WEEKEND

Σωτήρης Ριζάς: «Η απόβασή μας στη Σμύρνη ήταν μια ατυχής επιλογή»

Σωτήρης Ριζάς: «Δεν διδασκόμαστε σωστά την Ιστορία μας» Facebook Twitter
Η ελευθερία είναι αδύνατη χωρίς ένα ελάχιστο επίπεδο ανοχής και η κοινωνική συμβίωση χωρίς στοιχειώδη αλληλεγγύη. Φωτ.: Νίκος Κατσαρός/LIFO
0

Φέτος διανύουμε ένα έτος συναισθηματικά φορτισμένο λόγω των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Ένα κεφάλαιο της Ιστορίας που ακόμη και σήμερα πολώνει τους ιστορικούς και τους ερευνητές, δίνοντας μια καλή αφορμή να επιχειρήσουμε την κριτική επανεξέταση μιας εθνικής αποτυχίας που σφράγισε τον ελληνικό πληθυσμό.

Ποιες ήταν οι κομβικές στιγμές; Τι λάθη έγιναν και ποιοι ήταν οι πρωταγωνιστές; Θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί η εθνική τραγωδία το 1922; Και τι ρόλο έπαιξαν η ήττα του Βενιζέλου, η επαναφορά του Κωνσταντίνου και ο διεθνής παράγοντας; Ο ιστορικός και συγγραφέας Σωτήρης Ριζάς έχει μελετήσει ενδελεχώς αυτή την ιστορική περίοδο και έχει γράψει το βιβλίο «Το τέλος της Μεγάλης Ιδέας - Ο Βενιζέλος, ο αντιβενιζελισμός και η Μικρά Ασία», το οποίο κυκλοφορεί σε επανέκδοση από τον Καστανιώτη.

Σε αυτό εξετάζει τη διαμόρφωση της ελληνικής πολιτικής για τη Μικρά Ασία από το 1914, όταν το θέμα ανέκυψε εξαιτίας των διώξεων που υπέστη το ελληνικό στοιχείο από το νεοτουρκικό καθεστώς, έως τη στρατιωτική ήττα του 1922 και την εκρίζωση του ελληνισμού από τις ακτές της Ιωνίας μετά τη μακραίωνη παρουσία του εκεί. Πριν ξεκινήσουμε τη συζήτησή μας τονίζει: «Η λογική της κλιμάκωσης και η υπέρβαση των ορίων των δυνατοτήτων του ελληνικού κράτους αποτελούν τα κλειδιά για την κατανόηση των εξελίξεων, ίσως όμως είναι και το πιο σημαντικό συμπέρασμα που προκύπτει από την επανεξέταση της Μικρασιατικής Καταστροφής έναν αιώνα μετά».

Η Ιστορία δεν δίνει μαθήματα, δεν δίνει συνταγές που μπορούν να εφαρμοστούν. Μπορεί όμως να βοηθήσει στον τρόπο με τον οποίο σκεπτόμαστε το παρόν και το μέλλον.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο κ. Ριζάς μιλά για τις θεμελιώδεις διαφορές μεταξύ του βενιζελισμού και του αντιβενιζελισμού, αναφέρεται στα βασικά πρόσωπα της Μικρασιατικής Εκστρατείας και στα πολιτικά αίτια της ήττας. Παράλληλα, εκφράζει την ανησυχία του «για την επιβίωση της δημοκρατίας» στις μέρες μας και εξηγεί γιατί πιστεύει ότι «σήμερα διδασκόμαστε με εσφαλμένο τρόπο την Ιστορία μας».

Σωτήρης Ριζάς: «Δεν διδασκόμαστε σωστά την Ιστορία μας» Facebook Twitter
Έλληνες στρατιώτες επιστρέφουν έπειτα από την ήττα των ελληνικών δυνάμεων.

— Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στην εποχή μας;
Η επιβίωση της δημοκρατίας. Το δημοκρατικό σύστημα δεν απειλείται μόνο ή κυρίως από αυταρχικά καθεστώτα και κινήματα ολοκληρωτικής αντίληψης αλλά και από την έλλειψη πίστης σημαντικής μερίδας πολιτών των δυτικών δημοκρατιών στην ικανότητα των τελευταίων να επιλύουν σημαντικά κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα. Η ακραία και αδικαιολόγητη ανισότητα διαβρώνει τα θεμέλια της δημοκρατίας και συντελεί στην απόρριψη των δημοκρατικών αξιών. 

— Εκατό χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, τι θα λέγαμε τελικά ότι οδήγησε στην ήττα και το τέλος της εκστρατείας;
Η Μικρασιατική Εκστρατεία βασίστηκε σε δύο υποθέσεις: η πρώτη ήταν ότι η Βρετανία θα ήταν σε θέση να διαμορφώσει κατά βούληση τον μεταπολεμικό κόσμο και η δεύτερη ότι ο τουρκικός παράγων θα βρισκόταν σε μόνιμη αδυναμία μετά την ήττα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Διαψεύστηκαν και οι δύο, με συνέπεια η Ελλάδα να προσπαθεί να φέρει σε πέρας ένα εγχείρημα, η κλίμακα του οποίου υπερέβαινε τις δυνατότητες του ελληνικού κράτους. Το θέμα κρίθηκε από τον τουρκικό εθνικισμό και την αλλαγή των διεθνών συσχετισμών που περιόρισαν τις δυνατότητες του βρετανικού παράγοντα, στην υποστήριξη του οποίου υπολόγιζε η Ελλάδα.

— Ουσιαστικά, τι σηματοδότησε το τέλος της Μεγάλης Ιδέας;
Η ήττα στη Μικρά Ασία ήταν καθοριστική. Δεν απέμεναν πια σημαντικοί ελληνικοί πληθυσμοί εκτός του ελληνικού κράτους. Υπήρχαν, βέβαια, ορισμένες εξαιρέσεις, οι Έλληνες στη Δωδεκάνησο, στην Κύπρο, στη Βόρειο Ήπειρο, ενώ υπήρξαν και περίοδοι έξαρσης του αλυτρωτικού πνεύματος. Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν είχαν αυτές οι εξάρσεις τη μόνιμη και βαθιά επίδραση που είχε η Μεγάλη Ιδέα από την ίδρυση του μικρού ελληνικού κράτους έως το 1922.

— Η απόφαση να αποβιβαστεί ο ελληνικός στρατός στη Σμύρνη τον Μάιο του 1919 υπήρξε από τα σημαντικότερα γεγονότα της ελληνικής ιστορίας. Πώς την κρίνετε;
Η απόβαση στη Σμύρνη ήταν μια ατυχής επιλογή. Δέσμευσε την Ελλάδα σε ένα εγχείρημα το οποίο, όπως προαναφέρθηκε, υπερέβαινε τις δυνατότητες του ελληνικού κράτους. Καθώς η Ιωνία συνδεόταν άρρηκτα στην ιστορική συνείδηση της εποχής με τη μακραίωνη παρουσία των Ελλήνων εκεί από την κλασική εποχή, η αναστροφή της πολιτικής αυτής ήταν αδύνατη.

Σωτήρης Ριζάς: «Δεν διδασκόμαστε σωστά την Ιστορία μας» Facebook Twitter
Η ιστορική συνείδηση των συμπολιτών μας διαμορφώνεται από στερεότυπα τα οποία συχνά δυσχεραίνουν τη διαμόρφωση μιας αποτελεσματικής εξωτερικής πολιτικής. Φωτ.: Νίκος Κατσαρός/LIFO

— Ποια ήταν τα πολιτικά αίτια της ήττας του 1922;
Ο Εθνικός Διχασμός, παρά την επίδραση που είχε ακόμα και στην ενότητα του κράτους το 1916-17 και στην κοινωνική συνοχή σε όλη την περίοδο από το 1915 έως το 1936, δεν ήταν ο αποφασιστικός παράγων για την έκβαση της εκστρατείας. Το θέμα καθοριζόταν από έναν ευρύτερο συσχετισμό δυνάμεων και τη χειροτέρευση των συνθηκών για τις ελληνικές επιδιώξεις, ιδίως από την άνοδο του τουρκικού εθνικισμού στην Ανατολία και τη χαλάρωση των συμμαχικών δεσμών μεταξύ των δυνάμεων της Entente.

rizas
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ: Σωτήρης Ριζάς, Το τέλος της Μεγάλης Ιδέας - Ο Βενιζέλος, ο αντιβενιζελισμός και η Μικρά Ασία, εκδόσεις Καστανιώτη

— Το ζήτημα της δίκης και εκτέλεσης των Έξι πώς θα το αξιολογούσατε σήμερα;  
Η δίκη που οδήγησε στην καταδίκη και στην εκτέλεση των Έξι ήταν πολιτικής σκοπιμότητας. Δεν διαπράχθηκε αδίκημα εσχάτης προδοσίας, καθώς η ζώνη της Σμύρνης δεν ανήκε στο ελληνικό κράτος ούτε προέκυψαν πράξεις που απέβλεπαν σε ήττα της Ελλάδας στον πόλεμο. Επρόκειτο για προσπάθεια επίρριψης των ευθυνών σε μία μόνο πλευρά, σε αναζήτηση εξιλαστήριων θυμάτων. Επρόκειτο για κακή πολιτική. Από ηθική άποψη οδήγησε στο εκτελεστικό απόσπασμα ανθρώπους που δεν ήταν ένοχοι. Το επιχείρημα ότι έτσι εκτονώθηκε η οργή του προσφυγικού πληθυσμού είναι αθεμελίωτο αλλά και επικίνδυνο για προφανείς λόγους, δικαιολογεί δίκες σκοπιμότητας που είναι ασύμβατες με την έννοια της δημοκρατίας. Επίσης, από πολιτική άποψη, η εκτέλεση των Έξι είχε ως συνέπεια την παράταση του Εθνικού Διχασμού.

— Πόσο καθοριστικές αποδείχθηκαν, τελικά, οι εκλογές του 1920 και η ήττα του Βενιζέλου;
Επέδρασαν, αλλά όχι στον βαθμό που έχει υποστηριχθεί. Η πολιτική της Γαλλίας και της Ιταλίας απέβλεπε ήδη πριν από τις εκλογές στην αναθεώρηση της Συνθήκης των Σεβρών, ενώ η συμμαχική βοήθεια σε χρήματα και υλικό ήταν ήδη πενιχρή ‒ ως προς αυτό δεν σημειώθηκε σημαντική αλλαγή. Υπήρξε, βεβαίως, αλλαγή στο πολιτικό κλίμα των σχέσεων, διάσταση που δεν είναι αμελητέα. Η Βρετανία διατήρησε, πάντως, σχέσεις συνεργασίας με τη νέα κυβέρνηση. Πραγματιστικά ενεργώντας, δεν εξάρτησε τη στάση της από την επάνοδο του βασιλιά Κωνσταντίνου, ο οποίος ήταν εξαιρετικά δυσάρεστος στους Γάλλους ως γερμανόφιλος. Συνολικά αποτιμώντας την επίδραση των εκλογών, δεν μπορεί να υποστηρίξει κανείς ότι η Ελλάδα ηττήθηκε γι’ αυτόν τον λόγο.

— Ποια θα λέγατε ότι ήταν τα βασικά πρόσωπα της Μικρασιατικής Εκστρατείας;
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος από ελληνικής πλευράς ταυτίστηκε με αυτό που ο σερ Michael Llewellyn Smith αποκάλεσε «όραμα της Ιωνίας», ο Ιωάννης Μεταξάς, ο οποίος επεσήμανε τις στρατηγικές δυσχέρειες που καθιστούσαν περίπου αδύνατο το μικρασιατικό εγχείρημα, και ο Δημήτριος Γούναρης, ο οποίος, παρά τις αρχικές του επιφυλάξεις, συνέχισε μια πολιτική που πιθανότατα δεν πίστευε. Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι, δεδομένων των μεγαλοϊδεατικών αντιλήψεων της εποχής, των δεσμεύσεων που είχαν αναληφθεί με βάση τη Συνθήκη των Σεβρών και της προφανούς ανάγκης να μην αφεθεί ο μικρασιατικός ελληνισμός μόνος του, η εγκατάλειψη του εγχειρήματος ήταν ουσιαστικά αδύνατη για οποιονδήποτε.

Σωτήρης Ριζάς: «Δεν διδασκόμαστε σωστά την Ιστορία μας» Facebook Twitter
Η εφημερίδα της εποχής «Ελληνικόν Μέλλον» με ημερομηνία 20 Φεβρουαρίου 1945.
Σωτήρης Ριζάς: «Δεν διδασκόμαστε σωστά την Ιστορία μας» Facebook Twitter
Η δίκη που οδήγησε στην καταδίκη και στην εκτέλεση των Έξι ήταν πολιτικής σκοπιμότητας. Δεν διαπράχθηκε αδίκημα εσχάτης προδοσίας, καθώς η ζώνη της Σμύρνης δεν ανήκε στο ελληνικό κράτος ούτε προέκυψαν πράξεις που απέβλεπαν σε ήττα της Ελλάδας στον πόλεμο.

— Ποιοι θα λέγαμε ότι ήταν οι λόγοι της πολιτικής διαφωνίας μεταξύ Βενιζέλου και βασιλιά Κωνσταντίνου;
Το ζήτημα αφορούσε την εμπλοκή της χώρας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό της Entente, όπως υποστήριζε ο Βενιζέλος, ο οποίος απέβλεπε έτσι στην ολοκλήρωση της Μεγάλης Ιδέας, ή την επιλογή της ουδετερότητας που ευνοούσε τη Γερμανία και υποστήριζε ο Κωνσταντίνος. Υπήρχαν όμως και διαφορές φιλοσοφίας. Ο Βενιζέλος εκπροσωπούσε το συνταγματικό φιλελεύθερο πρότυπο, ενώ ο Κωνσταντίνος έναν αυταρχικό, μοναρχικό τύπο διακυβέρνησης, ο οποίος επιβίωνε μεν, αλλά υποχωρούσε σταδιακά στην Ευρώπη.

— Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε να γράψετε αυτό το βιβλίο;
Στη μεγάλη πλειοψηφία της σχετικής βιβλιογραφίας η μελέτη της εκστρατείας στη Μικρά Ασία είναι υπερβολικά συνδεδεμένη με τον Εθνικό Διχασμό. Δεν αποβλέπει τόσο στη διάγνωση των παραγόντων που καθόρισαν το θέμα όσο στη δικαίωση πολιτικών και παρατάξεων.

— Τι αγαπάτε στην Ιστορία και ποιο είναι το πιο σημαντικό μάθημα που μπορεί να μας διδάξει;
Η Ιστορία δεν δίνει μαθήματα, δεν δίνει συνταγές που μπορούν να εφαρμοστούν. Μπορεί όμως να βοηθήσει στον τρόπο με τον οποίο σκεπτόμαστε το παρόν και το μέλλον. Η ιστορική προοπτική μπορεί να μας υποδείξει αναλογίες ή μηχανισμούς, μας επιτρέπει μια πιο νηφάλια θέαση του κόσμου, μέσω αυτής κατανοούμε ευκολότερα τι είναι μοναδικό και τι όχι, τι συνιστά συνέχεια και τι μεγάλη αλλαγή, αφού υποδεικνύει τις προκλήσεις.

— Θεωρείτε ότι διδασκόμαστε σωστά την Ιστορία μας;
Εκ του αποτελέσματος, η απάντηση είναι όχι. Η ιστορική συνείδηση των συμπολιτών μας διαμορφώνεται από στερεότυπα τα οποία συχνά δυσχεραίνουν τη διαμόρφωση μιας αποτελεσματικής εξωτερικής πολιτικής. Χρειάζεται μια πιο ανοιχτή αντίληψη της Ιστορίας και η μέση εκπαίδευση έχει πολύ κρίσιμο ρόλο να παίξει σ’ αυτό. Στην ουσία, εκεί διαμορφώνεται για πολλούς η ιστορική συνείδηση. Αναμφίβολα, χρειάζεται γνώση ιστορικών πληροφοριών, Ιστορία χωρίς γεγονότα και πρόσωπα δεν νοείται. Είναι αναγκαία όμως η απευθείας επαφή με τις πηγές, η συνειδητοποίηση ότι η ιστορική γνώση δεν είναι μία και αμετάβλητη, ότι αποκτάται θέτοντας ερωτήματα και ερευνώντας τις πηγές για τις απαντήσεις. 

Σωτήρης Ριζάς: «Δεν διδασκόμαστε σωστά την Ιστορία μας» Facebook Twitter
Καραβάνια προσφύγων.

— Πείτε μου μια ελληνική παθογένεια που σας ενοχλεί.
Η ροπή στην ανομία. Κάνει δύσκολη ή αδύνατη οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής, έχει διαλυτικές συνέπειες για τη λειτουργία του κράτους και τη συνοχή της κοινωνίας μας.

— Ποια ιστορικά βιβλία θα μας προτείνατε να διαβάσουμε;
Το «The Empire of Democracy - The remaking of the West since the Cold War» του Simon Reid-Henry και το «Personality and Power: Builders and destroyers of Modern Europe» του Ian Kershaw. Το πρώτο είναι μια ιστορία της εποχής, του πώς ο δυτικός κόσμος μεταβλήθηκε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο και με συνέπειες όχι πάντοτε θετικές για τη δημοκρατία και την κοινωνική συνοχή. Το δεύτερο είναι μια ανατομία προσώπων που πρωταγωνίστησαν στην ιστορία του εικοστού αιώνα. Η Ιστορία δεν είναι μόνο γεγονότα που δημιούργησαν μεγάλοι άνδρες και γυναίκες, είναι και κίνηση ιδεών, ανθρωπίνων συνόλων, κοινωνικών στρωμάτων και τάξεων, εθνών, πολυεθνικών οντοτήτων, τοπικών και περιφερειακών συστημάτων. Παραμένει όμως γεγονός ότι ορισμένοι είτε προσωποποίησαν κινητήριες δυνάμεις της Ιστορίας είτε επέδρασαν, και επιδρούν, περισσότερο από άλλους.

— Τι θεωρείτε σημαντικό στη ζωή;  
Την ελευθερία, την ανοχή, την αλληλεγγύη και τη γνώση. Το αίτημα της ελευθερίας, της αυτοδιάθεσης ατόμων και κοινωνικών συνόλων διατρέχει την ανθρώπινη ιστορία. Ήταν αποφασιστικό στοιχείο για τις μεγάλες επαναστάσεις του δέκατου όγδοου αιώνα. Η ελευθερία είναι αδύνατη χωρίς ένα ελάχιστο επίπεδο ανοχής και η κοινωνική συμβίωση χωρίς στοιχειώδη αλληλεγγύη. Όλα αυτά βασίζονται στην επιδίωξη της γνώσης, βάση της οποίας είναι ενδεχομένως η περιέργεια, αλλά κυρίως η πεποίθηση ότι τα κοινωνικά προβλήματα μπορούν να επιλυθούν με τον ορθό λόγο.

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΕΔΩ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

Βιβλίο
0

WEEKEND

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η Μικρασιατική εκστρατεία του 1922

Retronaut / Σπάνιες εικόνες υψηλής ανάλυσης από την Μικρασιατική εκστρατεία του 1922

Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει ένα μικρό δείγμα από τις φωτογραφικές του συλλογές με στιγμιότυπα από τις πολεμικές επιχειρήσεις στη Μικρά Ασία και τη ζωή των στρατιωτών στο Μικρασιατικό μέτωπο.
THE LIFO TEAM
ΤΡΙΤΗ 22/11-Πώς γράφεται σήμερα ένα μυθιστόρημα με θέμα τον πόλεμο;

Βιβλία και Συγγραφείς / Πώς γράφεται σήμερα ένα μυθιστόρημα με θέμα τον πόλεμο;

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον Πάνο Καρνέζη για το μυθιστόρημά του «Ο λαβύρινθος» με θέμα την περιπλάνηση μιας αποδεκατισμένης ελληνικής μεραρχίας στα βάθη της Ανατολίας τον Σεπτέμβριο του 2022.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
γιαννακοπουλος

Επέτειος / 1922: Για εμάς ήταν Μικρασιατική Καταστροφή. Για την Τουρκία θρίαμβος. Για τον υπόλοιπο κόσμο τι ήταν;

Αυτό που για εμάς είναι η Μικρασιατική Καταστροφή στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου γιορτάζεται ως θρίαμβος. Στον υπόλοιπο κόσμο τι πιστεύουν ότι έγινε το 1922; Ένα συνέδριο στη Σάμο μελετά τις συνέπειες, τις αναλογίες και τον παγκόσμιο αντίκτυπο εκείνων των γεγονότων.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Μουσείο Μπενάκη: Σπάνια εκθέματα από τη μεγάλη έκθεση για τη Μικρασιατική Καταστροφή

Εικαστικά / Μουσείο Μπενάκη: Σπάνια εκθέματα από τη μεγάλη έκθεση για τη Μικρασιατική Καταστροφή

Τιμώντας την επέτειο των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το Μουσείο Μπενάκη και το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών ζωντανεύουν το χρονικό της ιστορικής περιόδου μέσα από την έκθεση «Μικρά Ασία: Λάμψη - Καταστροφή - Ξεριζωμός - Δημιουργία».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η Πάμελα Άντερσον εξορκίζει με το βιβλίο της τα φαντάσματα και τα στερεότυπα του χθες

Βιβλίο / Η Πάμελα Άντερσον εξορκίζει με το βιβλίο της τα φαντάσματα και τα στερεότυπα του χθες

Στην αυτοβιογραφία της που έχει τίτλο “Love, Pamela”, η 55χρονη σταρ προσκαλεί το κοινό να κάνει τώρα αυτό που ίσως του ήταν δύσκολο να κάνει στα ‘90s: να χαρεί και να γελάσει μαζί της, όχι εις βάρος της.
THE LIFO TEAM
Ο Άντονι Μάρα και το La, La, Land της πολιτικής προπαγάνδας

Βιβλίο / Ο Άντονι Μάρα και το Χόλιγουντ της πολιτικής προπαγάνδας

Με το νέο του επικό μυθιστόρημα «H Mercury παρουσιάζει» ο Άντονι Μάρα ρίχνει φως στους μηχανισμούς προπαγάνδας που αναπτύχθηκαν στο Χόλιγουντ, στον ρατσισμό και στα κυρίαρχα ζητήματα ταυτότητας.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Χρύσα Μαλτέζου: «Οι Έλληνες έχουμε φιλότιμο, αλλά μας ελκύει αφάνταστα το ραχάτι»

Αρχαιολογία & Ιστορία / Χρύσα Μαλτέζου: «Για τον Θεό, δεν ρέει το αίμα του Περικλή στις φλέβες μας»

Η σημαντική Ελληνίδα ιστορικός και πρώην διευθύντρια του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας αφηγείται την ζωή της με αφετηρία την Αλεξάνδρεια μιας άλλης εποχής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Τι μου έμαθε για τον σεξισμό και την αρρενωπότητα η ραπ

Μουσική / Τι μου έμαθε για τον σεξισμό και την αρρενωπότητα η ραπ

Η έρευνα του Κώστα Σαββόπουλου για τη ραπ, το πιο παρεξηγημένο (και άγνωστο για τον πολύ κόσμο) μουσικό είδος σε παγκόσμιο και ελληνικό επίπεδο, κυκλοφορεί σε ένα βιβλίο που βάζει στη θέση τους πολλά πράγματα.
M. HULOT
Όιγκεν Ρούγκε «Τις μέρες που λιγόστευε το φως»

Το πίσω ράφι / Όιγκεν Ρούγκε: Αποχρώσεις ζωής στην πρώην Ανατολική Γερμανία

Στο πολυδιαβασμένο μυθιστόρημά του «Τις μέρες που λιγόστευε το φως», ο Γερμανός συγγραφέας αφηγείται την ιστορία μιας υποδειγματικής σοσιαλιστικής οικογένειας - της δικής του οικογένειας.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
ΤΡΙΤΗ 31/01-Ο ρόλος των Ελλήνων στη διαμόρφωση της Αιγύπτου

Βιβλία και Συγγραφείς / Ο ρόλος των Ελλήνων στη διαμόρφωση της Αιγύπτου

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον ιστορικό Αλέξη Κιτροέφ για τους Αιγυπτιώτες Έλληνες, τη μεγάλη παροικία της Αιγύπτου που επηρέασε τη διαμόρφωση της σύγχρονης χώρας του Νείλου, με αφορμή το βιβλίο του «Οι Έλληνες και η διαμόρφωση της Νεότερης Αιγύπτου».
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ρόντρικ Μπίτον: «Η ιστορική συνέχεια του ελληνισμού δεν εδράζεται στην κοινή καταγωγή αλλά στη γλώσσα»

Βιβλίο / Ρόντρικ Μπίτον: «Η ιστορική συνέχεια του ελληνισμού δεν εδράζεται στην κοινή καταγωγή αλλά στη γλώσσα»

Μια συνομιλία με ιστορικές, γλωσσολογικές, πολιτιστικές όσο και πολιτικές προεκτάσεις με τον γνωστό Σκωτσέζο ακαδημαϊκό και ελληνιστή με αφορμή την κυκλοφορία του τελευταίου του πονήματος «Έλληνες - Μια παγκόσμια ιστορία» και στα ελληνικά.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Δέκα πρόσφατες σημαντικές εκδόσεις για το Ολοκαύτωμα

Βιβλίο / Δέκα πρόσφατες σημαντικές εκδόσεις για το Ολοκαύτωμα

Μια επιλογή από τις πρόσφατες εκδόσεις, συγκεκριμένα των τριών τελευταίων ετών, που διαχειρίζονται την τραυματική μνήμη της Σοά, από μυθιστορήματα έως δοκίμια και εφηβικά αναγνώσματα με αφορμή την Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Χανίφ Κιουρέισι «Κάτι έχω να σας πω»

Το πίσω ράφι / «Κάτι έχω να σας πω»: Oι πολλές ταυτότητες του Χανίφ Κιουρέισι

Περιπλανώμενος ανάμεσα στο Λονδίνο της νιότης του και στο Λονδίνο της εποχής του Τόνι Μπλερ, ο Βρετανός συγγραφέας ανακεφαλαιώνει προσφιλή του θέματα όπως η φυλετική ταυτότητα και τα όρια της σεξουαλικής ελευθερίας.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Πώς η αρχαιολογία συνδέεται με την αποικιοκρατία και τον ρατσισμό και τι είναι η αρχαιογενετική;

Βιβλία και Συγγραφείς / Πώς η αρχαιολογία συνδέεται με την αποικιοκρατία και τον ρατσισμό;

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον Γιάννη Χαμηλάκη, καθηγητή Αρχαιολογίας και Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Brown των ΗΠΑ, για το βιβλίο «Αρχαιολογία, έθνος και φυλή», που συνυπογράφει με τον Ράφαελ Γκρίνμπεργκ, καθηγητή Αρχαιολογίας στο πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ