Τι σημαίνει να είσαι νησιώτης

«Being an islander» Facebook Twitter
Αφήνοντας κατά μέρος τις μονοθεματικές εικόνες μιας νοσταλγικής, ιδεατής Μεσογείου ως ιλουστρασιόν τουριστικές καρτ ποστάλ ενός μη-τόπου όπου ο Αύγουστος δεν τελειώνει ποτέ, το ντοκιμαντέρ «Being an Islander» εστιάζει στις αφηγήσεις, τις μαρτυρίες και τα βιώματα των ίδιων των κατοίκων των νησιών της.
0

Τι σημαίνει να είσαι νησιώτης; Ποιον ρόλο παίζει το φυσικό περιβάλλον στη διαμόρφωση της νησιωτικής ζωής και κουλτούρας; Πόσο σημαντική είναι η άυλη κληρονομιά και πώς αυτή εκδηλώνεται στη νησιωτική πραγματικότητα;

Αυτοί οι προβληματισμοί καθώς και η «δυνατότητα ενός νησιού» –για να μνημονεύσουμε τον Ουελμπέκ– να επιβιώσει πέρα από τη μονοκαλλιέργεια της τουριστικής ανάπτυξης και του real estate οδήγησαν στη δημιουργία αυτού του ερευνητικού φιλμ που γυρίστηκε σύμφωνα με τις αρχές της Οπτικής Ανθρωπολογίας και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του ερευνητικού έργου «Being an Islander: Τέχνη και ταυτότητα των μεγάλων νησιών της Μεσογείου» που θα παρουσιάζεται με τη μορφή έκθεσης στο Μουσείο Fitzwilliam (Πανεπιστήμιο Κέμπριτζ) μέχρι τον Ιούνιο.

Την ιδέα συνέλαβαν και υλοποίησαν από κοινού ο δρ Δημήτρης Μπούρας, κοινωνικός ανθρωπολόγος, κινηματογραφιστής και δηλωμένος λάτρης της Σίφνου, και η δρ Αναστασία Χριστοφιλοπούλου, επιμελήτρια Ελληνικών, Κυπριακών και Ρωμαϊκών Αρχαιοτήτων στο Μουσείο Fitzwilliam. Η ταινία θα προβληθεί στο 25ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

«Η μονοδιάστατη αντίληψη πως τα νησιά αποτελούν έναν προνομιακό παράδεισο διακοπών περιορίζει και διαστρεβλώνει την έννοια της νησιωτικότητας, η κατανόηση της οποίας προϋποθέτει έρευνα σε βάθος χρόνου. Το ντοκιμαντέρ επιδιώκει ακριβώς να καταδείξει την ποικιλομορφία και τα πολλαπλά επίπεδα μνήμης αυτού του ανθρώπινου οικοσυστήματος», λέει ο Δημήτρης Μπούρας.

Στο πλαίσιο αυτό και μέσα από τις μαρτυρίες είκοσι έξι κατοίκων της Σίφνου το ντοκιμαντέρ αναδεικνύει τις καθημερινές προκλήσεις της νησιώτικης ζωής, από ζητήματα βιωσιμότητας και κλιματικής αλλαγής μέχρι θέματα διατήρησης και τεκμηρίωσης της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής, της υλικής και άυλης κληρονομιάς του τόπου συνολικά.

Αφήνοντας κατά μέρος τις μονοθεματικές εικόνες μιας νοσταλγικής, ιδεατής Μεσογείου ως ιλουστρασιόν τουριστικές καρτ ποστάλ ενός μη-τόπου όπου ο Αύγουστος δεν τελειώνει ποτέ, εστιάζει στις αφηγήσεις, στις μαρτυρίες και στα βιώματα των ίδιων των κατοίκων των νησιών της:

«Στόχος, η ανάδειξη των κοινωνικών και διαπροσωπικών δεσμών στην πολυπλοκότητά τους αφενός, των πολιτιστικών και πολιτισμικών αξιών και παραδόσεων αφετέρου, μαζί και των παραδοσιακών ασχολιών και επαγγελμάτων –ξεχασμένα σήμερα τα περισσότερα– χάρη στα οποία επιβίωναν για αιώνες οι νησιωτικές κοινότητες», συνεχίζει. 

portrait
Δρ Δημήτρης Μπούρας, κοινωνικός ανθρωπολόγος, κινηματογραφιστής

«Το ντοκιμαντέρ “Being an Islander” είναι το δημιουργικότερο και πλέον αυθεντικό αποτέλεσμα του προγράμματος σε επίπεδο έρευνας και δημόσιας συμμετοχής. Τα μουσεία σπάνια προχωρούν στη δημιουργία ντοκιμαντέρ και όταν το πράττουν συνήθως είναι μονοθεματικά και αφορούν την προώθηση μιας συγκεκριμένης έκθεσης.

Εδώ όμως έχουμε να κάνουμε με μια διεπιστημονική ερευνητική προσπάθεια η οποία επέκτεινε τα αρχικά ερωτήματα του προγράμματος που διαπραγματεύεται τις ιδέες της νησιωτικότητας, της κινητικότητας και διαχρονικής ανθρώπινης παρουσίας στο Αιγαίο, με τη Σίφνο να χρησιμεύει ως μοντέλο έρευνας», σχολιάζει η Αναστασία Χριστοφιλοπούλου, συμπληρώνοντας ότι η ταινία αντλεί μεθοδολογία από τα πεδία τόσο της οπτικής ανθρωπολογίας όσο και της εθνογραφίας, της εμπειρικής αρχαιολογίας και της αρχαιολογίας των αισθήσεων.

«Being an islander» Facebook Twitter
Μιλάμε για ένα γεωπεριβάλλον σε διαρκή κίνηση με ιστορία εκατομμυρίων ετών, στη διάρκεια της οποίας τα όρια και η γεωγραφία του μεταβάλλονται διαρκώς, θυμίζοντάς μας πόσο λίγο υπάρχουμε ως είδος στην κοσμική κλίμακα του χρόνου. Στιγμιότυπο από το ντοκιμαντέρ «Being an islander».

Στο πλαίσιο αυτό και μέσα από τις μαρτυρίες είκοσι έξι κατοίκων της Σίφνου αναδεικνύει τις καθημερινές προκλήσεις της νησιώτικης ζωής, από ζητήματα βιωσιμότητας και κλιματικής αλλαγής μέχρι θέματα διατήρησης και τεκμηρίωσης της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής, της υλικής και άυλης κληρονομιάς του τόπου συνολικά.

«Κύριο χαρακτηριστικό της επιτόπιας ανθρωπολογικής έρευνας είναι ότι ταυτίζεσαι με την κοινωνία της οποίας ανασκάπτεις τα θεμέλια, διερευνώντας την εξέλιξη και την υπάρχουσα δομή της. Μιλάμε για ένα γεωπεριβάλλον σε διαρκή κίνηση με ιστορία εκατομμυρίων ετών, στη διάρκεια της οποίας τα όρια και η γεωγραφία του μεταβάλλονται διαρκώς, θυμίζοντάς μας πόσο λίγο υπάρχουμε ως είδος στην κοσμική κλίμακα του χρόνου. Ένα μωσαϊκό διαφορετικών φωνών μάς προσκαλεί να ξεδιπλώσουμε τη συνύπαρξη των αντιθέσεων και των συγκλίσεων, τη συμβίωση των διαφορών και των ομοιοτήτων, υπενθυμίζοντάς μας την αξία των ανθρώπινων δεσμών.

Τα μέλη της νησιωτικής κοινότητας που προσεγγίσαμε δεν ερωτώνται απλώς, όπως συνήθως συμβαίνει στα ντοκιμαντέρ αυτού του είδους, είναι εξίσου ερωτώντες και παράγοντες επιρροής των ερευνητικών θεμάτων, καθιστώντας έτσι την ταινία αυτή μια άσκηση κοινοτικής συμμετοχής και συνδημιουργίας έξω από τα όρια της ακαδημαϊκής κοινότητας», συμπληρώνει ο Δημήτρης Μπούρας.

«Being an islander» Facebook Twitter
Ένα μωσαϊκό διαφορετικών φωνών μάς προσκαλεί να ξεδιπλώσουμε τη συνύπαρξη των αντιθέσεων και των συγκλίσεων, τη συμβίωση των διαφορών και των ομοιοτήτων, υπενθυμίζοντάς μας την αξία των ανθρώπινων δεσμών. Στιγμιότυπο από το ντοκιμαντέρ «Being an islander».

Γνωστός από το πολεμικό φωτορεπορτάζ στο οποίο έχει διακριθεί επί σειρά ετών, έχει γυρίσει ο ίδιος ή συνεργαστεί στην παραγωγή αξιόλογων ντοκιμαντέρ ανάλογης θεματολογίας («Forgotten Youth», Ουκρανία 2018 / «HIV on the brink of a New Epidemic», Ουκρανία-Ν. Αφρική 2019), ήταν επίσης συμπαραγωγός στην ταινία του δολοφονημένου πέρσι από ρωσικά πυρά Μάντας Κβενταραβίσιους «Mariupolis»).

Τη φορά αυτή, με την παρακίνηση και της συνεργάτιδάς του, επιχείρησε να κινηθεί έξω από τα γνωστά του «νερά»: «Πάντα πήγαινα σε έναν τόπο αφού είχε συμβεί μια τραγωδία, για να δω και να αποτυπώσω τα επακόλουθά της. Τη φορά αυτή κλήθηκα να προσεγγίσω όχι την καταστροφή, την απελπισία και τον θάνατο αλλά τη δημιουργία, την εξέλιξη και την πορεία ενός τόπου και των ανθρώπων του από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, κάτι πιο ευχάριστο αν μη τι άλλο!».

«Being an islander» Facebook Twitter
Στιγμιότυπο από το ντοκιμαντέρ «Being an islander».
«Being an islander» Facebook Twitter
Στιγμιότυπο από το ντοκιμαντέρ «Being an islander».

 

Being an Islander trailer

Μπορείτε να δείτε την ταινία και διαδικτυακά ΕΔΩ.

Η παρούσα ταινία, στην υλοποίηση της οποίας συνέβαλε αποφασιστικά η υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, είχε την ευγενική άδεια του υπουργείου Πολιτισμού όποτε τη χρειάστηκε για τα γυρίσματα, τελεί δε υπό την αιγίδα του δήμου Σίφνου.

Βρείτε πληροφορίες για το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης εδώ.

Οθόνες
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Είδα πόλεις που λάτρεψα να σωριάζονται σε ερείπια και φίλους αγαπημένους να δολοφονούνται εν ψυχρώ»

Συνεντεύξεις / Δημήτρης Μπούρας: «Είδα πόλεις που λάτρεψα να σωριάζονται σε ερείπια και φίλους αγαπημένους να δολοφονούνται εν ψυχρώ»

Μια αποκαλυπτική συζήτηση με τον διακεκριμένο φωτορεπόρτερ και κοινωνικό ανθρωπολόγο για τις «άβολες αλήθειες» και τα «βολικά ψέματα» του πολέμου στην Ουκρανία αλλά και κάθε πολέμου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
10+1 προτάσεις από το 25ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Οθόνες / 10+1 προτάσεις από το 25ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Με επίκεντρο το ντοκιμαντέρ της παρατήρησης και τρία μεγάλα αφιερώματα, το επετειακό 25ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ υποδέχεται τους λάτρεις του σινεμά της τεκμηρίωσης στη Θεσσαλονίκη από τις 2 ως τις 12 Μαρτίου, διατηρώντας το Επίσημο Διαγωνιστικό, καθώς και τα τμήματα Newcomers, Filmforward, Immersive: All around cinema, Top Docs, NextGen και τους Ανοιχτούς Ορίζοντες.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Σίφνος: Ήπια, όμορφη και αποθεωμένη

Ταξίδια / Σίφνος: Ήπια, όμορφη και αποθεωμένη

Εδώ και 50 χρόνια την εξερευνούν εξονυχιστικά όσοι Έλληνες και ξένοι ένιωσαν ότι σφυρηλατήθηκε η ψυχή και το πνεύμα τους από τα δύο ελληνικά Νόμπελ λογοτεχνίας. Ό,τι σήμερα μοιάζει ανεξερεύνητο, απλώς έχει μείνει για κάμποσο καιρό σχετικά άθικτο
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΒΟΥΓΟΝΙΑ

Ανταπόκριση από τη Βενετία / «Βουγονία»: Κριτική για τη νέα ταινία του Γιώργου Λάνθιμου

«Είναι περιπέτεια η "Βουγονία", fun και πιο περίπλοκη απ’ ότι δείχνει» - Ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος καταγράφει τις εντυπώσεις του από την παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας στο 82ο Φεστιβάλ Βενετίας.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Terence Stamp (1938-2025): Ο μάγκας του Λονδίνου που θα γινόταν Τζέιμς Μποντ

Οθόνες / Terence Stamp (1938-2025): Ο μάγκας του Λονδίνου που θα γινόταν Τζέιμς Μποντ

«Το άτακτο αγόρι του βρετανικού σινεμά βρήκε τον δρόμο του σε ώριμες επιλογές, είτε παίζοντας κάποιον αδυσώπητο κακό είτε αφήνοντας τα λακωνικά του διακριτικά σαν στάμπα, όνομα και πράγμα, σε σύντομες εμφανίσεις – εννοείται πως έχει υποδυθεί και τον διάβολο!»
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
The Karate Kid: Πώς η «ταινιούλα που δεν θα έβλεπε κανείς» εξελίχθηκε σε παγκόσμιο φαινόμενο

Οθόνες / The Karate Kid: Πώς η «ταινιούλα που δεν θα έβλεπε κανείς» εξελίχθηκε σε παγκόσμιο φαινόμενο

Η ταινία σημάδεψε μια γενιά εφήβων που φαντασιώνονταν ότι θα αντιστεκόντουσαν ηρωικά στους νταήδες που τους κακοποιούσαν καθημερινά. Και τώρα, ο μύθος επιστρέφει για έκτη φορά στην οθόνη, με πρωταγωνιστές τον Τζάκι Τσαν και τον Ραλφ Μάτσιο
THE LIFO TEAM
Ο άνθρωπος που έφερε την μαύρη μουσική κουλτούρα στο σαλόνι εκατομμυρίων σπιτιών

Daily / Ο άνθρωπος που έφερε τη μαύρη μουσική κουλτούρα στο σαλόνι εκατομμυρίων σπιτιών

Το ντοκιμαντέρ «Sunday Best: The untold story of Ed Sullivan» αναδεικνύει τη συμβολή του Εντ Σάλιβαν και της δημοφιλέστατης τηλεοπτικής εκπομπής του στην ανάδειξη τεράστιων μορφών της μαύρης μουσικής, από τη Nίνα Σιμόν και τον Τζέιμς Μπράουν μέχρι την Tίνα Τέρνερ και τον Στίβι Γουόντερ.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Έντουαρντ Νόρτον: Γεννημένος σε λάθος εποχή

Οθόνες / Έντουαρντ Νόρτον: Γεννημένος σε λάθος εποχή

Με αφορμή τα σημερινά του γενέθλια, ανατρέχουμε στην καριέρα ενός ηθοποιού με την ερμηνευτική στόφα των μεγάλων ονομάτων του New Hollywood, μα καταδικασμένου να εργάζεται σε καιρούς που η κινηματογραφική βιομηχανία δεν ξέρει τι να κάνει μαζί του.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Ana Kokkinos: «Αν ήμουν ένας στρέιτ, Άγγλος άντρας, η ζωή θα ήταν ευκολότερη»

Οθόνες / Ana Kokkinos: «Αν ήμουν ένας στρέιτ, Άγγλος άντρας, η ζωή θα ήταν ευκολότερη»

Η ελληνικής καταγωγής Αυστραλή σκηνοθέτιδα πίσω από το «Ten Pound Poms» μιλά στη LiFO για τη στάση των Αυστραλών απέναντι στους μετανάστες, την ταινία της που εξόργισε την ομογένεια, και το πώς είναι να νιώθεις παρείσακτος ακόμη κι όταν το έργο σου έχει δει πολύς κόσμος.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μιχάλης Ρέππας: «Θέλω να διασκεδάζω. Πέρασα τα 65 και έχει αρχίσει να μη με νοιάζει»

Οι Αθηναίοι / Μιχάλης Ρέππας: «Θέλω να διασκεδάζω. Πέρασα τα 65 και έχει αρχίσει να μη με νοιάζει»

«Τρεις Χάριτες», «Βίρα τις Άγκυρες», «Δις εξαμαρτείν», «Safe Sex», «Το Κλάμα βγήκε από τον Παράδεισο», «Μπαμπάδες με ρούμι». Λίγοι μας έχουν κάνει να γελάσουμε τόσο τα τελευταία 30 χρόνια όσο ο Μιχάλης Ρέππας. Ο ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτης που εξαιτίας του «το Τζέλα Δέλτα δεν είχε φουγάρα» αφηγείται τη ζωή του στη LifO.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το τρίο Πασκάλ-Τζόνσον-Έβανς και 9 ακόμα λόγοι να πάτε σινεμά

Οθόνες / Το τρίο Πασκάλ-Τζόνσον-Έβανς και 9 ακόμα λόγοι να πάτε σινεμά

Μια ταινία που η Τζέιν Όστιν θα ήταν περήφανη να είχε σκηνοθετήσει, η Λίντσεϊ Λόχαν ανταλλάζει σώμα με την Τζέιμι Λι Κέρτις ξανά μετά από 22 χρόνια κι ένας μεταλλαγμένος Μπάμπι εκδικείται για τον θάνατο της μαμάς του. – Τι παίζει από σήμερα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
THE LIFO TEAM
«Νεαρές μητέρες»: Είναι καλοκαιρινή επιλογή μία ταινία των αδελφών Νταρντέν; 

The Review / «Νεαρές μητέρες»: Tα κατάφεραν πάλι οι αδελφοί Νταρντέν; 

Τι κάνει τις «νεαρές μητέρες» να ξεχωρίζουν από τις προηγούμενες δουλειές των Βέλγων δημιουργών; Ο Χρήστος Παρίδης και η Βένα Γεωργακοπούλου συζητάνε για τη βραβευμένη ταινία που παίζεται στους θερινούς κινηματογράφους της Αθήνας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
American Apparel: Τα βρόμικα μυστικά της πιο ανατρεπτικής εταιρείας των ’00s

Οθόνες / American Apparel: Τα βρόμικα μυστικά της πιο ανατρεπτικής εταιρείας των ’00s

Η American Apparel πουλούσε απελευθέρωση, αλλά πίσω από τις βιτρίνες και το φίνο βαμβάκι το brand ήταν βουτηγμένο στα σκάνδαλα: σεξουαλική παρενόχληση, κατάχρηση εξουσίας και ένα εργασιακό κλίμα που κάθε άλλο παρά cool ήταν.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Movies

Οθόνες / Η σπαρταριστή επιστροφή των «Τρελών Σφαιρών» και 9 ακόμα λόγοι για να πάτε σινεμά

Ο Λίαμ Νίσον δείχνει την κωμική στόφα του, η Άλισον Μπρι και ο Ντέιβ Φράνκο πρωταγωνιστούν στην πιο αναμενόμενη ταινία τρόμου της χρονιάς, η νέα ταινία των αδερφών Νταρντέν και 4 επανεκδόσεις – Τι παίζει από σήμερα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
THE LIFO TEAM