— Τι ακριβώς συμβαίνει στη Λέσβο από χθες και γιατί μαθαίνουμε την επιφάνεια της ιστορίας;
Χθες ξεκίνησε μία εξαιρετικά σημαντική δίκη –σημαντική τόσο για τα κοινωνικά όσο και τα πολιτικά πράγματα– καθώς αφορά την παροχή βοήθειας σε πρόσφυγες. Συγκεκριμένα κατηγορούνται συνολικά 24 άνθρωποι, μεταξύ αυτών των 24 και η Σάρα Μαρντίνι, μία από τις δύο ηρωικές αδελφές κολυμβήτριες από τη Συρία, που πριν από 8 χρόνια έφτασαν στη Μυτιλήνη κολυμπώντας, με την ιστορία διάσωσής τους να γίνεται ταινία και best seller.
— Επειδή ακούγονται διάφορα εξόχως αποπροσανατολιστικά, για τι ακριβώς κατηγορούνται;
Συγκεκριμένα κατηγορούνται για α) κατασκοπεία από κοινού και κατ’ εξακολούθηση, β) πλαστογραφία μετά χρήσεως, γ) παράνομη κατοχή ραδιοσυχνοτήτων από κοινού και κατ’ εξακολούθηση, δ) παροχή ουσιωδών πληροφοριών με σκοπό τη διευκόλυνση εγκληματικής οργάνωσης που έχει ως αντικείμενο την τέλεση περισσότερων κακουργηματικών πράξεων.
— Πώς γίνεται να δικάζεται μία γυναίκα στην οποία δεν της επιτρέπεται η είσοδος στη χώρα;
Δεν γίνεται. Γι’ αυτό αντιδρά η διεθνής κοινότητα και γι’ αυτό το ζήτημα μπορεί να απασχόλησε ελάχιστα την ελληνική επικαιρότητα, ωστόσο, είναι από εκείνα τα πανευρωπαϊκού αντίκτυπου θέματα που θέτουν τη χώρα μας προ των ευθυνών της για το πώς αντιμετωπίζει τα ζητήματα αλληλεγγύης όσο και άτομα που συμβολοποιήθηκαν μέσα από τους αγώνες διάσωσης.
— Εκπροσωπούνται αυτοί οι άνθρωποι από δικηγόρους;
Ναι. Ο Σον Μπάιντερ, δύτης και διασώστης της Σάρας Μαρντίνι, ο Πίτερ Γουίτεμπργκ, ιστιοπλόος ολλανδικής καταγωγής και η ίδια η Μαρντίνι εκπροσωπούνται αντιστοίχως από τον Χάρη Πέτσικο, την Κλειώ Παπαπαντολέων και τη HIAS και τη Μαρία Σπηλιωτακάρα. Σύμφωνα με τα όσα έχουν αποκαλύψει οι ίδιοι, αλλά και εκπρόσωποι της Διεθνούς Αμνηστίας, μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί 8 αιτήματα, προκειμένου να επιτραπεί η είσοδος στην Ελλάδα στη Μαρντίνι.
— Ισχύει ότι δεν υπάρχουν μεταφραστές στο δικαστήριο, άρα καταστρατηγείται το αίτημα για δίκαιη δίκη;
Όχι. Σύμφωνα με πληροφορίες της LiFO χθες διορίστηκαν διερμηνείς, ενώ λίγο μετά έγινε γνωστό ότι παραγράφηκε το αδίκημα περί παράνομης κατοχής ραδιοσυχνοτήτων.
— Για πότε διέκοψε το δικαστήριο;
Για την Παρασκευή (13/1) οπότε και θα εξεταστεί το ζήτημα της κατασκοπείας και εν συνεχεία της παροχής πληροφοριών σε εγκληματική οργάνωση.
— Υπάρχει κάποιο πρόβλημα με το κατηγορητήριο;
Ναι. Σύμφωνα με την υπεράσπιση δεν προκύπτει συγκεκριμένος χρόνος τέλεσης των αδικημάτων με τα οποία βαρύνονται οι 24, ενώ παρατηρείται αοριστία και ασάφεια στις ημερομηνίες που κατηγορούνται ότι τέλεσαν τα προαναφερόμενα αδικήματα. Επιπροσθέτως, παρουσιάζεται ως ασαφές το κριτήριο βάσει του οποίου χαρακτηρίζονται στοιχεία ως απόρρητα, παράγοντες που καθιστούν προβληματική την προετοιμασία της υπεράσπισης.
— Υπάρχει μία αίσθηση ότι, και λόγω της ταινίας «The Swimmers» στο Netflix, διασύρεται η Ελλάδα για τη στάση της απέναντι στη Σάρα Μαρντίνι;
Δεν υπάρχει «μία αίσθηση». Υπάρχει μία σιγουριά. Στους τίτλους τέλους της ταινίας γίνεται σαφές ότι η Σάρα Μαρντίνι έμπλεξε για τα καλά στα δίχτυα της ελληνικής δικαιοσύνης, παρά την προσωπική της περιπέτεια –και της αδελφής της–, παρά την αυτοθυσία τους και την προσπάθειά τους να μη σώσουν μόνο τους εαυτούς τους και πάει λέγοντας. Ακόμα πιο συγκεκριμένα, ως επίλογος της ταινίας και λίγο πριν από τους τίτλους τέλους δεν μένει καμιά αμφιβολία στον τηλεθεατή, καθώς γράφεται χαρακτηριστικά: «Το 2018, η Σάρα και οι συνάδελφοι της συνελήφθησαν από τις ελληνικές αρχές, για παράνομη διακίνηση ανθρώπων και ενώ βοηθούσαν πρόσφυγες στη Λέσβο. Το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έκανε λόγο για “πολιτικά κίνητρα”. Αν η Σάρα καταδικαστεί, αντιμετωπίζει ποινή 20ετούς κάθειρξης». Οπότε, ναι, ό,τι ήταν να ειπωθεί για τη στάση της Ελλάδας στο ζήτημα (και μάλιστα μέσα από μία πλατφόρμα ταινιών και ντοκιμαντέρ που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον τηλεθεατών απ’ όλον τον κόσμο), ειπώθηκε.
— Πολιτικά ποιος ιδρώνει;
Εξαρτάται.
— Από τι;
Από το ποιος βρίσκεται στην αντιπολίτευση. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ενώ η υπόθεση απασχολεί τη διεθνή κοινότητα και κυρίως την ευρωπαϊκή, καθώς υπάρχει και το προηγούμενο της καπετάνισσας Καρόλα Ρακέτε, στα δικά μας ύδατα –κυριολεκτικά και μεταφορικά– το θέμα έμεινε στα «χαμηλά» της επικαιρότητας. Ωστόσο, όσο πυκνώνουν οι οργισμένες φωνές από το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, από ακτιβιστικές οργανώσεις για τις τακτικές με τις οποίες ποινικοποιείται η αλληλεγγύη, αργά ή γρήγορα θα πρέπει να πάρουμε θέση.
— Την Καρόλα Ρακέτε γιατί τη θυμηθήκαμε;
Γιατί η υπόθεσή της είναι παραπλήσια, αν όχι ακριβώς ίδια με αυτή της Σάρα Μαρντίνι. Και γιατί είτε βολεύει είτε όχι φέρνει την ευρωπαϊκή πολιτική αντιμέτωπη με την ευθύνη της απέναντι σε ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάγκη και παραβιάζονται τα δικαιώματά τους. Άλλωστε, αυτή η υπόθεση δεν θα είναι η πρώτη που θα γίνει αφορμή για να ασκηθεί αυστηρή κριτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τη «συνεργασία» ή τη σιωπή της με αυταρχικά καθεστώτα που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα μεταναστών (μεταξύ αυτών των καθεστώτων η Τουρκία, η Λιβύη και το Μαρόκο).
— Τι ακριβώς είχε κάνει η Ρακέτε;
Η Ρακέτε, Γερμανίδα πλοίαρχος, εργαζόμενη για τη γερμανική οργάνωση διάσωσης Sea Watch, τον Ιούνιο του 2019 συνελήφθη για την αποβίβαση μεταναστευτικού σκάφους διάσωσης χωρίς άδεια, στο λιμάνι της Λαμπεντούζα στην Ιταλία και ενώ είχαν προηγηθεί οι μικροπολιτικές, ακροδεξιές κορώνες του Ματέο Σαλβίνι περί απαγόρευσης ελλιμενισμού κ.λπ. Η υπόθεση πήρε έκταση, αλλά τελικά η Ρακέτε καταδικάστηκε σε κατ' οίκον περιορισμό. Τον Ιανουάριο του 2020, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο της Ιταλίας αθώωσε οριστικά «την καπετάνισσα που αγνόησε τον τραμπούκο Σαλβίνι».
— Στη Μυτιλήνη τι γίνεται; Ποιες είναι οι αντιδράσεις του κόσμου;
Σύμφωνα με εικόνες που έκαναν τον γύρο των ελληνικών και ξένων media, η αίθουσα του Τριμελούς Εφετείου Πλημμελημάτων Βορείου Αιγαίου κλήθηκε να φιλοξενήσει τριψήφιο αριθμό κόσμου, καθώς και ξένους δημοσιογράφους, αλλά και μία ευρωβουλεύτρια από την Ιρλανδία. Την ίδια στιγμή το Associated Press «ανεβάζει» στα ρεπορτάζ του το αίτημα της Διεθνούς Αμνηστίας για απόσυρση των κατηγοριών εναντίον όσων μάχονται στο πλαίσιο ανθρωπιστικών οργανώσεων για τη διάσωση συνανθρώπων μας. Το ίδιο μέσο φιλοξένησε την έκκληση του Μπίντερ για «κράτος δικαίου» στην Ελλάδα. «Το μόνο που έχουμε ζητήσει, το μόνο που έχουν ζητήσει οι δικηγόροι μας είναι κράτος δικαίου. Αυτό θέλουμε. Και τώρα, την Παρασκευή θα μάθουμε αν το έχουμε ή αν έχουμε ένα κράτος ατελειών», δήλωσε ο Μπίντερ.
— Τι ελπίδες υπάρχουν να συμβεί αυτό; Να καταπέσει το κατηγορητήριο;
Ρίχνοντας μια ματιά στον ξένο Τύπο που χαρακτηρίζει παρωδία τη δίκη και κυρίως λόγω της διεθνούς ευαισθητοποίησης που προκάλεσε η ταινία για τις αδελφές Μαρντίνι, ίσως ανατραπεί η κατάσταση, έστω και την τελευταία στιγμή.
