ΤO AfD (ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΕΡΜΑΝΙΑ) φαίνεται πλέον να έχει χτυπήσει δημοσκοπικό ταβάνι, ειδικά στα πρώην κομμουνιστικά ανατολικά κρατίδια της Γερμανίας, όπου είναι πλέον το πρώτο κόμμα, συγκεντρώνοντας περίπου το ένα τρίτο των ψηφοφόρων.
Συγχρόνως, το κόμμα ανεβαίνει διαρκώς τον τελευταίο καιρό και στα δυτικά της χώρας. Σε εθνικό επίπεδο, φαίνεται να βρίσκεται στήθος με στήθος με τους Σοσιαλδημοκράτες του καγκελάριου Όλαφ Σολτς. Εάν παγιωθεί η τάση αυτή, το AfD θα μπορούσε να αποτελέσει την πιο σοβαρή απειλή για το πολιτικό κατεστημένο της Γερμανίας από το 2017, όταν έγινε το πρώτο ακροδεξιό κόμμα που εισήλθε στο Κοινοβούλιο μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η μεταστροφή είναι εκπληκτική για ένα κόμμα για το οποίο οι πολιτικές νεκρολογίες γέμισαν τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης πριν από έναν χρόνο, καθώς είχε βυθιστεί στις εθνικές εκλογές. Και αντανακλά την ανησυχία μιας χώρας που βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Μετά από δεκαετίες μεταπολεμικής ευημερίας, η Γερμανία πασχίζει να μετατρέψει το βιομηχανικό εξαγωγικό μοντέλο του 20ού αιώνα σε μια ψηφιοποιημένη οικονομία που μπορεί να αντέξει την κλιματική αλλαγή και τον ανταγωνισμό από δυνάμεις όπως η Κίνα.
Η μεταστροφή είναι εκπληκτική για ένα κόμμα για το οποίο οι πολιτικές νεκρολογίες γέμισαν τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης πριν από ένα χρόνο, καθώς είχε βυθιστεί στις εθνικές εκλογές. Και αντανακλά την ανησυχία μιας χώρας που βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι.
Όταν εξελέγη το 2021, ο τρικομματικός συνασπισμός του κ. Σολτς υποσχέθηκε να οδηγήσει τη Γερμανία σε έναν επώδυνο αλλά αναγκαίο μετασχηματισμό. Αντ' αυτού, η χώρα βυθίστηκε σε βαθύτερη αβεβαιότητα μετά από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Στην αρχή, ο συνασπισμός φαινόταν να ξεπερνά τις αντιξοότητες: Οι σύμμαχοι επαίνεσαν την πρόθεση του να αντικαταστήσει τον μεταπολεμικό πασιφισμό με την στρατιωτική αναζωογόνηση. Κατάφερε επίσης να βρει εναλλακτικές λύσεις για το φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο με απροσδόκητη ταχύτητα.
Στη συνέχεια όμως η χώρα βυθίστηκε στην ύφεση. Οι αριθμοί των μεταναστών έφτασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, κυρίως λόγω των Ουκρανών προσφύγων. Και τα μέλη του συνασπισμού άρχισαν να τσακώνονται μεταξύ τους για το πώς αυτός θα επιστρέψει στην πορεία που είχε χαράξει για τη Γερμανία πριν από τον πόλεμο. Το AfD, ένα κόμμα που αντλούσε υποστήριξη κυρίως επικρίνοντας τη μετανάστευση, βρήκε νέα απήχηση ως υπερασπιστής των οικονομικά επισφαλών κοινωνικών τάξεων της Γερμανίας.
Το AfD αναβίωσε θεαματικά παρά το γεγονός ότι οι εγχώριες μυστικές υπηρεσίες το χαρακτήρισαν ως «ύποπτη» ακροδεξιά οργάνωση, γεγονός που δικαιολογούσε την παρακολούθησή του. Έναν μήνα νωρίτερα, η νεολαία του κόμματος της είχε επίσης χαρακτηριστεί ως επιβεβαιωμένα εξτρεμιστική, αν και ο χαρακτηρισμός αυτός αναιρέθηκε πρόσφατα, καθώς μια υπόθεση σχετικά με το «καθεστώς» της οργάνωσης διευθετείται στα δικαστήρια.
Τον Απρίλιο, ο επικεφαλής της υπηρεσίας εσωτερικών πληροφοριών, Τόμας Χάλντενβανγκ, δήλωσε στην ετήσια έκθεση της υπηρεσίας ότι από τα 28.500 μέλη του AfD, περίπου 10.000 πιστεύεται ότι είναι εξτρεμιστές. Ωστόσο, ένα ολόκληρο τρίτο των Γερμανών το θεωρεί πλέον ως ένα «κανονικό δημοκρατικό κόμμα», δήλωσε ο Γιόχαν Χίλιε, Γερμανός πολιτικός επιστήμονας που μελετά το AfD. «Το παράδοξο είναι ότι, την ίδια στιγμή, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι πρόκειται πραγματικά για ένα ριζοσπαστικό κόμμα, αν όχι για ένα εξτρεμιστικό κόμμα».
Τα προηγούμενα χρόνια, το κόμμα εμφανιζόταν πρόθυμο να παραμερίσει τις ακραίες προσωπικότητες στις τάξεις του. Όχι πια. Τον Απρίλιο, η συμπρόεδρος Άλις Βάιντελ εμφανίστηκε σε ομιλία μαζί με τον Μπιορν Χόκε, ηγετική μορφή του κόμματος στη Θουριγγία και θεωρούμενο ως ένας από τους πιο ακραίους πολιτικούς του AfD. Ο Χόκε είχε κατηγορηθεί πρόσφατα για τη χρήση της φράσης «τα πάντα για τη Γερμανία» σε μια συγκέντρωση – ένα σύνθημα των ταγμάτων εφόδου των Ναζί.
Πολιτικοί αναλυτές λένε ότι ευθύνη για την άνοδο του AfD θα πρέπει να μοιραστεί ανάμεσα στα παραδοσιακά κόμματα της Γερμανίας. Ο συνασπισμός του κ. Σολτς απέτυχε να επικοινωνήσει πειστικά τα σχέδια μετασχηματισμού που προτείνει – αντ' αυτού εμφανίστηκε εγκλωβισμένος σε εσωτερικές διαμάχες. Οι κύριοι συντηρητικοί αντίπαλοί του, συμπεριλαμβανομένων των Χριστιανοδημοκρατών της πρώην καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ, πλησιάζουν όλο και πιο κοντά στις θέσεις του AfD, ελπίζοντας να ανακτήσουν τους ψηφοφόρους τους. Υιοθετούν τις αντιδράσεις του AfD στην ουδέτερη ως προς το φύλο γλώσσα, καθώς και σκληρότερες θέσεις για τη μετανάστευση. Ορισμένοι ηγέτες των Χριστιανοδημοκρατών ζητούν ακόμη και την κατάργηση του δικαιώματος ασύλου που περιλαμβάνεται στο σύνταγμα της Γερμανίας.
Οι οπαδοί του AfD βλέπουν πλέον ότι οι απόψεις τους κανονικοποιούνται, ακόμη και όταν οι αντίπαλοι προσπαθούν να περιθωριοποιήσουν το κόμμα – και αυτό δυσκολεύει ακόμα περισσότερο τα κυρίαρχα κόμματα να επανακτήσουν την εμπιστοσύνη αυτών των ψηφοφόρων. Η πραγματική δοκιμασία της για το AfD δεν θα έρθει πριν από το επόμενο έτος, όταν σε αρκετά ανατολικογερμανικά κρατίδια θα διεξαχθούν εκλογές και το κόμμα θα έχει την ευκαιρία να κερδίσει το μεγαλύτερο ποσοστό των ψήφων. Στο μεταξύ όμως, κάθε εβδομάδα, οι εκπρόσωποι του AfD οργώνουν όλη τη χώρα, σαν να είναι ήδη προεκλογική περίοδος.
Με στοιχεία από The New York Times
