Το σπουδαίο έργο «Η Νύχτα της Κουκουβάγιας» του Γιώργου Διαλεγμένου, ενός από τους σημαντικότερους Έλληνες δραματουργούς, ανεβαίνει από τις 26 Μαρτίου στο θέατρο Κάμιρος, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αγαρτζίδη & Δέσποινας Αναστάσογλου, από την ομάδα Elephas tiliensis. Μια παράσταση-αλληγορία για τη ζωή και τον θάνατο, σκληρή και σαρκαστική, για την αναπόφευκτη στιγμή που κάθε άνθρωπος αντικρίζει το σκοτάδι του παρελθόντος του· για την κάθαρση που το σκοτάδι φέρνει στο παρόν του.
«Η "Νύχτα της Κουκουβάγιας" του Γιώργου Διαλεγμένου είναι ένα υπέροχο δείγμα θεατρικής γραφής, ένα από τα καλύτερα δείγματα της ελληνικής και παγκόσμιας δραματολογίας. Θα θέλαμε και δημοσίως να ευχαριστήσουμε τον κύριο Διαλεγμένο που μας εμπιστεύτηκε το έργο του, είναι μεγάλη μας τιμή.
20 χρόνια μετά την εμβληματική παράσταση του Λευτέρη Βογιατζή, ερχόμαστε να αφουγκραστούμε την παράδοση αυτών των σπουδαίων δημιουργών. Αν θα καταφέρουμε να αναμετρηθούμε με το ύψος των περιστάσεων, δεν το γνωρίζουμε. Είμαστε όμως ευγνώμονες για τους ανθρώπους που συνεργαζόμαστε και μοιραζόμαστε αυτήν την εμπειρία. Η καθεμία και ο καθένας έρχονται να εργαστούν με ό,τι καλύτερο έχουν.
Άλλες συνεργασίες είναι καινούριες, άλλες πιο πρόσφατες, αλλά μας κάνει να αναρωτιόμαστε πώς από τη ζοφερή πραγματικότητα που βιώσαμε και βιώνουμε μπορεί να προκύπτει αυτός ο ψυχικός πλούτος που διαθέτουν και προσφέρουν οι άνθρωποι. Από πού αντλείται αυτή η δύναμη;
Η παράσταση καλεί τους θεατές να αναλογιστούν τον εαυτό τους στην κρίσιμη στιγμή, στο κρίσιμο Τώρα, να ορίσουν τον τρόπο που στέκονται απέναντι στο διαφορετικό, στο «μη κανονικό», στη δική τους «Πελαγία», σε αυτό που παρεκκλίνει από τις καθημερινές συμβάσεις που αφαιρούν, μέρα τη μέρα, τη σάρκα και το αίμα της ζωής τους.
Η "Νύχτα της Κουκουβάγιας" ίσως να απαντάει εν μέρει σε αυτό το ερώτημα διά του αντιθέτου. Τι γίνεται όταν στραγγίζουμε τη ζωτική δύναμη προκειμένου να επιβιώσουμε και να κανονικοποιηθούμε; Η κουκουβάγια βλέπει στο σκοτάδι, όπως ο Διαλεγμένος είδε και κατέγραψε τα σκοτάδια των ημερών μας» λέει ο ένας εκ των σκηνοθετών της παράστασης Δημήτρης Αγαρτζίδης.
Στο έργο, ο Ίων εργάζεται στο τμήμα απολεσθέντων οστών ενός νεκροτομείου. Εκατοντάδες ονόματα και κόκαλα ανθρώπων που έχουμε πια ξεχάσει, σαν να μην υπήρξαν, περνούν καθημερινά μπροστά απ' τα μάτια του. Σήμερα είναι η δική του στιγμή.
Ένα επαγγελματικό τηλεφώνημα θα είναι η αφορμή για να περάσει κι αυτός στον Κάτω Κόσμο. Εκεί τον περιμένει η Πελαγία, πρώην ερωμένη του, η οποία αυτοκτόνησε εξαιτίας του. Η Πελαγία λατρεύει τις κουκουβάγιες. Ως άλλη Λόρα του «Γυάλινου Κόσμου» συλλέγει οτιδήποτε έχει σχέση με αυτές. Όταν έρχεται η ώρα της κατάβασης του πρώην εραστή της στον Κάτω Κόσμο, ακόμα και στο βαθύτερο σκοτάδι, το μυθικό νυχτοπούλι θα δει τα πάντα. Τώρα ο Ίων πρέπει να αντιμετωπίσει το παρελθόν του.
«Η "Νύχτα της Κουκουβάγιας" είναι ένας αρκετά φοβιστικός κι εξίσου διασκεδαστικός εφιάλτης, που ξετυλίγεται όσο διαρκεί ο επιθανάτιος ρόγχος ενός ηλικιωμένου, καθώς επισκέπτεται ξανά πρόσωπα και γεγονότα της ζωής του που του γεννάνε ντροπή και τύψεις. Είναι ένας ρευστός, άχρονος κόσμος γεμάτος ζώα, έντομα και, κυρίως, πουλιά, μια περίεργη, σχεδόν παγανιστική τελετή περάσματος στον "άλλο" κόσμο, που σε καλεί να αντιμετωπίσεις τον τρόμο του θανάτου και να αναλογιστείς τις τελευταίες στιγμές των ανθρώπων που έχεις αποχαιρετίσει.
Είναι, ακόμα, μια απολαυστική νοσταλγική περιήγηση στην Αθήνα και τον Πειραιά των μέσων του 20ού αιώνα: με αξιοσημείωτης ακρίβειας πραγματολογικές λεπτομέρειες σκιαγραφούνται η ατμόσφαιρα, τα πρόσωπα αλλά και το πολιτικό κλίμα της εποχής.
Τέλος, είναι ένας κόσμος γραμμένος σε μια "λαχταριστή" γλώσσα, το γνωστό ιδίωμα του συγγραφέα, ένα σπάνιο μείγμα νατουραλιστικής γραφής και εξπρεσιονιστικού παραληρήματος.
Στον κόσμο του Διαλεγμένου, τα πρόσωπα είναι ο τρόπος που μιλάνε, κι αυτό δεν σημαίνει μόνο τις λέξεις και τις φράσεις που αρθρώνουν, αλλά και τις φράσεις που αφήνουν μετέωρες, όπως και τις λέξεις που μένουν μόνο στο μυαλό τους χωρίς να γίνουν τελικά ήχος» λέει ο Έκτορας Λυγίζος, που πρωταγωνιστεί στην παράσταση.
Όσο ο θάνατος κυριαρχεί στη σκέψη των ανθρώπων, συνειδητά και ασυνείδητα, έρωτες, γάμοι, γλέντια, φαγοπότια, μνήμες, μουσικές, οικεία πρόσωπα, όλος ο κόσμος των ζωντανών τους φέρνει αντιμέτωπους με τους συμβιβασμούς που έκαναν προκειμένου να επιβιώσουν. Άξιζε η ζωή που ζήσαμε;
Η «Νύχτα της Κουκουβάγιας» των Elephas tiliensis εστιάζει στην παύση μέσα στον χρόνο, στη στιγμή που ο άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος με τις επιλογές και τις ενοχές του, στη στιγμή που αναστοχάζεται για να επουλώσει το τραύμα του παρελθόντος, διεκδικώντας ένα ζωντανό παρόν.
«Νομίζω ότι αυτό που πραγματικά με ιντριγκάρει στο έργο του Διαλεγμένου, στη "Νύχτα της Κουκουβάγιας", είναι αυτός ο τόπος στον οποίο βρίσκεται ο ήρωάς του, ο Ίωνας, ο τόπος που δεν έχει χρόνο. Εκεί που το πριν, το μετά και το τώρα είναι ένα, εκεί που ο ήρωας συναντιέται και συναντάει ολόκληρη την ύπαρξή του. Αυτός ο χώρος, μπορώ να πω, γιατί μόνο να τον φανταστώ μπορώ, έχει μεγάλο ενδιαφέρον για έναν ηθοποιό, το να προσπαθεί δηλαδή να βρεθεί σε αυτήν τη συνθήκη ή να φανταστεί αυτήν τη συνθήκη» λέει η Θεοδώρα Τζήμου που πρωταγωνιστεί στην παράσταση.
Η παράσταση του Δημήτρη Αγαρτζίδη και της Δέσποινας Αναστάσογλου καλεί τους θεατές να αναλογιστούν τον εαυτό τους στην κρίσιμη στιγμή, στο κρίσιμο Τώρα, να ορίσουν τον τρόπο που στέκονται απέναντι στο διαφορετικό, στο «μη κανονικό», στη δική τους «Πελαγία», σε αυτό που παρεκκλίνει από τις καθημερινές συμβάσεις που αφαιρούν, μέρα τη μέρα, τη σάρκα και το αίμα της ζωής τους. Μιας ζωής στην οποία συχνά καταλήγουμε απόντες, ως άλλοι Ίωνες. Ο θάνατος εδώ δεν είναι το τέλος, όπως, κατά τον συγγραφέα, η τελική τελεία δεν δηλώνει και το οριστικό κλείσιμο του έργου.
«Ήταν μεγάλη απόφαση να ασχοληθούμε με τη "Νύχτα της Κουκουβάγιας" του Γιώργου Διαλεγμένου. Κυρίως επειδή η φήμη που τον συνοδεύει είναι έντονη, όπως και το ανέβασμα του Λευτέρη Βογιατζή, που ήταν και η τελευταία φορά που ανέβηκε το έργο στη σκηνή.
Αφού τα πράγματα δρομολογήθηκαν και πήραμε την άδεια του συγγραφέα, ήρθε η στιγμή να τον συναντήσουμε. Και στην πόρτα στεκόταν ένας κύριος με παιδικό βλέμμα, που ήθελε να διασφαλίσει την ακεραιότητα του έργου του, με ευγένεια και σαφήνεια.
Αυτές οι ποιότητες κυριαρχούν σε όλα τα έργα του Διαλεγμένου αλλά ιδιαιτέρως στη "Νύχτα της Κουκουβάγιας", όπως και στο "Βella Venezia". O συγγραφέας υπάρχει σε όλο το έργο με την ψυχή του. Με αυτή την έννοια είναι ένα έργο ψυχής, που μιλάει για την ψυχή. Για την ψυχή ενός ηλικιωμένου, τη στιγμή που παλεύει με τον θάνατο.
Ο θάνατός του συμβαίνει την εποχή των Αποκριών. Κωμικός και μαζί βαθιά τραγικός. Ο Διαλεγμένος αγκαλιάζει με φροντίδα την κάθοδο του ήρωά του στον κάτω κόσμο, όπως γίνεται στην Día de los Muertos. Με ένα εκπληκτικό μοντάζ συνθέτει το παρόν του θανάτου με το παρελθόν και το μέλλον, φτιάχνοντας μια άλλη διάσταση του χώρου και του χρόνου. Πρόκειται για μια συγγραφική τέταρτη διάσταση. Είμαστε ευτυχείς που πλέουμε εντός της» καταλήγει η συν-σκηνοθέτιδα του έργου Δήμητρα Αναστάσογλου.
«Η Νύχτα της Κουκουβάγιας» του Γιώργου Διαλεγμένου
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου
Εικαστική εγκατάσταση, κοστούμια: Λυδία Ανδριώτη
Μουσική: Κωστής Ζουλιάτης
Φωτισμοί: Ναυσικά Χριστοδουλάκου
Παίζουν: Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου, Μαρία Γκιώνη, Παρασκευή Δουρουκλάκη, Έκτορας Λυγίζος, Θεοδώρα Τζήμου
Μουσικός επί σκηνής: Κωστής Ζουλιάτης
Κάμιρος
Ιθάκης 32, Κυψέλη, 2117251384, 6989945228
26/3-19/4
Κάθε Σάββατο, Κυριακή, Δευτέρα και Τρίτη, 21:00
*Η παράσταση περιέχει γυμνό και είναι κατάλληλη για θεατές άνω των 15 ετών.
