Η ποικιλία των βιβλίων που προτείνει η LiFO για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο έχουν ως κοινή θεματική τη μεταμόρφωση σε όλες της τις μορφές και τις προεκτάσεις.
Το θέμα της μεταμόρφωσης και όλες οι αλλαγές που οδηγούν σε μια νέα κατάσταση απασχολεί τους ανθρώπους από καταβολής κόσμου. Η μεταμόρφωση του ανθρώπινου σώματος εντός των πεπερασμένων ανθρώπινων ορίων ή πέρα από αυτά (φτάνοντας στην απώτατη μεταμόρφωση, που είναι ο θάνατος), η μεταμόρφωση στην ελληνική μυθολογία ως τιμωρία των θεών και η μεταμόρφωση ως σημάδι θεϊκότητας, η μεταμόρφωση ως εξέλιξη ή η συμβολική καφκική μεταμόρφωση γίνονται βασικά στοιχεία στη λογοτεχνία και τη σημαδεύουν με ποικίλους τρόπους από τα πανάρχαια χρόνια.
Από τους θεούς του αρχαιοελληνικού πολυθεϊσμού, που το σώμα τους καταλύει τους φυσικούς νόμους (η Αθηνά βγαίνει από το κεφάλι του Δία, η Άρτεμη ξεπετιέται από τη μήτρα της Λητώς και αυτομάτως μεγαλώνει και ξεγεννάει τον δίδυμο αδερφό της, τον Απόλλωνα), μέχρι τις μεταμορφώσεις των θνητών σε ζώα, έντομα και φυτά για να αποφύγουν την κακή τους μοίρα (συνήθως είναι θύματα ενός οργισμένου θεού), η θεϊκή τιμωρία αποκτάει διαχρονική υπόσταση: ο πίθηκος Ξουθ καταδικάζεται να ζήσει έτσι μέχρι να εξιλεωθεί για το έγκλημα που έκανε, ο Γκρέγκορ Σάμσα μετατρέπεται σε τεράστιο σκαθάρι, απομακρυνόμενο από την ανθρώπινη ουσία, και ο Απουλήιος μεταμορφώνεται σε «χρυσό γάιδαρο» σε ένα από τα πρώτα μυθιστορήματα της δυτικής λογοτεχνίας.
Η μεταμόρφωση του ανθρώπινου σώματος εντός των πεπερασμένων ανθρώπινων ορίων ή πέρα από αυτά (φτάνοντας στην απώτατη μεταμόρφωση, που είναι ο θάνατος), η μεταμόρφωση στην ελληνική μυθολογία ως τιμωρία των θεών και η μεταμόρφωση ως σημάδι θεϊκότητας, η μεταμόρφωση ως εξέλιξη ή η συμβολική καφκική μεταμόρφωση γίνονται βασικά στοιχεία στη λογοτεχνία και τη σημαδεύουν με ποικίλους τρόπους από τα πανάρχαια χρόνια.
Η μετάβαση σε διαφορετικό φύλο του Ορλάντο στο μυθιστόρημα της Βιρτζίνια Γουλφ και της Κάλι στο Middlesex ή η σπαρακτική αυτοβιογραφία της Μπέττυς, που αναζητάει την ταυτότητά της, είναι μια μορφή χειραφέτησης σε διαφορετική εποχή, όπως και αυτή της Τάρα στη Μορφωμένη, που βιώνει τη δική της μεταμόρφωση μέσα από τη μόρφωση, προσπαθώντας να αφήσει πίσω της τους φονταμενταλιστές γονείς της. Οι αντιφατικές φύσεις του κόμη Δράκουλα και του δόκτορα Τζέκιλ και κυρίου Χάιντ παλεύουν, ανώφελα, να ξεπεράσουν το κακό μέσα από μεταμορφώσεις που έχουν απρόβλεπτες συνέπειες.
Το γαϊτανάκι το έρωτα και τα κωμικά μπλεξίματα που προκαλούν οι μεταμορφώσεις είναι το θέμα του Σαίξπηρ στη Δωδεκάτη Νύχτα, ο τρόπος που αλλοτριώνει η εξουσία και μετατρέπει τον καταπιεσμένο σε καταπιεστή είναι το θέμα της Φάρμας των Ζώων, ενώ στον αντίποδα βρίσκεται ο Σιντάρτα του Έρμαν Έσσε, που αναζητά τη βαθύτερη αλήθεια της ζωής μέσα από την πνευματικότητα και την αγάπη.
Tα βιβλία επέλεξαν οι: Τίνα Μανδηλαρά, M. Hulot, Νικόλας Σεβαστάκης, Μιχάλης Μιχαήλ, Αλέξανδρος Διακοσάββας, Θοδωρής Αντωνόπουλος, Σταυρούλα Παπασπύρου, Χρήστος Παρίδης, Μαρία Παππά
ΠΩΣ ΝΑ ΓΙΝΕΤΕ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΛΕΣΧΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ
Στείλτε μας τα δικά σας κείμενα για τα βιβλία της λίστας, την άποψή σας, τα αγαπημένα σας αποσπάσματα ή ακόμα και προτάσεις βιβλίων για τους επόμενους μήνες και γίνετε μέρος μιας συζήτησης που μόνο στόχο έχει την αγάπη για το καλό βιβλίο και την ανάγνωση. Στο τέλος κάθε μήνα το υλικό που θα προκύπτει θα ανθολογείται σε ένα ειδικό αφιέρωμα στην έντυπη LiFO. Στο LiFO Shop θα διατίθενται τα βιβλία της λίστας μας και με κάθε αγορά θα παίρνετε και τον συλλεκτικό μας σελιδοδείκτη. Περιμένουμε την αγάπη σας για τα βιβλία στο [email protected]
Η ενσάρκωση του ανδρόγυνου που διασχίζει τους αιώνες από τον 16ο έως και τις αρχές του 20ού, που χαρακτηρίστηκε το «μακρύτερο και γοητευτικότερο ερωτικό γράμμα της λογοτεχνίας», είναι μια βιογραφία αλλά και ένα μυθιστόρημα μεταμοντέρνο και φεμινιστικό, μια διαχρονική ιστορία μεταμόρφωσης (1928), που καταργεί τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία και γράφτηκε για τη Βίτα Σάκβιλ-Γουέστ. Στα 30 του, ο Ορλάντο ξυπνάει έχοντας αλλάξει φύλο και για 300 χρόνια περιπλανιέται ως γυναίκα, βιώνοντας την προκατάληψη, τα κοινωνικά αδιέξοδα και το «χάος» ανάμεσα σε άντρα και γυναίκα.
Κλασική νουβέλα φαντασίας, βασισμένη σε έναν εφιάλτη του συγγραφέα. Ο δόκτωρ Τζέκιλ, βασανισμένος από τη διπλή του φύση, ανακαλύπτει ένα φάρμακο που τον μεταμορφώνει στον κύριο Χάιντ, απορροφώντας όλη την κακή πλευρά του. Όμως η μεταμόρφωση έχει απρόβλεπτες συνέπειες: ο Χάιντ αποκτά ολοένα μεγαλύτερη αυτονομία και «αιχμαλωτίζει» σταδιακά τον Τζέκιλ.
Η σπαρακτική αυτοβιογραφική μαρτυρία της Μπέττυς (Ελισάβετ Βακαλίδου) για το πώς ένα αγόρι από την Αλεξανδρούπολη, με καταπιεσμένη σεξουαλικότητα και βίαια διωγμένο από το χωριό του, διεκδίκησε τη σεξουαλική του ταυτότητα. Ένα συγκλονιστικό χρονικό μιας τρανς γυναίκας που, μέσα από τη μεταμόρφωση του σώματος, προσπαθεί να πιστέψει στη δική της ταυτότητα.
Στη Θεσσαλονίκη της Μεταπολίτευσης, ένα αινιγματικό πλάσμα περιφέρεται στα στενά του Βαρδάρη, ντυμένο με παλιομοδίτικα γυναικεία ρούχα. Το φωνάζουν «Παρτάλι» και κανείς δεν γνωρίζει τίποτα γι’ αυτό. Δύο φοιτητές, σαγηνευμένοι, εισβάλλουν στη ζωή του—όμως τελικά το Παρτάλι εισβάλλει στη δική τους. Ένα μυστηριώδες και τολμηρό μυθιστόρημα με την παρενδυσία ως βασικό μοτίβο.
Η μεταμόρφωση του Γκρέγκορ Σάμσα σε αποκρουστικό, τεράστιο έντομο γίνεται μια εφιαλτική αλληγορία και ένα ψυχολογικό πείραμα. Παρόλο το υπόγειο χιούμορ, σε αναγκάζει να υποφέρεις μαζί με τον ήρωα μέσα από ενοχές, αγωνίες, αλλοτρίωση και οικογενειακή σκληρότητα, μέχρι την «τελική» μεταμόρφωση-θυσία.
Αλληγορική δυστοπία για μια εξέγερση ζώων απέναντι στον άνθρωπο-αφέντη, που σταδιακά μετατρέπεται σε μονοκρατορία: τα γουρούνια γίνονται οι νέοι δυνάστες. Η αλλοτρίωση που φέρνει η εξουσία και η «εύκολη» μεταμόρφωση του καταπιεσμένου σε καταπιεστή παραμένει διαχρονικά επίκαιρη.
Η ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ως ζωντανό κείμενο, δεν έπαψε να μεταμορφώνεται στο πέρασμα των αιώνων. Η λαϊκή φαντασία μεταπλάθει διαρκώς τη μορφή του κατακτητή ώστε να ταιριάζει στις αξίες κάθε εποχής, απομακρύνοντάς τον από το ιστορικό πρότυπο. Το βιβλίο καταγράφει αυτή την πολυδαίδαλη πορεία μεταμορφώσεων, δίνοντας μια συνολική εικόνα του μυθιστορηματικού Αλεξάνδρου.
Γραμμένες περίπου το 161 μ.Χ., οι Μεταμορφώσεις (γνωστές ως Χρυσός Γάιδαρος) είναι από τα πρώτα μυθιστορήματα της δυτικής λογοτεχνίας. Ο αφηγητής περιγράφει τη μεταμόρφωσή του σε γάιδαρο με ρεαλισμό, έντονες αναφορές στη μαγεία και ένα πλήθος ιστοριών έρωτα, απάτης και περιπέτειας, μέχρι τη μεγάλη αλληγορία του έρωτα και της ψυχής.
Η ιστορία της Καλλιόπης Στεφανίδη και τριών γενεών μιας ελληνοαμερικανικής οικογένειας, που οδηγεί στη μεταμόρφωση της Κάλι σε Καλ. Απέναντι στο δίπολο αρσενικό/θηλυκό και την κοινωνική υποχρέωση επιλογής, ο Καλ αρθρώνει ένα δικό του αφήγημα για το φύλο, αποδεχόμενος την ιδιαιτερότητά του και το κόστος της.
Η Τάρα, κόρη φονταμενταλιστή μορμόνου στα βουνά του Αϊντάχο, μπαίνει πρώτη φορά σε τάξη στα 17. Η μόρφωση γίνεται ο δρόμος διαφυγής: ξεκινά από το μηδέν, δίνει εξετάσεις, διασχίζει ωκεανούς και αποφοιτά από το Καίμπριτζ. Χρειάζεται χρόνια για να διεκδικήσει, «μεταμορφωμένη», την ατομικότητά της και να αφήσει πίσω της το παρελθόν-«φάντασμα».
Η πορεία ενός ανθρώπου που αναζητά τη βαθύτερη αλήθεια της ζωής, σε ένα κλασικό βιβλίο που καταλήγει σε ύμνο της ατομικότητας και της πνευματικής ανεξαρτησίας. Ο Σιντάρτα περνά από στάδια νηστείας, πλούτου, μοναξιάς, ηδονής και φιλοδοξίας, μέχρι να φτάσει στην απόλυτη πνευματική μεταμόρφωση.
Κωμωδία (1601–1602) γεμάτη μεταμορφώσεις, μεταμφιέσεις και ερωτικά μπερδέματα. Μετά από ναυάγιο, η Βιόλα μεταμφιέζεται σε αγόρι και μπαίνει στην υπηρεσία του δούκα Ορσίνο, γίνεται αγγελιοφόρος του έρωτά του προς την Ολίβια, η οποία ερωτεύεται κεραυνοβόλα τη «Βιόλα» που περνά για άντρα. Όταν εμφανιστεί ο Σεμπάστιαν, όλα περιπλέκονται απολαυστικά.
Το αριστούργημα του 1897 αξιοποιεί τη δύναμη του αίματος και τον μύθο του Δράκουλα της Τρανσυλβανίας. Ο δικηγόρος Τζόναθαν Χάρκερ επισκέπτεται τον κόμη στα Καρπάθια και ανακαλύπτει την τρομακτική αλήθεια: στην αναζήτηση αίματος, ο Δράκουλας μεταμορφώνεται σε φρικτό τέρας, ενώ ετοιμάζεται να μεταφέρει τη νύχτα του στο Λονδίνο.
Ένα αλλόκοτο και μοναδικό για τα ελληνικά χρονικά μυθιστόρημα φαντασίας και από τα πρώτα που δημοσιεύτηκαν σε συνέχειες. Ο ήρωας, εξαιτίας ενός εγκλήματος, καταδικάζεται από τον Θεό να μεταμορφωθεί σε πίθηκο μέχρι να εξιλεωθεί. Μέσα από τις περιπέτειες του Ξουθ στην Αγγλία και την Ελλάδα, ο συγγραφέας σατιρίζει ευρωπαϊκά και ελληνικά ήθη του 19ου αιώνα.
Η μεταμόρφωση μιας ξύλινης κούκλας σε ανήσυχο έμβιο πλάσμα και σχεδόν «κανονικό» παιδί. Η περιέργεια και οι σκανταλιές του Πινόκιο φέρνουν τιμωρίες και δοκιμασίες: μύτη που μεγαλώνει στα ψέματα, απώλειες, μεταμορφώσεις (μέχρι και σε γαϊδούρι), κίνδυνοι και επιβίωση. Στο τέλος, έχοντας αλλάξει από τις δυσκολίες, ανταμείβεται με την τελική μεταμόρφωση σε αληθινό παιδί.
Μια πρωτότυπη προσέγγιση της αισθητικής εμπειρίας μέσα από ιστορικές και σύγχρονες παραστάσεις. Εξετάζει την καινοτόμο διάσταση του επιτελεστικού, θεμελιώνοντας θεωρητικό πλαίσιο και διατρέχοντας από Μέγιερχολντ, Κρέιγκ, Ράινχαρτ μέχρι Γκροτόφσκι, αλλά και έργα του Ρίτσαρντ Σέχνερ, του Μπομπ Γουίλσον, του Γιαν Φαμπρ, του Τζον Κέιτζ και του Γιόζεφ Μπόις.
Μελέτη για φαλλικά έθιμα, όπου η μεταμόρφωση και η μεταμφίεση έχουν τελετουργικό ρόλο, και κατάλοιπα λατρείας του Διονύσου και της Δήμητρας που επιβίωναν έως τη δεκαετία του ’50—μερικά έως σήμερα. Ο συγγραφέας κατέγραψε μοναδικά τοπικά έθιμα (π.χ. Λυδινός, Αναστενάρια, Καλόγερος, Χαροκόπος, Γονούσα, Μπουρρανί, Βάβω, Μακαρώνας), μαζί με φωτογραφικά τεκμήρια.
Στην κλασική του μελέτη για τον «δρόμο της μάσκας», ο Claude Lévi-Strauss αναδεικνύει τη σχέση μάσκας και εξουσίας. Ξεκινώντας από τις μάσκες των Ινδιάνων του Βανκούβερ και της Νότιας Αμερικής, μελετά μύθους που σχετίζονται με τη μεταμόρφωση και καταλήγει στο πώς η μάσκα λειτουργεί ως εργαλείο κύρους και δύναμης για αρχηγούς, σαμάνους και ιερείς.
Όλοι οι ελληνικοί μύθοι συγκεντρωμένοι σε δύο τόμους, με εξαντλητικές πηγές και ερμηνείες. Οι μεταμορφώσεις είναι βασικό μοτίβο: ως θεϊκή παρέμβαση ή τιμωρία, ακόμη και ως ικανοποίηση των ορέξεων των θεών. Ο Δίας μεταμορφώνεται σε ταύρο, κύκνο ή και βροχή, ενώ άνθρωποι μεταβάλλονται σε ζώα, φυτά και άστρα—και σχεδόν κάθε λουλούδι κρύβει μια πονεμένη ιστορία μεταμόρφωσης.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO