ΞΗΜΕΡΩΜΑΤΑ 1ης ΜΑΡΤΙΟΥ. Η ώρα είναι δύο και μισή το πρωί. Ο διασώστης της 2ης ΕΜΑΚ (Ειδική Μονάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών), Ιωάννης Παπαγιαννάκης, ξυπνά από ένα τηλεφώνημα που δέχεται στο σπίτι του στη Θεσσαλονίκη: έπρεπε να σπεύσει στον οικισμό Ευαγγελισμός του νομού Λάρισας.
Λίγη ώρα πριν είχε συμβεί η σφοδρή μετωπική σύγκρουση μιας επιβατικής αμαξοστοιχίας της εταιρείας Hellenic Train με εμπορική αμαξοστοιχία. Τα βαγόνια 1 και 2 της πρώτης κάηκαν ολοσχερώς, ενώ, όπως γνωστοποίησε σε σχετική του ανακοίνωση το ΕΚΑΒ Θεσσαλίας, 2-3 βαγόνια πολτοποιήθηκαν εξαιτίας της σύγκρουσης.
Ο εκτροχιασμός των συρμών και η επακόλουθη ανάφλεξή τους οδήγησε στον θάνατο 57 τουλάχιστον επιβατών και στον τραυματισμό τουλάχιστον 85. Πρόκειται για το πιο θανατηφόρο σιδηροδρομικό δυστύχημα που έχει καταγραφεί στην Ελλάδα.
Ως μέλη της ΕΜΑΚ, κάθε συμβάν για μας είναι ξεχωριστό, αλλά αυτό ήταν κάτι πρωτόγνωρο. Προφανώς και είμαστε εξοικειωμένοι με σκληρές εικόνες, επιβάλλεται να παραμένουμε ψύχραιμοι και αφοσιωμένοι, αλλά στην περίπτωση αυτή ήταν δύσκολο να μη λυγίσεις.
Από τα πρώτα λεπτά που κατέφθασαν στο σημείο της τραγωδίας, οι άνδρες της ΕΜΑΚ έκαναν μαραθώνιες προσπάθειες για να εντοπίσουν σημάδια ζωής και να εξαντλήσουν όλες τις πιθανότητες να ανασύρουν κάποιους επιβάτες ζωντανούς απ’ τα συντρίμμια. Με ειδικά εργαλεία και μηχανήματα έκοβαν κομμάτι-κομμάτι τα βαγόνια προκειμένου να τους μετακινήσουν με ασφάλεια.
Συγχρόνως, οι χειριστές γερανών συνέβαλαν καταλυτικά στο έργο τους. Η ομάδα του Ιωάννη Παπαγιαννάκη είδε από την αρχή τις απανθρακωμένες σορούς, ενώ με ταχύτατες ενέργειες έβαζαν τους τραυματίες στα ασθενοφόρα και στα λεωφορεία που είχαν καταφθάσει.
Ο κ. Παπαγιαννάκης θυμάται: «Δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψουν αυτό που είδα και έζησα. Βρίσκομαι 23 χρόνια στην ΕΜΑΚ και μπορώ να σας πω ότι είναι από τις πιο σκληρές εικόνες που έχω δει στη ζωή μου. Ήμασταν θεατές μιας απερίγραπτης φρίκης», αναφέρει συγκλονισμένος.
Οι δραματικές εικόνες, τα συντρίμμια των βαγονιών και η μυρωδιά καμένου τον έκαναν να λυγίσει. Εκείνη τη στιγμή, ασυναίσθητα, γονάτισε και ξέσπασε σε κλάματα. Στο πρόσωπο αυτού του άνδρα της ΕΜΑΚ αποτυπώθηκαν ο πόνος, η απόγνωση και ο θρήνος.
Η φωτογραφία του να κοιτά θλιμμένος την άμορφη μάζα του τρένου έγινε αμέσως viral στον διαδικτυακό κόσμο, η προσπάθειά του να συγκρατήσει τη συγκίνησή του καθώς επιχειρεί στο σημείο της τραγωδίας στα Τέμπη καταγράφηκε ως μία από τις πιο δυνατές στιγμές των τελευταίων ημερών.
Όπως αναφέρει, μιλώντας στη LiFO, βρέθηκε στα χαλάσματα για περίπου 17 ώρες, αλλά παραμένει ιδιαίτερα φορτισμένος. «Η φωτογραφία τα λέει όλα. Εγώ είμαι μόνο μια εικόνα και τίποτα περισσότερο. Στα τόσα χρόνια που είμαι μέλος της 2ης ΕΜΑΚ έχουν δει τα μάτια μου ανατριχιαστικές εικόνες, διαμελισμένα σώματα και έχω ακούσει αμέτρητες φορές τις φωνές ανθρώπων που είναι θαμμένοι κάτω από χαλάσματα.
Όμως, όταν έφτασα στον τόπο της τραγωδίας μαζί με τον εκπαιδευμένο σκύλο-διασώστη μου, Έκτορα, αντίκρισα τρομακτικές εικόνες. Έπρεπε να αναζητήσουμε ανθρώπους κάτω από άμορφες μάζες σιδερικών, ενώ γνωρίζαμε ότι εξαιτίας της φωτιάς που είχε προηγηθεί είχαν αναπτυχθεί πρωτοφανείς θερμοκρασίες, άρα είχαμε συνειδητοποιήσει από την αρχή ότι το έργο μας θα αφορούσε μόνο νεκρούς.
Ως μέλη της ΕΜΑΚ, κάθε συμβάν για μας είναι ξεχωριστό, αλλά αυτό ήταν κάτι πρωτόγνωρο. Προφανώς και είμαστε εξοικειωμένοι με σκληρές εικόνες, επιβάλλεται να παραμένουμε ψύχραιμοι και αφοσιωμένοι, αλλά στην περίπτωση αυτή ήταν δύσκολο να μη λυγίσεις», υποστηρίζει.
Και προσθέτει: «Θεωρήσαμε υπέρτατη υποχρέωση να κάνουμε τα πάντα ώστε να μπορέσουμε να δώσουμε στους συγγενείς τη δυνατότητα να αποχαιρετήσουν τα παιδιά, τους συγγενείς τους. Να μπορέσουν να κάνουν μια κηδεία με ό,τι απέμεινε απ’ αυτά που εμείς θα ανακαλύπταμε. Για όλους μας ήταν αδιαπραγμάτευτο το ότι έπρεπε να βρούμε έστω κάποιο ίχνος για να γίνει η ταυτοποίηση DNA. Δεν ήταν μόνο σημαντικό, ήταν και ιερό καθήκον».
Για τον κ. Παπαγιαννάκη ήταν μια συνειδητή επιλογή το να ενταχθεί στην ΕΜΑΚ. Όλα αυτά τα χρόνια έχει συμμετάσχει σε πολυάριθμες αποστολές και επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, σε δύσκολες συνθήκες, απρόσιτα σημεία.
Μερικά από τα πιο πρόσφατα συμβάντα στα οποία συμμετείχε ήταν στο φλεγόμενο πλοίο Euroferry Olympia στην Κέρκυρα, όπου απεγκλώβισε άτομα που είχαν παγιδευτεί μέσα στις φλόγες στο γκαράζ του πλοίου, και στην έκρηξη στο εργοστάσιο παρασκευής εκρηκτικών υλών στην Ιτέα Γρεβενών, ενώ ήταν να συμμετάσχει και στην ομάδα διάσωσης στην Τουρκία, αλλά τελευταία στιγμή δεν πήγε.
Αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών, απεγκλωβισμοί ανθρώπων, επιχειρήσεις σε πληγείσες περιοχές, σκληρές σκηνές με πτώματα, κάποιες φορές διαμελισμένα, είναι μερικές από τις δυσκολίες που είχε να αντιμετωπίσει στα 23 χρόνια που προσφέρει τις υπηρεσίες του στην ΕΜΑΚ. Φορώντας τη χαρακτηριστική στολή της έχει ταξιδέψει σε διάφορα σημεία της Ελλάδας και του εξωτερικού για να σώσει ζωές. Συνεχώς έρχεται σε επαφή με ανθρώπινες ιστορίες. Κάποιες επιχειρήσεις στέφονται με επιτυχία, κάποιες όχι. Τότε οι μέρες τους είναι γεμάτες απογοητεύσεις, δυστυχία, σιωπή και πένθος.
«Όσο με κρατάνε τα πόδια μου θα συνεχίσω να είμαι συμμέτοχος στις ομάδες διάσωσης. Πάντα υπάρχει μια συναισθηματική φόρτιση όταν καλείσαι να σώσεις ανθρώπινες ζωές, αλλά αυτό επιβάλλει το καθήκον μας. Στην περίπτωση των Τεμπών, όμως, αυτό που μας σόκαρε όλους είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι που απανθρακώθηκαν και δεν θα βρεθούν, ενώ κάποιοι συγγενείς περιμένουν τη διαδικασία της ταυτοποίησης του DNA.
Είμαστε όλοι συντετριμμένοι. Εμένα απλώς έτυχε να με απαθανατίσει ο φωτογραφικός φακός, αλλά πίσω μου υπάρχει ολόκληρη η υπεράνθρωπη προσπάθεια της ομάδας μου και των συναδέλφων μου», επισημαίνει.
Στο σημείο αυτό τον ρωτώ αν θεωρεί τον εαυτό του ήρωα. Με ύφος ξεκάθαρο απαντά: «Σε καμία των περιπτώσεων δεν θεωρώ τον εαυτό μου ήρωα. Δεν θέλω καν να το ακούω. Πιστεύω ότι απλώς κάνω τη δουλειά μου, όσο καλύτερα μπορώ».
Παράλληλα, είναι και προπονητής της εφηβικής ομάδας πόλο του ΠΑΟΚ. Όταν ολοκλήρωσε τα καθήκοντά του στα Τέμπη, επέστρεψε στο κολυμβητήριο. Εκεί καταχειροκροτήθηκε από μικρούς και μεγάλους για την πολύτιμη προσφορά του, γνώρισε την αποθέωση και τον καλωσόρισαν με χαμόγελα και πολλά «μπράβο».
Στην επικοινωνία μας αφηγείται συγκινημένος: «Ο ΠΑΟΚ είναι η διαφυγή μου, η προσωπική μου ψυχοθεραπεία. Από τεσσάρων ετών βρίσκομαι στις πισίνες και σήμερα είμαι 49. Είτε ως παίκτης της υδατοσφαίρισης είτε ως προπονητής, έχω αφιερώσει τη ζωή μου στο πόλο. Θέλω να σας πω, λοιπόν, ότι το χειροκρότημα που έλαβα στο Ποσειδώνιο Κολυμβητήριο, επιστρέφοντας στην πισίνα, ήταν όχι μόνο μια ιδιαίτερη στιγμή για μένα αλλά και η μεγαλύτερη ηθική ανταμοιβή. Όταν είδα τα παιδιά των ακαδημιών του ΠΑΟΚ παρατεταγμένα δεξιά και αριστερά να με χειροκροτούν, ένιωσα ασύγκριτη περηφάνια».
#PAOKfamily Καθολικό χειροκρότημα απ’ όλη την Οικογένεια πόλο του ΠΑΟΚ, κατά την είσοδο του προπονητή, Ιωάννη Παπαγιαννάκη, στο Ποσειδώνιο Κολυμβητήριο.
— AC PAOK | Α.Σ. ΠΑΟΚ (@AC_PAOK) March 3, 2023
Σεβασμός!🙏 #Τέμπη pic.twitter.com/27d43VlJu9
Όλες αυτές τις μέρες το τηλέφωνό του χτυπάει ασταμάτητα και έχει λάβει χιλιάδες μηνύματα από γνωστούς και άγνωστους σε αυτόν ανθρώπους που θέλουν να του εκφράσουν την αγάπη τους αλλά και να του δώσουν συγχαρητήρια. Δεν επιδιώκει συνειδητά τα φώτα της δημοσιότητας γιατί πιστεύει ότι δεν έκανε τίποτε άλλο παρά όλα όσα προστάζει η ανθρωπιστική αποστολή του. Όπως είναι φυσικό, μόλις επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη από τον τόπο της τραγωδίας, συνάντησε αμέσως την οικογένειά του.
Κατευθείαν, όπως θα μου πει, σκέφτηκε τα τέσσερα παιδιά του. Και καταλήγει με έναν αναστεναγμό: «Θέλω να εκφράσω τα συλλυπητήρια μου σε όλους τους συγγενείς. Δεν σας κρύβω ότι ανάμεσα σε αυτά τα παιδιά που χάθηκαν υπήρχε πιθανότητα να ήταν και ο δικός μου γιος, ο οποίος είχε ταξιδέψει με το ίδιο τρένο μερικές εβδομάδες πριν με την ανδρική ομάδα πόλο του ΠΑΟΚ. Επίσης, δεν μπορεί να φύγει απ’ το μυαλό μου ότι πολύ πιθανόν αυτές τις μέρες οι συνάδελφοί μου να έβγαζαν ακόμη και μένα νεκρό απ’ αυτά τα βαγόνια, επειδή πολλές φορές το χρησιμοποιούσα για να μετακινηθώ από και προς τη Θεσσαλονίκη».
Ο ερασιτέχνης ΠΑΟΚ ανάρτησε τη φωτογραφία του προπονητή του, που κλαίει στα συντρίμμια, γράφοντας: «Η συγκλονιστική φωτογραφία του δικού μας Ιωάννη Παπαγιαννάκη, προπονητή της εφηβικής ομάδας πόλο του ΠΑΟΚ, ο οποίος υπηρετεί στην ΕΜΑΚ. Μόνο περηφάνια για τον δικό μας "Ήρωα!"».
#PAOKfamily Η συγκλονιστική φωτογραφία του δικού μας, Ιωάννη Παπαγιαννάκη, προπονητή της εφηβικής ομάδας πόλο του ΠΑΟΚ, ο οποίος υπηρετεί στα ΕΜΑΚ.
— AC PAOK | Α.Σ. ΠΑΟΚ (@AC_PAOK) March 2, 2023
Μόνο περηφάνια για τον δικό μας «Ήρωα» στα #Τέμπη!#ACPAOK #PAOK #HereIsNorth pic.twitter.com/239raPMfBX
