Δεν είναι είδηση ότι το περιβάλλον πλάθει τη γλώσσα κάθε πολιτισμού. Οι Εσκιμώοι έχουν 50 διαφορετικές λέξεις για το χιόνι, οι Χαβανέζοι 65 λήμματα για να περιγράψουν τα δίχτυα ψαρέματος και στο Μεξικό έχουν 300 διαφορετικούς όρους για να αναφερθούν στη διαφθορά. Και όλοι είναι συγκεντρωμένοι σ’ ένα νέο βιβλίο, με τίτλο «Το μεξικανικό λεξικό της διαφθοράς», μία ολοκληρωμένη δουλειά, στην προσπάθεια να παραδεχθούν οι Μεξικανοί το επίπεδο διαφθοράς στη ζωή τους, κάτι που φυσικά προκαλεί ζημίες δισεκατομμυρίων δολαρίων στη χώρα, τραυματίζοντας την οικονομία της, σπέρνοντας κοινωνικό χάος και υπονομεύοντας τους θεσμούς της.
Το λεξικό διαφθοράς δεν ήταν παρά το εμπεριστατωμένο αποτέλεσμα των προσπαθειών μίας κοινωνικής οργάνωσης, με την ονομασία Opciona, που δραστηριοποιείται στο Μεξικό, πασχίζοντας για την αλλαγή οπτικής γωνίας, για τη δημιουργία ενός κοινωνικού μοντέλου αναβαπτισμένου σε κανόνες ευγένειας και αξιοκρατίας, ενώ προς αυτή την κατεύθυνση δημιουργήθηκε και το σχετικό hashtag #EmpiezaPorTi (μτφ.:«όλα ξεκινούν από ‘σένα»).
Όλο αυτό με ισχυρές δόσεις χιούμορ και σκίτσα που παραπέμπουν σε διεφθαρμένους κυβερνήτες ή ανώτερους θεσμικούς υπαλλήλους της χώρας.
Στην πλειονότητα τους οι Μεξικανοί πιστεύουν πως αν όλοι σταματούσαν να συμμετέχουν στον φαύλο κύκλο δωροδοκιών που μαστίζει τη χώρα, το πρόβλημα θα λυνόταν. Αλλά πρόκειται για πεποίθηση που εξανεμίζεται, όταν κάποιος έρχεται αντιμέτωπος με ένα βαρύ πρόστιμο ή κάποιου άλλου είδους οικονομική υποχρέωση.
Και φυσικά το «λεξικό διαφθοράς» δεν προέκυψε τυχαία: οι Μεξικανοί κατατάσσουν τη διαφθορά στη δεύτερη θέση των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν, μετά την ανασφάλεια που τους προκαλεί η δράση του οργανωμένου εγκλήματος, τα πλοκάμια του οποίου, εκτείνονται, βεβαίως, μέχρι τα υψηλά κυβερνητικά στρώματα και τις θέσεις εξουσίας.
Ας σημειωθεί δε, ότι στην πλειονότητα τους (δηλαδή, ένα 89%) οι Μεξικανοί πιστεύουν πως αν όλοι σταματούσαν να συμμετέχουν στον φαύλο κύκλο δωροδοκιών που μαστίζει τη χώρα, το πρόβλημα θα λυνόταν. Αλλά πρόκειται για πεποίθηση που εξανεμίζεται, όταν κάποιος έρχεται αντιμέτωπος με ένα βαρύ πρόστιμο ή κάποιου άλλου είδους οικονομική υποχρέωση.
Σύμφωνα με έρευνα της Opciona, σ’ αυτή την περίπτωση ένα 23% απαντά ότι θα προτιμούσε να «λαδώσει» τον επίορκο υπάλληλο, προκειμένου να μην αντεπεξέλθει ως οφείλει… Πρόκειται για μία πρακτική, για την οποία θεωρεί ότι ευθύνεται ακόμη και ο επικεφαλής κατά της διαφθοράς, Alejandro Legorreta, ο οποίος, μεταξύ σοβαρού και αστείου παραδέχεται το πώς ξέφυγε από κλήση της τροχαίας, γνωρίζοντας, όμως ότι όλο αυτό όχι μόνο δεν είναι αστείο, αλλά έχει εμποτίσει τον τρόπο σκέψης και τη βιοθεωρία των συμπατριωτών του σε όλα τα επίπεδα.
Το βιβλίο, κυκλοφόρησε από τον εκδοτικό οίκο Penguin Random House, διατίθεται και online και είναι γραμμένο σε χιουμοριστικό, ωστόσο θυμωμένο ύφος, καθώς πέρα από την όποια πλάκα, οι συνέπειες της διαφθοράς είναι τραγικές για την καθημερινότητα και το επίπεδο διαβίωσης των πολιτών. Από την πλευρά της, η Opciona κατηγοριοποίησε αρκετούς γνωστούς πολιτικούς, δικηγόρους και άλλους «επιφανείς» επαγγελματίες του Μεξικό δίπλα σε λέξεις, όπως «γκάνγκστερ» ή «κλέφτης», με νεολογισμούς και λεξιπλασίες που στην ισπανική διάλεκτο, προκαλούν πίκρα, αλλά και γέλιο.
Με το ίδιο σκληρό, κυνικό χιούμορ ετυμολογούνται – εκ νέου και λόγω των δεδομένων της χώρας – λέξεις όπως «δικαιοσύνη», «κόμματα», «κυβερνήτης». Για παράδειγμα, δίπλα στη λέξη «δικαιοσύνη», η ερμηνεία που δίνεται είναι η εξής: «Δικαιοσύνη: ερμηνεία – κοινωνικό αγαθό που δεν απαντάται στο Μεξικό. Τελεία. Παράγραφος».
Όσο για το πώς αντιδρούν οι Μεξικανοί, όταν πέφτει στα χέρια τους αυτό το πρωτότυπο λεξικό: «Όσο το διάβαζα, γέλαγα, όταν ξαφνικά σταμάτησα, γιατί με είχε πιάσει αναγούλα. Ένιωσα εξαιρετικά δυσάρεστα και με τον εαυτό μου», δήλωσε χαρακτηριστικά ο γνωστός ηθοποιός, Diego Luna, ο οποίος προλογίζει και τη συγκεκριμένη έκδοση…
Με στοιχεία από qz.com, Fusion.net
