«Οι ώρες»: Ξαναδιαβάζοντας το ευφυές μυθιστόρημα του Μάικλ Κάνινγχαμ

ΔΕΥΤΕΡΑ To πίσω ράφι/ Μάικλ Κάνινγχαμ: «Οι ώρες» Facebook Twitter
Ο Μάικλ Κάνινγχαμ. Εικονογράφηση: Τζόγια Κόκλα/ LiFO
0

ΜΙΑ ΑΝΟΙΞΙΑΤΙΚΗ ΜΕΡΑ ΤΟΥ 1941, δυο μήνες μετά τον χαμό του Τζέιμς Τζόις κι ενώ ένας ακόμη παγκόσμιος πόλεμος έχει αρχίσει, η Βιρτζίνια Γουλφ αποφασίζει να βάλει οριστικό τέλος στη ζωή της. Είναι σίγουρη ότι τρελαίνεται πάλι κι ότι οι φωνές που ουρλιάζουν μέσα της δεν θα καταλαγιάσουν ποτέ.

Στην πλαγιά του ποταμού, στις όχθες του οποίου της άρεσε να περπατάει, ανακάλυψαν το μπαστούνι και το καπέλο της. Λίγες βδομάδες αργότερα, βρέθηκε και το πτώμα της. Θάνατος από πνιγμό, θα πουν.

Έτσι ξεκινούν και οι «Ώρες» του Αμερικανού Μάικλ Κάνινγχαμ: με την ανάπλαση της τελευταίας ημέρας μιας από τις σπουδαιότερες πεζογράφου του 20ού αιώνα. Όμως, και τα κεφάλαια που ακολουθούν, από τη Γουλφ είναι στοιχειωμένα. Από τις σκέψεις της, από την «Κυρία Νταλογουέι», από κάποιες ιδιωτικές της στιγμές. Ακόμη κι ο τίτλος του βιβλίου είναι δανεισμένος από ένα μυθιστόρημα που την απασχολούσε για καιρό αλλά έμεινε ημιτελές.

«Δεν έχω χρόνο να περιγράψω τα σχέδιά μου» έγραφε η ίδια τον Αύγουστο του 1923 στο ημερολόγιό της. «Θα έπρεπε να πω κάμποσα πράγματα για τις "Ώρες" και την ανακάλυψή μου. Πώς σκάβω όμορφες σπηλιές πίσω από τους χαρακτήρες μου. Νομίζω ότι τούτο τους δίνει αυτό που θέλω. Ανθρωπιά, χιούμορ, βάθος. Η ιδέα είναι όλες οι σπηλιές να συνδέονται μεταξύ τους και η καθεμιά να αποκαλύπτεται στο φως της μέρας την παρούσα στιγμή».

Το μυθιστόρημα του Μάικλ Κάνινγχαμ θα μπορούσε να είναι ένα στεγνό φιλολογικό παιχνίδι. Ένα διανοουμενίστικο στοίχημα. Ένα παζλ αναφορών, απροσπέλαστο στους αμύητους. Όμως δεν είναι τίποτε από τα παραπάνω.

Το μυθιστόρημα του Μάικλ Κάνινγχαμ θα μπορούσε να είναι ένα στεγνό φιλολογικό παιχνίδι. Ένα διανοουμενίστικο στοίχημα. Ένα παζλ αναφορών, απροσπέλαστο στους αμύητους. Όμως δεν είναι τίποτε από τα παραπάνω. Ευαίσθητο κι ευφυές, τιμημένο με Πούλιτζερ και Pen/Faulkner το 1999, δημοφιλές τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη και μεταφερμένο μ’ επιτυχία στο σινεμά, με πρωταγωνίστριες τις Νικόλ Κίντμαν, Τζούλιαν Μουρ και Μέριλ Στριπ, το «Οι ώρες» (μετ. Λύο Καλοβυρνάς, Λιβάνης 2000, Πεδίο 2020) αποτελείται από τρεις ιστορίες, οι οποίες φαινομενικά δεν τέμνονται πουθενά.

Μάικλ Κάνινγχαμ
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ. Μάικλ Κάνινγχαμ, Οι Ώρες, Μτφ. Λύο Καλοβυρνάς, εκδ. Λιβάνη

Η πρώτη διαδραματίζεται έξω από το Λονδίνο το 1923. Αν στον πρόλογό του ο Κάνινγχαμ φαντάζεται την τελευταία μέρα της Βιρτζίνια Γουλφ, στη συνέχεια τη συναντάει μερικά χρόνια νωρίτερα, την εποχή που αρχίζει να γράφει ένα από τα πιο γνωστά έργα της, την «Κυρία Νταλογουέι».

Η δεύτερη ιστορία του βιβλίου εκτυλίσσεται στο Λος Άντζελες, μια μέρα του 1949. Εδώ πρωταγωνιστεί μια νεαρή γυναίκα που ασφυκτιά και ως σύζυγος και ως μητέρα και ως νοικοκυρά, και της οποίας μοναδική απόλαυση είναι να βυθίζεται στις σελίδες της «Κυρίας Νταλογουέι».

Η τρίτη ιστορία, τέλος, διαδραματίζεται στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 στη Νέα Υόρκη, την ημέρα που μια αυτάρκης, αμφισεξουαλική κι επιτυχημένη εκδότρια που ακούει στο παρατσούκλι Νταλογουέι, ετοιμάζει μια γιορτή για τον επίσης αμφισεξουαλικό ποιητή, πρώην εραστή της, ο οποίος αργοπεθαίνει από ΑIDS.

O Kάνινγχαμ σκιαγραφεί τα πορτρέτα των παραπάνω γυναικών παρακολουθώντας ένα εικοσιτετράωρο από τη ζωή τους. Η μια αναμετριέται με την τέχνη της, η άλλη με τα απραγματοποίητα όνειρά της, η τρίτη αναπολεί το παρελθόν κι αναρωτιέται αν και πού έσφαλε.

Τρεις «όμορφες σπηλιές», τρεις τελείως διαφορετικοί χαρακτήρες, που όμως ενσαρκώνουν όλες τις εμμονές και τους φόβους της Βιρτζίνια Γουλφ. Προσπαθώντας να ικανοποιήσουν τις προσωπικές τους επιθυμίες αλλά και τις απαιτήσεις των ανθρώπων που τις περιστοιχίζουν, διεκδικώντας το μερίδιό τους στην καταξίωση, τον έρωτα και την αυτογνωσία, οι ηρωίδες των «Ωρών» παίρνουν διαδοχικά τη σκυτάλη, μέχρι που, μ’ ένα θεαματικό εύρημα του Κάνινγχαμ, οι μοίρες τους ενώνονται και γίνονται όλες ένα.

To πίσω ράφι/ Μάικλ Κάνινγχαμ:  «Οι ώρες» Facebook Twitter
H Νικόλ Κίντμαν τιμήθηκε με Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου για τον ρόλο της ως Βιρτζίνια Γουλφ στην κινηματογραφική μεταφορά του «Οι ώρες».

Τιμώντας τη συγγραφέα του «Φάρου» και των «Κυμάτων», ο Αμερικανός πεζογράφος έκλεισε το μάτι στα εκατομμύρια των θαυμαστών της και ταυτόχρονα κατάφερε να δημιουργήσει κάτι εντελώς αυθεντικό.

Ολοκληρώνοντας την ανάγνωση, η αυτοκτονία της Γουλφ μοιάζει πια πολύ μακρινή. Εκείνο που μένει είναι ένα μήνυμα αισιοδοξίας. Γιατί, πράγματι, υπάρχει πάντα αυτή η παρηγοριά: «Μια ώρα εδώ κι εκεί, όταν η ζωή μας μοιάζει, ενάντια σε κάθε πιθανότητα και κάθε προσδοκία, να ξεχειλίζει από ζωντάνια και να μας δίνει όσα τολμήσαμε να φανταστούμε…».

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΔΩ. 

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τα κύματα» της Β. Γουλφ: Πόσοι άνθρωποι κατοικούν μέσα μας;

Λέσχη Ανάγνωσης: Φίλοι και παρέες / «Τα κύματα» της Βιρτζίνια Γουλφ: Πόσοι άνθρωποι κατοικούν μέσα μας;

Το άκρως πειραματικό και ποιητικό μυθιστόρημα της Βιρτζίνια Γουλφ αναδεικνύει τη θαυμαστή πολυπλοκότητα του ψυχισμού μας και την πολλαπλότητα που κατοικεί μέσα μας.
ΛΟΥΙΖΑ ΑΡΚΟΥΜΑΝΕΑ
woolf

Βιβλίο / Η ασυμβίβαστη κριτικός Βιρτζίνια Γουλφ

Δυο σπάνια δοκίμια της Βιρτζίνια Γουλφ για τη λογοτεχνία και την τέχνη σε μια ενιαία έκδοση με τον τίτλο «Μια συζήτηση περί τέχνης και Λεξιτεχνία», που μόλις κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Περισπωμένη, μας δίνουν την αφορμή να θυμηθούμε τον πάντοτε μοντέρνο και καίριο λόγο της.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ξαναδιαβάζοντας τη «Μυστική ιστορία» της Ντόνα Ταρτ

Το πίσω ράφι / Ξαναδιαβάζοντας τη «Μυστική ιστορία» της Ντόνα Ταρτ

Συνδυάζοντας τη φρεσκάδα με την ωριμότητα, η Ντόνα Ταρτ, με το παρθενικό της μυθιστόρημα, μίλησε για τη χαμένη αθωότητα της γενιάς της, την αμφιλεγόμενη ηθική της, τον εγωισμό της, τη δίψα της για το απόλυτο.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
ΓΕΟΣΟΥΑ

Το πίσω ράφι / «Ρετροσπεκτίβα» του Α. Γεοσούα: Μπορεί ένα μυθιστόρημα ιδεών να σε κρατάει δέσμιο ως το τέλος;

Από τους σημαντικότερους συγγραφείς του Ισραήλ, ο πρόσφατα χαμένος Αβραάμ Γεοσούα αφηγείται εδώ την ιστορία ενός εβδομηντάχρονου κινηματογραφιστή που κουβαλά ένα νεανικό αμάρτημα κι εξετάζει αναδρομικά τα πεπραγμένα του.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
«Απρόσμενη αγάπη»: Ένα από τα κορυφαία μυθιστορήματα του Ισραηλινού Άαρον Άπελφελντ

Το πίσω ράφι / «Απρόσμενη αγάπη»: Ένα από τα κορυφαία μυθιστορήματα του Ισραηλινού Άαρον Άπελφελντ

Ένα μυθιστόρημα αποτελούμενο από σύντομα κεφάλαια, γραμμένο χωρίς περιττά στολίδια, με κύριους άξονες τη συγγραφική δημιουργία, την απώλεια της εβραϊκής ταυτότητας και τη βαρβαρότητα του ολοκληρωτισμού.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Γκέι φαντασιώσεις, εξαρτήσεις και οράματα ενός Πέρση μάρτυρα

Βιβλίο / Γκέι φαντασιώσεις, εξαρτήσεις και οράματα ενός Πέρση μάρτυρα

Ο Κάβε Ακμπάρ ενθουσιάζει τους Aμερικανούς κριτικούς με το πρώτο του βιβλίο «Μάρτυς!» για τις εξαρτήσεις και την αμφισεξουαλικότητά του με πρωταγωνιστή έναν νέο από την Περσία που χάνεται στην αμερικανική ήπειρο, προσδοκώντας να καταθέσει ένα νέο έπος για τους δικούς του μάρτυρες.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Tρία ανέκδοτα ποιήματα του Χάρη Μεγαλυνού― προδημοσίευση

Προδημοσίευση / Tρία ανέκδοτα ποιήματα του Χάρη Μεγαλυνού ― προδημοσίευση

Τρία ποιήματα από την ανέκδοτη συλλογή «Παραινέσεις για τον Ύπνο» του ποιητή Χάρη Μεγαλυνού, που πέθανε πριν από μερικές εβδομάδες. Η συλλογή θα κυκλοφορήσει το φθινόπωρο από τις εκδόσεις Ίκαρος.
THE LIFO TEAM
Μπερνάρ-Μαρί Κολτές: «Ρομπέρτο Τσούκο»

Το πίσω ράφι / Ο Κολτές ένιωθε την ανάγκη να γράφει για εκείνους που μισιούνται

Το «Ρομπέρτο Τσούκκο» δεν είναι ένα έργο για έναν serial killer, είναι ένα βιβλίο για το πώς διαρρηγνύονται οι οικογενειακοί δεσμοί, για το πόσο εύθραυστες είναι οι ανθρώπινες σχέσεις.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Ποιες ήταν οι αντιλήψεις των Βυζαντινών για το φύλο και τη σεξουαλικότητα;

Βιβλίο / Mια συζήτηση για το σεξ και το φύλο στο Βυζάντιο με τον ιστορικό Χάρη Μεσσή

Ίσως όχι πάντα τόσο σκοταδιστικές όσο θα πίστευε κανείς, και σίγουρα ενδιαφέρουσες, καθώς μάλιστα κάποιες από τις αντιλήψεις αυτές επιβιώνουν μέσω της θρησκείας μέχρι σήμερα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
καραγάτση τάρλοου

Απώλειες / «Το ευχαριστημένο»: Το σπονδυλωτό μυθιστόρημα της Μαρίνας Καραγάτση για τα οικογενειακά της βιώματα

Πέρα από εξαιρετική διαχειρίστρια των πνευματικών δικαιωμάτων του, η Μαρίνα Καραγάτση, που πέθανε σήμερα στα 88 της, στάθηκε ικανή ν’ αναπλάσει πειστικά τα βιώματα και τους κρυφούς συλλογισμούς του πατέρα της, τοποθετώντας τον ως ήρωα στο οικογενειακό τους σύμπαν.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
«Έζησα μια κόλαση ως gay στο Μαρόκο. Με βίαζαν κι όλοι παρακολουθούσαν»

Βιβλίο / «Οι γκέι τουρίστες είναι απλώς περαστικοί στο Μαρόκο. Δεν κάνουν τίποτα για να βοηθήσουν»

«Η ομοφυλοφιλία είναι για μένα νοημοσύνη, αντίσταση, ομορφιά, ποίηση»: Ο πρώτος ανοιχτά ομοφυλόφιλος Άραβας συγγραφέας Abdellah Taïa μιλά στη LiFO. (Προσοχή: Το κείμενο περιλαμβάνει περιγραφές σεξουαλικής κακοποίησης και αυτοτραυματισμού.)
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ντάγκλας Ράσκοφ: «Ας ξεκολλήσουμε από τις οθόνες και ας συναντηθούμε ξανά εκεί έξω»

Respublika / Onassis Stegi / Ντάγκλας Ράσκοφ: «Ας ξεκολλήσουμε από τις οθόνες και ας συναντηθούμε ξανά εκεί έξω»

Ο «πάπας» της ψηφιακής αντικουλτούρας, του οποίου το έργο λειτούργησε, μεταξύ άλλων, ως πηγή έμπνευσης για το «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι που θα δούμε στη Μαλακάσα, σε μια συνέντευξη-ποταμό στη LiFO.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΤΑΖ: Το μανιφέστο του προφήτη όλων των ανυπότακτων του κόσμου

Respublika / Onassis Stegi / ΤΑΖ: Το βιβλίο που λατρεύουν ακτιβιστές, αναρχικοί, οι χάκερ και οι ρέιβερ

Ξαναδιαβάζουμε την «Προσωρινή Αυτόνομη Ζώνη» του Χακίμ Μπέη, το μανιφέστο του προφήτη όλων των ανυπότακτων του κόσμου, με αφορμή το «Respublika», την παράσταση-κοινωνικό πείραμα που φέρνει στη Μαλακάσα η Στέγη.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ