Τρεις Γυναίκες

Τρεις Γυναίκες Facebook Twitter
0

(Στο προηγούμενο τεύχος: Α, Β, Γ / Αρανίτσης, Βέλτσος, Γκόζης)

Τρεις Γυναίκες Facebook Twitter
Άλκη Ζέη. Φωτό: Σπύρος Στάβερης / LIFO

1. Δ όπως Δέλτα. Ένας ξεριζωμένος, ένας απόλυτος outsider, παρίας, χωρίς μάνα, χωρίς πατέρα, χωρίς όνομα, χωρίς χώρα, μακριά από κάθε ένταξη, μακριά από κάθε δέσμευση, πλην αυτήν του έρωτος που γίνεται βαθιά, βαθύτατη αγάπη. Ο Νικήτας Δέλτα, ένας ήρωας βγαλμένος από τις ανάκατες αναστατώσεις που ήξερε να φαντάζεται και να απαθανατίζει ο Σαίξπηρ και από τα διαβάσματα της συγγραφέως σχετικά με την καταγωγική μας κατάρα, το σφαγείο και το μακελειό που είναι το λίκνο μας. Φωτιές γεννάνε τον Νικήτα Δέλτα, φωτιές και φευγιά. Θέλει, δεν θέλει, μπλέκεται. Θέλει, δεν θέλει, θ' ακούσει το αίμα να μιλάει. Θέλει, δεν θέλει, θα σκοτωθεί. Από το ίδιο του το χέρι. Η Μαριλένα Παπαϊωάννου (Αθήνα, 1982) γράφει τον Νικήτα Δέλτα (εκδ. Εστία). Όπως πολλοί συγγραφείς τα τελευταία χρόνια, έτσι και η Παπαϊωάννου θέλει να σκαλίσει τις στάχτες για να βγάλει φωτιά, θέλει να αναμοχλεύσει τα πάθη για να επισημάνει τα λάθη, θέλει να μάθει αν όντως υπάρχει η παραλία κάτω από το λιθόστρωτο, αν όντως είναι εφικτή και ευκταία η συμφιλίωση με τη Μνήμη, με την Ιστορία. Με μια πολυφωνική σκυταλοδρομία, η συγγραφέας κατορθώνει να αναβιώσει μια ταραγμένη εποχή, να φωτίσει σκοτεινές κόγχες σε καταφύγια, να δώσει τον λόγο στους ανώνυμους που ενεπλάκησαν στους μηχανισμούς των γεγονότων. Τραγικές μανάδες, απονήρευτοι αγωνιστές, περίεργες φυσιογνωμίες, παρασύρονται στη δίνη των γεγονότων. «Μπήκαμε όλοι στον χορό κι αρχίσαμε να χορεύουμε~ και συχνά χωρίς να σκεφτόμαστε» λέει ο αντάρτης Σταύρακας. Εντυπωσιακά ώριμο ντεμπούτο για την Μαριλένα Παπαϊωάννου και άλλο ένα κερδισμένο στοίχημα για την Εύα Καραϊτίδη και τις εκδόσεις Εστία που ξέρουν να ξετρυπώνουν τους κλασικούς του αύριο!

2. Ε όπως Ελεάννα: Ψηφίδες για το νυν. Σπαράγματα ιστοριών. Θραύσμα θραυσμάτων, ό,τι πρέπει (ενίοτε) για να καταλάβεις τι σόι κόσμος σε περιβάλλει, τι ιστορίες κρύβονται πίσω από καθημερινές χειρονομίες και συνήθειες. Η Ελεάννα Βλαστού (Αθήνα, 1975) μας εμφανίζει στις Εξαφανίσεις (εκδ. Πόλις) μερικά αρνητικά σποτάκια από τη σύγχρονη πραγματικότητα, από την αλαμπή μιζέρια της και από την αντιηρωική μουγκαμάρα της – μια μουγκαμάρα που είναι θυγατέρα της αμηχανίας απέναντι σε ό,τι ξαφνικά μας υπερβαίνει, μας αιφνιδιάζει, μας ρίχνει μια ξανάστροφη και μας προσπερνάει. Αν η Παπαϊωάννου ιχνηλατεί στο παρελθόν, η Βλαστού μένει στο παρόν: από το «Αγοράζω Χρυσό» στους δότες σπέρματος, από τα επίχρυσα όνειρα που έγιναν τσίγκος για πέταμα στη θλιβερή μοναξιά της χήρας που δεν της έχει απομείνει τίποτα πια, ούτε χώρος ούτε χρόνος. Με ένα γράψιμο κοφτό και στιλπνό, χωρίς περιττά γεμίσματα, με έξυπνες αναφορές στον πρωτομάστορα του θραυσματικού λόγου, τον Λούντβιχ Βίτγκενσταϊν, στον μετρ της ταχείας σαρωτικής στρατηγικής, τον Γκάρι Κασπάροφ, και στους νομπελίστες λογοτέχνες Οκτάβιο Πας και Μάριο Βάργκας Λιόσα, η Βλαστού συντάσσει την αναφορά μιας περιπόλου στα σοκάκια και στις λεωφόρους μιας πραγματικότητας που ολοένα και πιο συχνά κυμαίνεται ανάμεσα στη μελαγχολική, θλιμμένη τρέλα και την τρελή θλίψη.

3. Ζ όπως Ζέη. Και μόνο να παραθέσεις τα ονόματα, φτάνει. Η ιστορία πάλλεται και σκιρτάει μπροστά στα αδηφάγα και έκθαμβα μάτια του αναγνώστη. Κώστας Αξελός, Νίκος Γκάτσος, Νίκος Καρύδης, Αλέκος Πατσιφάς, Κάρολος Κουν, Διδώ Σωτηρίου, Ζωρζ Σαρρή, Ελένη Βακαλό, Ανδρέας Εμπειρίκος, Μάνος Χατζιδάκις, Ντιριντάουα, Μάνος Ζαχαρίας, Γιάννης Τσαρούχης, Αλέκα Παΐζη, Έλλη Λαμπέτη, Μάριος Πλωρίτης, και, φυσικά, Γιώργος Σεβαστίκογλου. Συγγενείς και φίλοι της Άλκης Ζέη, φυσιογνωμίες και προσωπικότητες που διέπρεψαν στις τέχνες και στα γράμματα, που ναυπήγησαν την Κιβωτό στην οποία όλοι καταφεύγουμε ακόμα και σήμερα για λυτρωτικές ανάσες, για να πάρουμε αμπάριζα και να πασχίσουμε κι εμείς να ψελλίσουμε πώς βλέπουμε τον κόσμο που μας περιβάλλει. «Είμαι ένα θλιμμένο καλαμπόκι», ιδού μια φράση της μικρής τότε Άλκης Ζέη που προκάλεσε ακαριαία τον θαυμασμό του Ανδρέα Εμπειρίκου. Γραμμένη με θαυμαστή απλότητα, με λείο χιούμορ, με αγάπη για τη ζωή και τα πράγματα, με κατάφαση, με ένα τζοϋσικό «ναι, ναι, ναι», η ιστορία των δύο πρώτων δεκαετιών της ζωής της είναι ένα ακόμα δώρο της τόσο αγαπημένης μας συγγραφέως. Μια φράση που συνοψίζει την ιστορία των εκδόσεων Ίκαρος, βρίσκω ότι συνοψίζει και την ιστορία της λογοτεχνίας στη χώρα μας: «Παράλληλα, όμως, έρωτες, πάθη και μεγάλες φιλίες δενόντανε μέσα στον "Ίκαρο". Όλα εκεί, σε μια σταλιά χώρο».

 

radiobookspotting.blogspot.gr/

Βιβλίο
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Σοφία Αυγερινού: «Όλα ξεκίνησαν από το Έγκλημα και Τιμωρία του Ντοστογιέφσκι»

Βιβλίο / Η Σοφία Αυγερινού έκανε κάτι σημαντικό. Μετέφρασε Μπροχ στα ελληνικά

Έχει αναμετρηθεί με τα μνημειώδη έργα του Χέρμαν Μπροχ –«Οι υπνοβάτες», «Τα μάγια», «Ο θάνατος του Βιργιλίου» και έχει κατορθώσει να τα παραδώσει σε ένα νέο κοινό. Η συγγραφέας και μεταφράστρια μιλάει για τη σχέση της με τη λογοτεχνία και τον τρόπο με τον οποίο έχει επηρεάσει τη δουλειά της.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
ΕΠΕΞ Δέκα βιβλία που δεν θα βρεις εύκολα σε άλλες λίστες

Βιβλίο / Δέκα βιβλία που δεν θα βρεις εύκολα σε άλλες λίστες

Μια επιλογή τίτλων που καλύπτει από την Κατοχή και τους δωσίλογους, μέχρι τη συναίνεση, το «1984», ένα «αρχέγονο queer», τα Τέμπη, τη hyperpop, έναν αυτοκράτορα-φιλόσοφο και τους συνειρμούς ενός Αθηναίου «ευπατρίδη».
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
90’ με τη συντακτική ομάδα της «βλάβης»

Βιβλίο / Αυτή η παρέα φτιάχνει τη «βλάβη», το πιο φρέσκο έντυπο για το βιβλίο

Είναι millennials, πιστεύουν ακόμα στην αξία του τυπωμένου χαρτιού, δεν δέχονται διαφημίσεις, ξέρουν πολύ καλά το βιβλίο, δεν αναρτούν τίποτα στο internet γιατί θέλουν να σε δουν να ξεφυλλίζεις το περιοδικό τους. Και πολύ καλά κάνουν γιατί η «βλάβη» τους είναι ένας νέος τρόπος να μιλάς για το βιβλίο και για τον πολιτισμό.
M. HULOT
«Εκτελούσαμε αποφάσεις, ακόμα κι όταν διαφωνούσαμε»

Το πίσω ράφι / «Εκτελούσαμε αποφάσεις, ακόμα κι όταν διαφωνούσαμε»

Η Μαρία Μπέικου αφηγείται με τρόπο λιτό τη ζωή της στο «Αφού με ρωτάτε, θα θυμηθώ», τη συμμετοχή της στην Αντίσταση, τον Εμφύλιο, τα χρόνια της στην ΕΣΣΔ και τη σχέση της με μεγάλους Ρώσους καλλιτέχνες.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Ζιζέλ Πελικό: «Έχω ξαναβρεί τη χαρά της ζωής»

Βιβλίο / Ζιζέλ Πελικό: «Οι βιαστές μου να σκύψουν το κεφάλι• όχι εγώ»

Πέρα από κάθε προσδοκία και παρά τη φρίκη που κρύβουν οι σελίδες της, η αυτοβιογραφία της Πελικό, «Ύμνος στη ζωή», είναι ένα απαράμιλλο παράδειγμα γενναιότητας κι ένα μήνυμα αισιοδοξίας, δικαιώνοντας απόλυτα τον τίτλο του. Κυκλοφόρησε μόλις και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ
Γιατί διαβάζουμε (και αγαπάμε) ακόμα τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη»

Βιβλίο / Γιατί διαβάζουμε (και αγαπάμε) ακόμα τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη»

Η ταινία της Έμεραλντ Φένελ μας θύμισε την αξεπέραστη αξία του κλασικού έργου της Έμιλι Μπροντέ και τους άπειρους λόγους για τους οποίους παραμένει ανάμεσα στα αγαπημένα αναγνωστών και κριτικών.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ευάρεστος Πιμπλής: «Το να σε λέει “τέρας” ένας Πρόεδρος είναι τρομακτικό»

Lifo Videos / Ευάρεστος Πιμπλής: «Το να σε λέει “τέρας” ένας Πρόεδρος είναι τρομακτικό»

Ο νεαρός συγγραφέας που έκανε αίσθηση με το πρώτο του μυθιστόρημα «Πέρα από τη συναίνεση» (εκδ. Πόλις) μιλά για την queer κουλτούρα στα χρόνια του Tραμπ και για το πώς συμφιλιώνεται κανείς με τον ομοερωτικό σεξουαλικό του προσανατολισμό σε μια ανδροκρατούμενη κοινωνία.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
«Εξομολόγηση και μαθητεία»

Long Stories / «Εξομολόγηση και μαθητεία»

Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος υπήρξε στενός φίλος του Μένη Κουμανταρέα από το 1978 μέχρι το 2014, που ο σημαντικός Έλληνας συγγραφέας δολοφονήθηκε. Σε αυτό το διάστημα αντάλλαξαν επιστολές, «ένα δούναι και λαβείν ανάμεσα σε δυο ψυχές, ένα γραμμένο από την ίδια τη ζωή επιστολογραφικό μυθιστόρημα», που ετοιμάστηκαν για να κυκλοφορήσουν, η έκδοσή τους όμως έχει «παγώσει». Δημοσιεύουμε τον πρόλογο που ο Β. Ραπτόπουλος ετοίμασε για αυτόν τον τόμο, υπό μορφή μιας τελευταίας άτυπης επιστολής, όπως λέει ο ίδιος.
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΣ
Τι κοινό έχουν ο Μπάρακ Ομπάμα και η Ντούα Λίπα;

The Review / Ας μιλήσουμε για το βιβλίο που ενθουσίασε τη Ντούα Λίπα και τον Μπάρακ Ομπάμα

Διάβασαν και προώθησαν και οι δυο το μυθιστόρημα «Σάρκα» του Ουγγροβρετανού Ντέιβιντ Σόλοϊ, που κέρδισε το βραβείο Booker του 2025 και θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός. H Βένα Γεωργακοπούλου συζητά γι’ αυτό με τον σκηνοθέτη Λευτέρη Χαρίτο, πρόεδρο της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Γιάννης Παλαβός

Οι Αθηναίοι / Γιάννης Παλαβός: «Τα βιβλιοπωλεία είναι γεμάτα μέτρια ή κακά βιβλία»

Μεγάλωσε σ’ ένα γυναικείο περιβάλλον και βρήκε καταφύγιο στην παιδική βιβλιοθήκη του χωριού του. Δεν ένιωσε ποτέ πραγματικά Αθηναίος και τον ενοχλεί ο διάχυτος εγωισμός των social media. Aκόμη και σήμερα αρκετοί πιστεύουν πως το «Παλαβός» είναι ψευδώνυμο. Ο βραβευμένος συγγραφέας αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
M. HULOT