκεδάσουν. Το κόστος διαπίστωσης μιας παράλειψης μπορεί να είναι ένα νεκρό παιδί ή ένα τραυματισμένο παιδί. Με δεδομένα τα περιστατικά στη χώρα μας, μοιάζει απαραίτητο είτε να αυστηροποιηθεί η λειτουργία αυτών των επιχειρήσεων είτε να γίνει πιο αποτελεσματικός ο έλεγχος όλων των προϋποθέσεων λειτουργίας τους.
