Οι αστρονόμοι εντόπισαν ένα γιγάντιο γαλαξία, όχι πολύ διαφορετικό από το δικό μας, που δημιουργήθηκε πριν από 12,5 δισεκατομμύρια χρόνια - όταν το σύμπαν μας, ηλικίας 13.8 δισ. χρόνων, είχε μόλις το εν δέκατο της σημερινής του ηλικίας.
Η ανακάλυψη αυτή θέτει νέα δεδομένα στα όσα γνωρίζουν οι αστρονόμοι για το σχηματισμό των γαλαξιών στο πρώιμο σύμπαν καθώς, όπως λένε, ο συγκεκριμένος δίσκος «δε θα έπρεπε να βρίσκεται στο μακρινό σύμπαν». Η γρήγορη ανάπτυξή του δε, ίσως αλλάξει την αντίληψη που έχουν οι επιστήμονες για τη γέννηση των γαλαξιών.
Ο γαλαξίας είναι γνωστός ως DLA0817g, ωστόσο, οι αστρονόμοι τον αποκαλούν Δίσκο του Wolfe - από το όνομα του αστρονόμου Άρθρου Μ. Γουλφ που υπήρξε πρώην σύμβουλος διατριβής των τριών από τους τέσσερις συγγραφείς της έρευνας. Πρόκειται για τον πιο μακρινό περιστρεφόμενο γαλαξιακό δίσκο που έχει ποτέ παρατηρηθεί, χάρη στα ραδιοτηλεσκόπια της Μεγάλης συστοιχίας χιλιοστόμετρου/υποχιλιοστόμετρου της Ατακάμα, γνωστής ως ALMA.
Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις, η μάζα του γαλαξιακού δίσκου είναι 70 δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη απ'ότι τού Ήλιου. Περιστρέφεται με ταχύτητα 270 χλμ/δευτερόλεπτο - όπως περίπου και ο δικός μας γαλαξίας.
Ωστόσο, οι γαλαξίες με σταθερούς, καλά διαμορφωμένους δίσκους, σχηματίστηκαν σταδιακά και εμφανίστηκαν αργότερα στη χρονική αλληλουχία του σύμπανντος, με κάποιους από αυτούς να χρονολογούνται και έξι δισεκατομμύρια χρόνια μετά το Big Bang.
«Οι περισσότεροι γαλαξίες που βρίσκουμε νωρίς στο σύμπαν μοιάζουν με 'κουφάρια' τρένων γιατί υπέστησαν σταθερή και συχνά 'βίαιη' συγχώνευση» αναφέρει ο Μαρσέλ Νίλμαν, επικεφαλής και μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Ινστιτούτο Μαξ Πλανκ της Χαϊδελβέργης, εξηγώντας πως «αυτές οι καυτές συγχωνεύσεις καθιστούν δύσκολη τη δημιουργία καλά ταξινομημένων, κρύων, περιστρεφόμενων δίσκων όπως παρατηρούμε στο παρόν σύμπαν μας».
Πώς, όμως, ένας τόσο γιγάντιος γαλαξίας σχηματίστηκε τόσο γρήγορα και τόσο πρώιμα στο σύμπαν, διερωτώνται οι επιστήμονες. Οι ίδιοι εικάζουν πως ο γαλαξίας ίσως σχηματίστηκε μέσω μιας διαδικασίας γνωστής ως «συσσώρευση ψυχρής λειτουργίας ("cold-mode accretion"). Θεωρούν πως τα αέρια που κινούνταν προς το γαλαξιακό κέντρο ήταν ψυχρά (σε αντίθεση με τα θερμά αέρια του δικού μας γαλαξία που ψύχονται καθώς φτάνουν στο γαλαξιακό κέντρο) οπότε, καθώς δεν είχαν χρόνο να παγώσουν, ο δίσκος μπορούσε να συμπυκνωθεί και να σχηματιστεί γρηγορότερα.
«Θεωρούμε πως ο Δίσκος Wolfe αναπτύχθηκε κυρίως μέσω της σταθερής αύξησης ψυχρού αερίου. Ωστόσο, ένα από τα ερωτήματα που παραμένουν είναι το πώς συγκεντρώνεται ένα τόσο μεγάλος όγκος αερίου, διατηρώντας ένα σχετικά σταθερό, περιστρεφόμενο δίσκο» σημειώνει ο J. Xavier Prochaska, ένας από τους συγγραφείς ερευνητές και καθηγητής αστρονομίας και αστροφυσικής στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια.
Η έρευνα δημοσιεύτηκε αυτήν την εβδομάδα στην επιθεώρηση Nature.
Με πληροφορίες από CNN/space.com
